Zbigniew Abrahamowicz

Zbigniew Abrahamowicz
Data i miejsce urodzenia

2 października 1938
Chodorów

Data i miejsce śmierci

14 sierpnia 1990
Szczecin

Zawód, zajęcie

architekt

Alma Mater

Politechnika Gdańska,
Wydział Architektury

Stanowisko

pracownik Wydziału Architektury
Urzędu Miejskiego
w Szczecinie

Zbigniew Abrahamowicz (ur. 2 października 1938 w Chodorowie koło Lwowa, zm. 14 sierpnia 1990 w Szczecinie) – polski architekt związany ze Szczecinem, twórca projektu Teatru Letniego oraz projektów wielu kościołów, obiektów kultury, oświaty i służby zdrowia, lokali gastronomicznych, założyciel regionalnej szkoły budownictwa domów jednorodzinnych.

Życiorys

Urodził się niedługo przed wybuchem II wojny światowej w okolicach Lwowa. Po wojnie skończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej (1964). Przez 25 lat pracował w Wydziale Architektury Urzędu Miejskiego w Szczecinie. Zajmował się projektowaniem kierunków odbudowy i rozbudowy miasta, z troską o zgodność z przedwojenną koncepcją miasta-ogrodu – z zachowaniem jak największych obszarów zieleni w Śródmieściu i dużych dzielnic willowych, takich jak Pogodno lub Głębokie (od roku 2008 miasto jest promowane jako „Floating Garden” – pływający ogród).

Zaprojektował "Aleję Fontann" - zlokalizowany na pasie między jezdniami i okolony rzędami lip, zespół naprzemiennie położonych fontann, zieleńców i miejsc pod pawilony kawiarniane. Aleja Fontann powstała w Szczecinie w 1974, na odcinku al. Jedności Narodowej (obecnie al. Papieża Jana Pawła II) pomiędzy pl. Lotników, a pl. Grunwaldzkim.

W późniejszych latach Zbigniew Abrahamowicz projektował obiekty – w tym kościoły – o nowoczesnej architekturze, wkomponowane w otoczenie o stylu historycznym. Charakterystycznym przykładem jest kościół Parafii Świętego Krzyża przy ul. Wieniawskiego. Jest to pierwszy z nowych kościołów wybudowanych w powojennym Szczecinie. Żelbetowa konstrukcja o nowatorskiej formie została wkomponowana w tło poniemieckiej dzielnicy willowej. Historyk sztuki, dr Maria Łopuch, uczestnicząca w plebiscycie Stowarzyszenia Architektów Polskich i Gazety Wyborczej „Skarby Szczecińskiej Architektury”, zaproponowała uznanie tego kościoła za jeden z takich skarbów pisząc, że jest to najbardziej monumentalna budowla projektu Zbigniewa Abrahamowicza w Szczecinie i świetne połączenie nowej i zabytkowej architektury.

Na harmonię innej budowli projektu Zbigniewa Abrahamowicza z otoczeniem przyrodniczym – Parkiem Kasprowicza – zwróciła uwagę inna uczestniczka plebiscytu, Helena Freino, urbanistka z Zakładu Urbanistyki, Planowania Regionalnego i Zarządzania ZUT. Za jeden ze „Skarbów Szczecińskiej Architektury” zaproponowała uznać Teatr Letni.

Zbigniew Abrahamowicz stworzył też regionalną szkołę budowy domów jednorodzinnych. Był doradcą wielu młodych projektantów, kształtujących nowy estetyczny ład miasta.

Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Wybrane projekty

1
Teatr Letni w Szczecinie w roku 2005
2
Aleja Jana Pawła II („Aleja Fontann”) w roku 2008
3
Monument na dawnym cmentarzu żydowskim (ul. Jacka Soplicy)
4
Kościół Św. Krzyża w Szczecinie
5
Kościół św. Brata Alberta w Szczecinie
6
Kościół Najświętszego Zbawiciela w Rewalu

Uwagi

  1. ↑ Datę zgonu podano według internetowej wyszukiwarki miejsca pochówku w Szczecinie. W Encyklopedii Szczecina (wyd. 1999) zamieszczono datę 14 lipca 1990).
  2. ↑ Wymienione obiekty, zaprojektowane przez Zbigniewa Abrahamowicza i zamieszczone na listach propozycji Marii Łopuch i Heleny Freino, nie znalazły się wśród zwycięzców plebiscytu. Zwycięzcami plebiscytu „Skarby Architektury Szczecina” (w sześciu kategoriach) zostały: zabytkowy budynek Wydziału Elektrycznego ZUT, nowy gmach Książnicy Pomorskiej, przedwojenne osiedle mieszkaniowe „Cegłówka” (ul. Stołczyńska, osiedle pracowników Papierni Skolwin, nowe osiedle przy ul. Dziennikarskiej i Koszarowej w Dąbiu, Las Arkoński (kategoria Przedwojenne otwarte przestrzenie publiczne) i część Parku Kasprowicza z Pomnikiem Czynu Polaków (kategoria Powojenne otwarte przestrzenie publiczne)

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Abrahamowicz Zbigniew. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 21. ISBN 83-7241-089-5. (pol.).
  2. ↑ leśniaczek: Abrahamowicz Zbigniew. [w:] Biogram [on-line]. www.polskaniezwykla.pl. [dostęp 2013-01-09]. (pol.).
  3. ↑ Abrahamowicz Zbigniew. [w:] Wyszukiwarka miejsca pochówku w Szczecinie [on-line]. cmentarze.szczecin.pl. [dostęp 2013-01-09]. (pol.).
  4. ↑ Elżbieta Czekiel-Świtalska: Rola zieleni na przykładzie centrum Szczecina. [w:] Przestrzeń i FORMA'13 [on-line]. www.pif.zut.edu.pl. [dostęp 2013-01-09]. (pol.).
  5. ↑ Aleja Fontann na Jana Pawła II. [w:] zdjęcie [on-line]. Fotopolskawiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2017-01-16]. (pol.).
  6. 1 2 3 Kościół Św. Krzyza przy ul. Wieniawskiego. [w:] Powojenne budynki użyteczności publicznej [on-line]. szczecin.gazeta.pl, 2011-10-25. [dostęp 2013-01-09]. (pol.).
  7. ↑ Maria Łopuch: Kościół św. Krzyża przy ul. Wieniawskiego, 1971–1981, arch. Zbigniew Abrahamowicz. [w:] Plebiscyt Skarby Architektury Szczecina [on-line]. szczecin.gazeta.pl. [dostęp 2013-01-09]. (pol.).
  8. ↑ Helena Freino: Teatr Letni im. Heleny Majdaniec – park Kasprowicza (proj. Zbigniew Abrahamowicz). [w:] Plebiscyt Skarby Architektury Szczecina [on-line]. szczecin.gazeta.pl. [dostęp 2013-01-09]. (pol.).
  9. ↑ Wojciech Jachim: Wybraliśmy nowe Skarby Architektury Szczecina. [w:] Gazeta.pl > Szczecin > Wiadomości [on-line]. szczecin.gazeta.pl, 2011-10-31. [dostęp 2013-01-10]. (pol.).
  10. ↑ In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Zbigniew Abrahamowicz [online], www.archimemory.pl [dostęp 2023-05-10].
  11. ↑ tees: Amfiteatr – Teatr Letni im. Heleny Majdaniec w Parku Kasprowicza, proj. Zbigniew Abrahamowicz, 1975. [w:] Architektura w Szczecinie. TOP 10 najciekawszych budowli „małego Paryża” [on-line]. bryla.gazetadom.pl, 2012-09-27. [dostęp 2013-01-10]. (pol.).
  12. ↑ Kościół Najświętszego Zbawiciela w Rewalu. www.polskaniezwykla.pl. [dostęp 2013-01-10]. (pol.).
  13. ↑ K. Bielawski: Szczecin. Cmentarz żydowski w Szczecinie przy ul. Ojca Beyzyma. kirkuty.xip.pl. [dostęp 2013-01-10]. (pol.).
  14. ↑ Kliniska. Trasa E-14. Karczma „U Anny”. [w:] WPUT Pomerania [on-line]. fotopolska.eu, 2012-09-26. [dostęp 2013-01-10]. (pol.).
  15. ↑ Tomasz Sachanowicz, Twórczość Zbigniewa Abrahamowicza na tle architektury Szczecina lat 1945-1989, „Studia z architektury nowoczesnej / Studies on the Modern Architecture”, 6, 2018, s. 237–253, DOI: 10.11588/.2018.6.61598 [dostęp 2019-07-28] (pol.).