Wolf Wiener

Wolf Wiener
Data i miejsce urodzenia

13 maja 1893
Łódź

Data i miejsce śmierci

1942
Chełmno nad Nerem

Przyczyna śmierci

zamordowany w hitlerowskim obozie koncentracyjnym

Zawód, zajęcie

dziennikarz żydowski w Łodzi

Wolf Wiener (Zeew) (ur. 13 maja 1893 w Łodzi, zm. 1942 w Chełmnie nad Nerem) – żydowski dziennikarz i pisarz, łódzki działacz oświatowy pochodzenia żydowskiego, działacz syjonistyczny.

Życiorys

Pochodził z pobożnej rodziny żydowskiej. Uczył się w chederze, później w gimnazjum.

Był współzałożycielem żydowskiego „Domu Ludowego” („Bejt Haam”), który prowadził do września 1939 r. Kierował siecią szkół syjonistycznych „Tarbut” z językiem wykładowym hebrajskim. Działał w łódzkim związku oświatowym „Szul-Kult” i „Hechaluc” (pionier, osadnik), organizacji syjonistycznej dla młodzieży żydowskiej powyżej 18 lat. Wraz z dyrektorem szkoły „Jabne” Jehudą Chuwenem prowadził w języku hebrajskim kursy nauczania historii Żydów.

Pisał utwory poetyckie w języku hebrajskim i jidysz, i publikował je w warszawskim czasopiśmie syjonistycznym „Wajs Bloj”. Do łódzkich dzienników „Lodzer Tageblat” i „Fołksblat” pisał eseje i artykuły na tematy aktualne. W latach 1918–1922 był korespondentem warszawskiego czasopisma „Befrajung” oraz łódzkiego „Fołk un Łand”. Wydał trzy książki na temat historii Żydów.

Już we wczesnej młodości czynnie uczestniczył w ruchu syjonistycznym w łódzkiej filii „Cejirej Syjon”. Był sekretarzem, a potem wiceprzewodniczącym łódzkiego oddziału syjonistycznej partii pracy „Hitachdut”.

W 1937 r. mieszkał przy ul. R. Traugutta 14.

Jako wiceprzewodniczący zarządu „Hitachdut”, został 25 września 1939 r. aresztowany przez Gestapo, 27 października 1939 r. przetransportowany do obozu przejściowego w więzieniu w Rawiczu, skąd wrócił do Łodzi. Osadzony został w getcie.

Zginął w 1942 r. w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem.

Przypisy

  1. ↑ Od nazwy miasteczka, w którym po zburzeniu Jerozolimy powstała z inicjatywy Jochanana Ben Zakaja słynna uczelnia i synagoga. W Łodzi szkoła mieściła się przy ul. Cegielnianej (obecnie ul. Stefana Jaracza) 75.
  2. ↑ Założonej w 1929 r. w Palestynie przez pisarza i robotnika Aharona Dawida Gordona. Hitachdut i Gordonia miały swych zwolenników wśród inteligencji żydowskiej (Gordonia).
  3. ↑ Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937-1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 458 Dział II Wykaz mieszkańców m. Łodzi.
  4. ↑ Po napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę, zaczynającej II wojnę światową i zajęciu Łodzi 8 września 1939 r., hitlerowcy w najbiedniejszej dzielnicy Łodzi – Bałuty dla ponad 200 tys. Żydów z Łodzi i wielu innych miast Polski i Europy zorganizowali 8 lutego 1940 r. i szczelnie odizolowali od miasta 30 kwietnia 1940 getto, które było ogromnym obozem przymusowej pracy, ale i eksterminacji. Julian Baranowski Łódzkie getto 1940–1944 Vademecum, Archiwum Państwowe w Łodzi, Studio Bilbo Łódź 1999, ISBN 83-904646-8-3.

Bibliografia