Xerocomus

Xerocomus
Ilustracja
Podgrzybek zajączek (Xerocomus ferrugineus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

borowikowce

Rodzina

borowikowate

Rodzaj

podgrzybek

Nazwa systematyczna
Xerocomus Quél.
Fl. Vosges, Champ.: 477 (1887)
Typ nomenklatoryczny

Xerocomus subtomentosus (L.) Quél. 1888

Xerocomus Quél. (podgrzybek) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).

Charakterystyka

Naziemne ektomykoryzowe grzyby kapeluszowe. Dla większości gatunków Xerocomus typowe cechy morfologiczne to: ornamentowane bazydiospory, hymenofor poliporoidalny, nieżelatynowaty, niekleista skórka kapelusza typu trichoderma, kanciaste pory, rurki w stanie dojrzałym o długości około 15 mm oraz nieżelatynowata, luźno ułożona, rozbieżna warstwa boczna w obwodowych warstwach trzonu. Badanie morfologii bazydiospor stało się ważną cechą morfologiczną do identyfikacji taksonów w tym rodzaju.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Xerocomus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Takson utworzył w 1887 r. Lucien Quélet. Gatunkiem typowym dla rodzaju jest Xerocomus subtomentosus. Nazwa naukowa rodzaju wywodzi się od starogreckich słów: „xeros” – „suche” oraz „kome” – „włosy” i odnosi się do aksamitnej powierzchni kapelusza. Polską nazwę nadała Alina Skirgiełło w 1960 roku. W wyniku późniejszych molekularnych badań filogenetycznych wszystkie należące do rodzaju gatunki, które występowały w Polsce zaliczono do rodzajów: Boletus (borowik), Imleria, Xerocomellus, Hortiboletus czy Pseudoboletus.

Gatunki występujące w Polsce:

Wśród gatunków występujących w Polsce do rodzaju Xerocomus (podgrzybek) należały w przeszłości: podgrzybek brunatny, podgrzybek brzoskwiniowy, podgrzybek czerwonawy, podgrzybek morawski, podgrzybek obciętozarodnikowy, podgrzybek oprószony, podgrzybek tęgoskórowy, podgrzybek złotawy. Wszystkie te gatunki obecnie należą do innych rodzajów.

Nazwy naukowe według Index Fungorum Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody, Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów i internetowego atlasu grzybów

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2015-12-16].
  2. ↑ Ishika Bera, Xerocomus [online], FungalPedia [dostęp 2024-12-04] (ang.).
  3. ↑ Sven Nilson, Olle Persson, Fungi of Northern Europe. 1. Larger fungi (excluding Gill Fungi)., London: Penguin Books Ltd., 1978, s. 106, ISBN 0-14-063005-8, OCLC 25386612 [dostęp 2020-07-01].
  4. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 691–694, ISBN 83-89648-09-1.
  5. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-01-25].
  6. 1 2 Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2026-06-13].
  7. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
  8. ↑ Marek Snowarski, Xerocomus_silwoodensi (podgrzybek topolowy) [online], grzyby.pl (pol.).