| Państwo | |
|---|---|
| Prowincja | |
| Prefektura | |
| Powiat | |
| Populacja |
|
| • liczba ludności |
38 879 |
| Nr kierunkowy |
0313 |
Położenie na mapie Hebei  | |
Położenie na mapie Chin  | |
 40°58′18″N 115°16′25″E/40,971667 115,273611 | |
Xiwanzi (chiń. 西湾子镇) – miasteczko na prawach gminy w Chinach, w prowincji Hebei, w prefekturze miejskiej Zhangjiakou, w powiecie Chongli.
Siedziba gminy, której podlegają 24 wsie. Dawniej siedziba rzymskokatolickiej diecezji Xiwanzi.
Xiwanzi położone jest w górach Yan Shan. Klimat wilgotny kontynentalny z surową, suchą zimą i ciepłym latem (Dwb w klasyfikacji klimatów Köppena).
W 1723, gdy cesarz Chin Yongzheng zakazał działalności misji chrześcijańskich w Chinach, misjonarze katoliccy osiedlili się we wsi Xiwanzi, położonej za Wielkim Murem, która wkrótce stała się centrum misyjnym, zyskując na znaczeniu w XIX w., stając się ostatnią bazą misjonarzy katolickich przed rozległymi stepami mongolskimi. Powstały tu katedra, rezydencja biskupia, seminarium duchowne, hospicjum, koedukacyjna szkoła podstawowa, sierociniec, przychodnia i dwa klasztory katolickie. 28 sierpnia 1840 Xiwanzi zostało siedzibą biskupów katolickich, którą było do 10 września 2025.
Podczas masakr w okresie powstania bokserów w katedrze w Xiwanzi schroniło się ok. 5000 osób, co pozwoliło im przeżyć.
W 1946 Xiwanzi liczyło ok. 3000 mieszkańców, niemal wyłącznie katolików. W sierpniu 1945, podczas chińskiej wojny domowej, wieś został zajęta przez komunistów, którzy rozpoczęli prześladowania lokalnej ludności i zagranicznych misjonarzy. Najtragiczniejsze wydarzenia miały miejsce w grudniu 1946. Najpierw po procesie pokazowym lokalny właściciel ziemski został upokorzony i pobity na śmierć w obecności spędzonych na wydarzenie mieszkańców, w tym dzieci, także z sierocińca, i matki ofiary.
W kolejnych dniach we wsi oraz w otaczających ją górach komuniści dokonali masakry ludności cywilnej połączonej z torturami. Podpalono również budynki misji wraz z ukrywającymi się w nich ludźmi, którzy spłonęli żywcem. Łączną liczbę ofiar szacuje się na ok. 1000 osób.
Kobiety, które przeżyły masakrę, były zmuszane do małżeństw z komunistycznymi żołnierzami, część mężczyzn natomiast wcielono do Chińskiej Armii Czerwonej. Masakra została udokumentowana po wycofaniu się wojsk komunistycznych.
Komuniści ponownie zajęli wieś w 1948.
