Xylodon

Drewniczek
	; Różne gatunki Xylodon
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	szczeciniakowce
Rodzina	drewniczkowate
Rodzaj	drewniczek
	Nazwa systematyczna
	Xylodon (Pers.) Gray; Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 649 (1821)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Xylodon (Pers.) Gray (drewniczek) – rodzaj grzybów z rodziny drewniczkowatych (Schizoporaceae).

Charakterystyka

Grzyby kortycjoidalne o owocniku rozpostartym, przyrośniętym. Sąsiednie owocniki często zlewają się z sobą. Hymenofor gładki do ziarenkowatego, guzkowaty, raduloidalny lub wyraźnie hydnoidalny, u niektórych gatunków poroidalny. System strzępkowy monomityczny, strzępki ze sprzążkami, czasami także (rzadko) z prostymi przegrodami, cienkościenne lub grubościenne, czasem cyjanofilne. Cystydy zmienne, często nie większe niż końce strzępek, często stożkowe, główkowate, rzadko septowane, gładkie lub inkrustowane. Podstawki głównie podobne do urny, cienkościenne lub ze ścianą pogrubioną u podstawy, zwykle z czterema sterygmami i sprzążką bazalną. Bazydiospory kuliste do elipsoidalnych, cylindryczne lub allantoidalne, gładkie, cienkościenne lub rzadko grubościenne, nieamyloidalne, czasami z lekką reakcją cyjanofilną.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Schizoporaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

W 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon utworzył takson Sistotrema *** Xylodon, w 1821 r. Samuel Frederick Gray zamienił go na rodzaj Xylodon. Pozostałe synonimy nazwy naukowej:

Basidioradulum Nobles 1967
Lagarobasidium Jülich 1974
Odontiopsis Hjortstam & Ryvarden 1980
Palifer Stalpers & P.K. Buchanan 1991
Rogersella Liberta & A.J. Navas 1978

Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Gatunki występujące w Polsce:

Xylodon asper (Fr.) Hjortstam & Ryvarden 2009 – drewniczek szorstki, strzępkoząb szorstki
Xylodon borealis (Kotir. & Saaren.) Hjortstam & Ryvarden 2009 – drewniczek średniokolczasty
Xylodon brevisetus (P. Karst.) Hjortstam & Ryvarden 2009 – drewniczek krótkoszczeciniasty, strzępkoząb krótkoszczeciniasty
Xylodon detriticus (Bourdot) K.H. Larss., Viner & Spirin 2018
Xylodon flaviporus (Berk. & M.A. Curtis ex Cooke) Riebesehl & Langer 2017 – drewniczek czyreniowy, strzępkoząb żółtopory, drewniczka drobnopora
Xylodon nesporii (Bres.) Hjortstam & Ryvarden 2009 – drewniczek krótkokolczasty, strzępkoząb krótkokolczasty
Xylodon raduloides Riebesehl & Langer 2017 – drewniczek drobnopory, strzępkoząb drobnopory, nakorownik radełkowaty
Xylodon rimosissimus (Peck) Hjortstam & Ryvarden 2009 – drewniczek gruzełkowatokolczasty, strzępkoząb gruzełkowatokolczasty
Xylodon tuberculatus (Kotir. & Saaren.) Hjortstam & Ryvarden 2009 – drewniczek brodawkowany

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według W. Wojewody Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.

Przypisy

1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2017-09-15] .
↑ Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 292, 293, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-10-25] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2017-09-15] .
1 2 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
1 2 3 4 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-13] .
↑ Wśród 3 polskich nazw spójna z nazwą naukową jest tylko nazwa drewniczek czyreniowy, podana w checklist przez W. Wojewodę w 1971 r. (s. 331).
↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] .
↑ WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 72, 329–335, ISBN 83-89648-09-1 .

[if-1] 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2017-09-15] .

[kort-2] Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 292, 293, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-10-25] (ang.).

[sf-3] Species Fungorum [online] [dostęp 2017-09-15] .

[kom6-4] 1 2 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).

[lit-5] 1 2 3 4 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-13] .

[uw-6] Wśród 3 polskich nazw spójna z nazwą naukową jest tylko nazwa drewniczek czyreniowy, podana w checklist przez W. Wojewodę w 1971 r. (s. 331).

[if2-7] Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] .

[check-8] WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 72, 329–335, ISBN 83-89648-09-1 .