Wolfsangel (niem. „wilczy hak”) – niemiecki symbol heraldyczny wywodzący się od pułapki na wilki. W czasach nowożytnych wykorzystywany także jako symbol okultystyczny, a w XX w. zaadaptowany jako jeden z symboli ruchu nazistowskiego. Współcześnie kojarzony najczęściej z radykalnym nacjonalizmem i neonazizmem.
Wolfsangel był pierwotnie przyrządem służącym do chwytania wilków, działał analogicznie do haczyka na ryby. Przyrząd składał się z półksiężycowej kotwicy (Wolfsanker), mocowanej do drzewa lub skały oraz właściwego haka, na który zakładany był kawałek mięsa. Wilk, który nadział się na hak, nie był w stanie się wyzwolić. Wolfsangel w trzech formach (odpowiadającym jednej z części całej pułapki) w XV wieku pojawił się w heraldyce miejskiej i rycerskiej i zachował się do dziś w herbach wielu niemieckich miast (np. Halberstadt i Emerkingen).
W czasach nowożytnych przekształcił się w symbol popularny w okultyzmie, stąd stał się częścią symboliki nazistowskiej i neonazistowskiej.
W III Rzeszy używany między innymi jako emblemat 34 Dywizji Grenadierów SS „Landstorm Nederland” czy 2 Dywizji Pancernej SS „Das Reich”. W tym kontekście jest on opisywany jako modyfikacja runy Eihwaz, z dodaną pionową linią. Symbol w pozycji wertykalnej znany jest także jako piorun (Donnerkeil), a w horyzontalnej jako „wilkołak”. W nacjonalizmie ukraińskim symbolizuje też litery hasła „idea nacji” lub „idea narodu” (ukr. Ідея Нації).
Współcześnie zastosował go m.in. Brenton Tarrant – sprawca zamachów na meczety w Christchurch podczas których zabił 51 muzułmanów – oraz pułk „Azow”, ukraińska formacja wojskowa o charakterze nacjonalistycznym i skrajnie prawicowym. Na emblemacie pułku Azow widnieje wraz z tzw. Czarnym Słońcem – symbolem ezoterycznego hitleryzmu, po raz pierwszy użytym w Wewelsburgu – zamku przebudowanym przez Heinricha Himmlera na siedzibę SS.
.jpg)
