Zondacrypto

Zondacrypto
Państwo
Siedziba

Tallinn, ul. Tähesaju tee 9

Adres
  • Adres główny – ul. Tähesaju tee 9, 13917 Tallinn, 13917 Estonia
  • Oddział w Polsce – ul. Ligocka 103, 40-568 Katowice
Data powstania

2014

Data likwidacji

2026

Prezes
brak współrzędnych
Strona internetowa

Zondacrypto (wcześniej BitBay i Zonda) – działająca w latach 2014–2026 europejska giełda kryptowalut, założona w Katowicach przez Sylwestra Suszka(inne języki), Mateusza Bajera i Jacka Rogoża. Umożliwiała handel kryptowalutami oraz wymianę kryptowalut na waluty fiducjarne, a za pośrednictwem powiązanej usługi Zondacrypto Pay także dokonywanie i przyjmowanie płatności w kryptowalutach. Po przeniesieniu działalności poza Polskę operatorem platformy została estońska spółka BB Trade Estonia OÜ.

W pierwszej połowie lat 2020. Zondacrypto należała do najbardziej rozpoznawalnych giełd kryptowalut w Polsce i prowadziła szeroko zakrojoną działalność sponsoringową, m.in. w sporcie. W 2026 roku platforma utraciła płynność, a jej klienci stracili możliwość wypłacania części zgromadzonych środków. Estoński organ nadzoru FIU cofnął BB Trade Estonia OÜ zezwolenie na świadczenie usług związanych z walutami wirtualnymi, a w sierpniu 2026 roku sąd w Tallinnie ogłosił upadłość spółki. Działalność Zondacrypto stała się przedmiotem postępowań karnych w Polsce oraz kontrowersji dotyczących jej finansowania, działalności sponsoringowej i kontaktów z politykami.

Historia

Sylwester Suszek(inne języki) – założyciel i prezes BitBay w latach 2014-2021, od 10 marca 2022 roku zaginiony (2020)

Początki działalności, rebranding platformy (2014–2022)

W marcu 2014 platforma została założona w Katowicach przez Sylwestra Suszka(inne języki) wraz z Mateuszem Bajerem i programistą Jackiem Rogożem pod nazwą BitBay. W roku 2015 BitBay poniosła stratę netto w wysokości 280 tys. 824 zł. W maju 2017 Sylwester Suszek(inne języki) zaapelował w liście otwartym do premiera Mateusza Morawieckiego o uregulowanie polskiego rynku kryptowalut wskazując, że banki odmawiają firmom z branży walut cyfrowych w związku z trwającym postępowaniem Komisji Nadzoru Finansowego. W 2017 platforma zanotowała zysk operacyjny w wysokości 33,5 mln zł. W tym samym roku środki pieniężne na rachunkach bankowych spółki wzrosły z 2,71 mln zł do 40,46 mln zł. W 2018 spółka przekształciła 40 mln zł gotówki na polskich rachunkach w 102 mln zł należności i pożyczek. Środki pieniężne spadły z 40,46 mln zł do 2,01 mln zł. 29 maja 2018, po wpisaniu podmiotu na listę ostrzeżeń publicznych przez polską KNF, założyciel Sylwester Suszek(inne języki) podjął decyzję o przeniesieniu struktury spółki na Maltę, a 1 listopada 2019 do Estonii pod zarząd podmiotu BB Trade Estonia OÜ. W tym samym roku, polscy śledczy uznali, że BitBay naruszył przepisy dotyczące usług płatniczych, jednak nie postawili zarzutów i umorzyli postępowanie ze względu na brak znamion czynu zabronionego.

W czerwcu 2020 program Superwizjer TVN opublikował reportaż śledczy dotyczący źródeł kapitału BitBay oraz powiązań osób związanych z giełdą ze środowiskiem przestępczym. Suszek odrzucił zarzuty reportażu jako manipulacyjne i twierdził, że nagrana przez reporterów propozycja łapówki była zainscenizowaną prowokacją. Redakcja Superwizjera zaprzeczyła tym twierdzeniom, informując, że próby zastraszenia i przekupienia dziennikarza zostały udokumentowane, a sprawę zgłoszono prokuraturze, która zgromadziła własny materiał dowodowy. Sprawa próby przekupienia reportera zakończyła się w kwietniu 2025 prawomocnym skazaniem mężczyzny, który oferował mu pieniądze za odstąpienie od przygotowania materiału.

Od 2021 polska spółka BitBay przestała składać sprawozdania finansowe (w 2026 została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego). 8 maja 2021 przeprowadzono rebranding platformy BitBay, która niespodziewanie zmieniła właściciela, przestał nim być Sylwester Suszek. Prezesem został Przemysław Kral, a giełda zmieniła nazwę na Zonda. 10 marca 2022 Sylwester Suszek zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Giełda stała się najbardziej znaną w Polsce giełdą aktywów cyfrowych, dzięki m.in. rozbudowanym kampaniom reklamowym, angażowaniu do nich aktorów, sportowców, czy też sponsoringowi.

Przemysław Kral – prezes Zondacrypto w latach 2021-2026, następca Sylwestra Suszka na stanowisku (2025)

Działalność sponsoringowa i kontakty polityczno-medialne (2023–2025)

8 maja 2023 platforma przyjęła nazwę Zondacrypto. 14 lipca 2023 spółka Zondacrypto zakomunikowała, że jest przygotowana do działania w ramach unijnego porządku MiCA (aczkolwiek Zondacrypto nie uzyskała zezwolenia MiCA do czasu zaprzestania działalności trzy lata później). W 2024 spółka BB Trade Estonia OU, operator giełdy kryptowalutowej Zondacrypto, uzyskała 8,44 mln euro zysku, co było ośmiokrotnym wzrostem w porównaniu do poprzedniego roku. Przychody przekroczyły 31 mln euro. W latach 2023–2025 przedsiębiorstwo Zondacrypto prowadziło działania sponsoringowe w polskim sporcie zawodowym i olimpijskim podpisując szereg umów sponsoringowych, w tym została oficjalnym generalnym wybranych klubów piłkarskiej Ekstraklasy (Raków Częstochowa, Lechia Gdańsk). W ramach ekspansji sponsoringowej przedsiębiorstwo zawierało umowy także poza Polską, m.in. z włoskim klubem Juventus. 27 maja 2025 w podrzeszowskiej Jasionce platforma Zondacrypto została głównym sponsorem prawicowej konferencji Conservative Political Action Conference (CPAC) oraz sfinansowała 2–3 września 2025 Polsko-Amerykański Szczyt Strategiczny w Waszyngtonie podczas wizyty prezydenta Karola Nawrockiego.

17 lipca 2025 poseł Przemysław Wipler (Konfederacja Wolność i Niepodległość) i jego wspólnik Michał Krzymowski uczestniczyli w spotkaniu z Przemysławem Kralem w jego rezydencji w Monako, które miało miejsce niedługo przed sejmową debatą nad nowymi regulacjami rynku krypto. Prezes platformy Przemysław Kral po tym spotkaniu w Monako w kolejnych tygodniach przekazał posłowi Wiplerowi uwagi do ustawy o kryptoaktywach za pośrednictwem internetowego komunikatora. Od lipca 2025 do marca 2026 spółki Przemysława Krala przelały 70 tys. euro na Fundację Dobry Rząd, której prezesem jest Przemysław Wipler i 90 tys. euro na firmę Michała Krzymowskiego. 7 sierpnia 2025 na Ibizie poseł PiS Michał Moskal spotkał się z prezesem Zondacrypto Przemysławem Kralem, a spotkanie zorganizował Artur Chodziński, były agent CBA, który pracował wtedy dla prezesa Krala. Od września 2025 Tomasz Sakiewicz jako prezes, redaktor naczelny i właściciel TV Republika, prowadził rozmowy z Przemysławem Kralem o wejściu jego firmy do stacji; w tym czasie Zonda była największym reklamodawcą TV Republika. Jesienią 2025 roku na konto Fundacji Instytut Polski Suwerennej z prezesem Zbigniewem Ziobro wpłynęły trzy przelewy o łącznej wartości 450 tysięcy złotych. Pieniądze zostały przekazane z prywatnej kancelarii adwokackiej Przemysława Krala, a operacje zatytułowano jako „darowizna na cele statutowe”.

22 października 2025 roku w Monako firma podpisała z kierowanego przez Radosława Piesiewicza Polskim Komitetem Olimpijskim umowę sponsorką, stając się Sponsorem Generalnym Olimpijskiej Reprezentacji Polski i Młodzieżowej Olimpijskiej Reprezentacji Polski do czasu Igrzysk Olimpijskich w 2026 roku. W związku z umową na cześć giełdy Centrum Olimpijskie zostało przemianowane na Zondacrypto Centrum Olimpijskie im. Jana Pawła II, a na budynku pojawił się neon z logiem. Ponadto giełda zobowiązała się do wypłacenia premii (częściowo w gotówce, częściowo w tokenach) sportowcom za zdobyte medale na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich i Paraolimpijskich w 2026 roku, oraz do utworzenia specjalnego tokena olimpijskiego, przy pomocą którego kibice mieli wspierać sportowców, czy wpływać na decyzje PKOl-u. Giełda także podpisała osobną umową z Polskim Związkiem Kolarskim.

W listopadzie 2025 Sejm uchwalił ustawę o rynku kryptoaktywów, którą prezydent Karol Nawrocki na początku grudnia zawetował. W grudniu 2025 Tomasz Sakiewicz spotkał się w Monako z Przemysławem Kralem. 2 grudnia 2025 Tomasz Sakiewicz podpisał list intencyjny przewidujący objęcie lub zakup przez inwestora związanego z Przemysławem Kralem od 5% do 20% akcji TV Republika. Właściciel platformy ostatecznie dokumentu nie podpisał. 5 grudnia 2025 premier Donald Tusk podczas częściowo utajnionych obrad Sejmu przekazał informację w sprawie bezpieczeństwa państwa. Według ówczesnych nieoficjalnych informacji mówił o „kryptoaferze i rosyjskim w niej śladzie”. W tym samym dniu Sejm głosował nad wetem prezydenta, ale go nie odrzucił. Na początku 2026 prezydent Karol Nawrocki zawetował kolejną ustawę o rynku kryptoaktywów (2.0). W lutym 2026 Sąd Rejonowy w Katowicach wykreślił spółkę BitBay z KRS.

Krach płynnościowy i upadłość BB Trade Estonia OÜ (2026)

Na przełomie 2025 i 2026 klienci coraz częściej informowali o blokowaniu kont, opóźnieniach wypłat i przedłużających się procedurach weryfikacyjnych. Początkowo problemy dotyczyły bitcoinów, jednak od 6 kwietnia rozszerzyły się na Ethereum. Według analiz Money.pl i Wirtualnej Polski w tym okresie rezerwy bitcoinowe Zondacrypto zmniejszyły się o 99% (z ok. 55,7 BTC w sierpniu 2024 do ok. 0,18 BTC w marcu 2026). Ustalono też, że od 18 grudnia 2025 roku do 2 kwietnia 2026 roku wykonano 511 przelewów mających na celu wytransferowanie z giełdy firmy aktyw o łącznej wartości ponad 21 mln dolarów (równowartość ok. 76,1 mln zł) na platformę inwestycyjną Kraken(inne języki). W marcu 2026 troje członków rady nadzorczej estońskiej spółki będącej właścicielem giełdy złożyło rezygnacje ze stanowisk. Część pracowników giełdy zaczęła rezygnować z pracy, giełda praktycznie przestała funkcjonować. Klienci platformy wnosili zgłoszenia do prokuratury, gdyż nie mogli wydobyć pieniędzy zainwestowanych w kryptoaktywa. Przemysław Kral, prezes spółki, poinformował, że z przyczyn technicznych wypłaty są realizowane manualnie.

Od marca w polskim Sejmie i mediach zaczęły intensyfikować się w czasie dyskusje, czy Zondacrypto jest legalnie działającą firmą, która znalazła się w problematycznej sytuacji wskutek nietrafionych operacji kryptowalutowych, czy przedsiębiorstwo zostało od początku stworzone w celu prania pieniędzy; pojawił się też termin „afera Zondacrypto”.

W kwietniu 2026 nastąpił całkowity brak możliwości wypłaty zgromadzonych środków fiducjarnych oraz kryptowalut. Komunikaty spółki wskazywały na przyczyny natury technicznej oraz procedury weryfikacji tożsamości (AML). Masowe wycofywanie depozytów doprowadziło do załamania struktury finansowej platformy, a token jej kryptowaluty ZND stracił ponad 99,9% wartości.

17 kwietnia 2026 polska prokuratura wszczęła postępowanie karne i śledztwo w związku z podejrzeniem oszustwa oraz prania pieniędzy. Wpłynęło ponad 1500 zawiadomień klientów dotyczących wstrzymania wypłat i braku dostępu do środków. Problem dotyczył dostępu do portfela kryptowalut(inne języki) (tzw. zimnego portfela) z około 4500 bitcoinów, wartych wówczas około 300 mln dolarów amerykańskich. Kral twierdził, że do Zondacrypto należy taki portfel, jednak giełda nie ma do nich dostępu, ponieważ klucz prywatny miał pozostać w posiadaniu zaginionego Suszka. Twierdzenie to wzbudziło wątpliwości ekspertów, ponieważ wskazany portfel pozostawał nieaktywny od blisko dekady. jak wskazała w 2026 Prokuratura, właściciel giełdy od 2022 nie posiadał dostępu przynajmniej od 2022, o czym nie wiedzieli klienci platformy. 3 sierpnia 2026 postępowanie dotyczące działalności Zondacrypto połączono ze śledztwem w sprawie zaginięcia Sylwestra Suszka.

Także 17 kwietnia, premier Donald Tusk, powołując się na informacje Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zarzucił Zondacrypto powiązania z rosyjską przestępczością zorganizowaną i służbami wywiadowczymi. Stwierdził, że przedsiębiorstwo zostało założone z wykorzystaniem środków pochodzących od rosyjskiej mafii, a jego późniejszy rozwój był finansowany ze środków powiązanych z rosyjskimi służbami(inne języki). Zarzucił również Przemysławowi Kralowi przekazywanie znacznych darowizn fundacjom związanym z politykami opozycji, co miało być związane z faktem, że w tym czasie Zondacrypto lobbowało przeciwko przygotowanej przez rząd ustawie mającej dostosować polskie przepisy dotyczące kryptowalut do regulacji Unii Europejskiej. W odpowiedzi, politycy opozycji i publicyści mediów konserwatywnych i prawicowych zarzucili premierowi Donaldowi Tuskowi oraz ministrowi sprawiedliwości Waldemarowi Żurkowi manipulację faktami i wykorzystywanie czynności prokuratorskich do bieżącej walki politycznej.

Radosław Piesiewicz – były prezes PKOl, zatrzymany w sprawie afery Zondacrypto (2023)

Równocześnie, w kwietniu 2026, prezes upadającej giełdy, Przemysław Kral, wyjechał z Monako do Izraela, którego jest obywatelem, o czym 24 kwietnia poinformował portal internetowy Onet.pl.

30 kwietnia umowa sponsorska między giełdą a PKOlem została rozwiązana ze względu na niewypłacenie przez Zondecrypto premii sportowcom za osiągnięcia na Zimowej Olimpiadzie. W związku z tym z budynku Centrum Olimpijskiego zdjęto neon z logiem giełdy.

Rafał Zaorski(inne języki) – jeden z zatrzymanych w sprawie afery Zondacypto (2018)

18 maja 2026 estońska Jednostka Analityki Finansowej (FIU) częściowo zawiesiła zezwolenie BB Trade Estonia OÜ na świadczenie usług związanych z walutami wirtualnymi. Spółce zakazano przyjmowania nowych klientów oraz dodatkowych środków od dotychczasowych klientów, przy czym decyzja nie ograniczała możliwości zwrotu lub wypłaty aktywów należących do klientów. FIU nakazała jednocześnie spółce dostosowanie działalności do warunków zezwolenia. Ponieważ BB Trade Estonia OÜ nie zastosowała się do nakazu, 29 czerwca 2026 FIU cofnęła jej zezwolenie na działalność.

11 czerwca 2026 Karol Nawrocki po raz trzeci zawetował ustawę regulującą rynek kryptowalut w Polsce. Latem 2026 m.in. The New York Times informował, że Przemysław Kral zniknął. W kolejnych miesiącach pojawiały się niepotwierdzone doniesienia o jego pobycie m.in. w Izraelu, Botswanie i Dubaju. 25 sierpnia 2026 adwokat i poseł KO Roman Giertych wskazał, że od maja br. jest obrońcą Przemysława Krala. 27 sierpnia 2026 Sąd w Tallinnie oficjalnie ogłosił upadłość firmy BB Trade Estonia OÜ (operatora Zondacrypto), zobowiązania spółki wyniosły co najmniej 431,9 mln euro, a ujawniony majątek to zaledwie 167 tys. euro. Syndykiem został Margus Lentsius, adwokat z kancelarii Advokaadiburoo Lentsius&CASUS z siedzibą w stolicy Estonii. Poinformowano też, że „pierwsze zgromadzenie wierzycieli odbędzie się 17 września 2026 r. o godz. 11.00 w sali 3005 Sądu Rejonowego Harju”. 29 sierpnia 2026 prezes PKOl, Radosław Piesiewicz został aresztowany na trzy miesiące m.in. pod zarzutami przyjęcia korzyści majątkowych w zamian za zawarcie umowy sponsorskiej z Zondacrypto i nakłaniania do wypłaty środków ze szkodą dla pozostałych wierzycieli Zondacrypto. 4 września 2026 Sejm nie zdołał odrzucić trzeciego weta prezydenckiego, ponieważ koalicji rządzącej zabrakło 25 głosów do osiągnięcia wymaganej większości 3/5, co skutkowało ostatecznym upadkiem projektu ustawy. W debacie poprzedzającej głosowanie przedstawiciele rządu argumentowali konieczność pilnego wdrożenia przepisów potrzebą objęcia nadzorem KNF podmiotów takich jak Zondacrypto.

4 i 5 września 2026 do oskarżeń premiera odniósł się były minister sprawiedliwości i prokurator generalny Zbigniew Ziobro, zarzucając szefowi rządu manipulację oraz przekroczenie granic prawnych poprzez bezprawne upublicznienie materiałów z niejawnego śledztwa w celach politycznych. Ziobro stwierdził, że prokuratura za jego kadencji działała prawidłowo, a wyjaśnienia Krala określił jako kłamstwa przestępcy, który próbuje wkalkulować pomówienia w proces kupowania sobie niższego wyroku skazującego. Były prokurator generalny przypomniał sprawę małego świadka koronnego Marcina W. z 2022 i wysunął żądanie odtajnienia wszystkich akt, argumentując, że to prokurator awansowany przez Adama Bodnara umorzył w kwietniu 2024 roku główne śledztwo przeciwko giełdzie, dając jej czas na wytransferowanie majątku. Dodał również, że przedstawiciele platformy prowadzili szkolenia dla policji i służb skarbowych już pod okiem nowego rządu koalicyjnego. 2 i 5 września 2026 funkcjonariusze Policji oraz Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC) zatrzymali na polecenie prokuratury cztery kolejne osoby powiązane ze sprawą giełdy Zondacrypto oraz wątkiem zaginięcia Sylwestra Suszka (m.in. Annę P., Jaromirę W. i Rafała Zaorskiego(inne języki)), po czym decyzją Sądu Rejonowego w Katowicach zostały aresztowane na okres trzech miesięcy z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynów, zagrożenie surową karą oraz uzasadnioną obawę matactwa procesowego.

Działalność i usługi

Podstawową działalnością BitBay, a następnie Zondy i Zondacrypto, było prowadzenie internetowej giełdy kryptowalut, na której użytkownicy mogli zawierać między sobą transakcje kupna i sprzedaży kryptowalut. Platforma obsługiwała również wymianę kryptowalut na waluty fiducjarne oraz prowadzenie portfeli kryptowalutowych. W 2017 BitBay obsługiwała m.in. bitcoina, litecoina, ether, XRP, Bitcoin Cash, Dash, Lisk i Bitcoin Gold oraz transakcje w złotych, dolarach amerykańskich i euro. Jej udział w polskim rynku giełd kryptowalut wynosił wówczas 49%, najwięcej spośród pięciu analizowanych giełd. W sierpniu 2017 przedstawiciel przedsiębiorstwa deklarował ponad 200 tys. użytkowników platformy oraz dobowy obrót na rynku BTC/PLN wynoszący około 9 mln USD.

Oprócz giełdy przedsiębiorstwo rozwijało usługę płatniczą BitBay Pay, później funkcjonującą jako Zondacrypto Pay. W 2019 BitBay Pay umożliwiało przedsiębiorcom przyjmowanie za pośrednictwem bramki płatniczej płatności w bitcoinie i dziewięciu innych kryptowalutach, przy czym otrzymane środki mogły być automatycznie wymieniane na PLN, EUR lub USD. W późniejszej wersji Zondacrypto Pay usługa obejmowała przyjmowanie płatności klientów w aktywach cyfrowych oraz wpłaty i wypłaty środków przez przedsiębiorców zarówno w aktywach cyfrowych, jak i walutach fiducjarnych. Bramkę można było integrować ze sklepami internetowymi, m.in. za pomocą wtyczek dla WooCommerce, PrestaShop i OpenCart, a przedsiębiorstwo oferowało również aplikację POS pozwalającą na przyjmowanie płatności kryptowalutowych w punktach stacjonarnych.

5 grudnia 2023 Zondacrypto, we współpracy z ICEO, uruchomiło powiązaną platformę ZND. Pierwszą udostępnioną w niej usługą było Earn, pozwalające użytkownikom przekazywać określone aktywa cyfrowe na oznaczony czas w zamian za naliczane nagrody. Zapowiedziano także rozwój usług Trade, Explore i Borrow, przeznaczonych odpowiednio do handlu i zarządzania aktywami, dostępu do informacji o rynku oraz zaciągania pożyczek zabezpieczonych aktywami cyfrowymi. W lipcu 2024 przedsiębiorstwo deklarowało, że z giełdy Zondacrypto korzysta ponad 1,3 mln zarejestrowanych użytkowników.

W 2024 do ekosystemu wprowadzono własny token ZND, utworzony w standardzie ERC-20 w sieci Ethereum. 24 października 2024 rozpoczęto handel tokenem na platformach Zondacrypto i ZND oraz dwóch zewnętrznych giełdach; na Zondacrypto utworzono pary ZND/PLN, ZND/EUR, ZND/USDC i ZND/USDT. Token był wykorzystywany w ramach platformy ZND m.in. w programie lojalnościowym, stakingu oraz do uzyskiwania części korzyści związanych z usługami oferowanymi w ramach ekosystemu.

W ramach współpracy z Polskim Komitetem Olimpijskim Zondacrypto rozwijało również TMPL (Team PL Token), token powiązany z polską reprezentacją olimpijską, który miał być wykorzystywany m.in. do wypłaty części nagród należnych polskim olimpijczykom.

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Sylwester Suszek urodził się w Katowicach w 1989. Wychował się w Piekarach Śląskich. Jest synem górnika i nauczycielki. Ma siostrę Nicolę. Zajmując się sprzedażą kosmetyków, jako nastolatek został konsultantem Avonu, a następnie przeszedł do konkurencji. W wieku 20 lat został szefem regionalnym Oriflame. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, na którym uzyskał tytuł licencjata z zarządzania firmą i projektami. Następnie prowadził działalność biznesową, którą rozpoczął od uruchomienia sklepu ze specjalizacją montaż komputerów, a także w sprzedaży części do nich. Potem jednak zmienił branżę i zajął się pośrednictwem finansowym, gdzie pracował w różnych miejscach.
  2. ↑ Sylwester Suszek w tym czasie już nie kierował BitBayem, platformą kierował do 2021 roku, kiedy pojawił się inwestor ze Stanów Zjednoczonych. Wtedy BitBay zmieniła nazwę na Zonda. Sylwester Suszek dalej działał na rynku kryptowalut, inwestował w nieruchomości, prowadził różne biznesy. W tym dniu był ostatni raz widziany po południu, kiedy na stacji paliw przy ul. Wiosennej w Czeladzi na Śląsku wsiadał do samochodu. Sylwester Suszek trzymał tam swój helikopter. Właścicielem bazy był 42-letni Marian W. ps. „Maniek”, który jest oskarżony o kierowanie gangiem, który wystawił prawie 12 tys. fikcyjnych faktur potwierdzających transakcje paliwowe na 1,5 mld zł. Według Prokuratury około 120 mln zł miało zasilić giełdę Zondacrypto. W grudniu 2019, w toku odrębnego śledztwa dotyczącego wielomilionowej mafii paliwowej (karuzela VAT na kwotę 1,3 mld zł), uzyskał od sądu tzw. list żelazny. W grudniu 2025 Prokuratura Regionalna w Katowicach skierowała przeciwko niemu akt oskarżenia (957 tomów akt) za oszustwa paliwowe. 4 września 2026, Sąd Apelacyjny w Katowicach ostatecznie rozstrzygnął spór kompetencyjny i zdecydował, że jego proces karny odbędzie się przed Sądem Okręgowym w Katowicach. Obrońca Mariana W. oficjalnie potwierdził, że ten list żelazny nigdy nie został cofnięty i nadal obowiązuje. Z tego powodu, mimo ciążących na nim zarzutów uprowadzenia Sylwestra Suszka oraz kierowania międzynarodowym gangiem paliwowym, prokuratura nie może go zatrzymać ani złożyć wniosku o areszt. Oficjalnie miejsce jego pobytu nie jest znane, a jego obrońca (mec. Błażej Gazda) odmawia informacji. Służby operacyjne wskazują, że „Maniek” przebywa za granicą, m.in. w Monako, Dubaju i Hiszpanii, gdzie posiada luksusowe nieruchomości. Równolegle, na początku września 2026, służby zatrzymały jego byłą żonę, Jaromirę W., pod zarzutem nielegalnego przejmowania majątku zaginionego Suszka. W sprawie przedmiotowej Marian W. wskazał, że do bazy w Czeladzi przyjechała jakaś kobieta i Suszek odjechał jej samochodem. W tym dniu w bazie nie działały kamery monitoringu. Sylwester Suszek na parkingu bazy w Czeladzi zostawił swoje Porsche, które dzień po jego zaginięciu zniknęło. Był tego dnia umówiony na spotkanie w sprawie kupna nieruchomości na które nie przyjechał. Jego komórka była wyłączona. Rodzina zawiadomiła policję o zaginięciu Suszka. Sprawą zajmowała się Komenda Miejska Policji w Katowicach. Cztery dni po zaginięciu aplikacja wykazała, że jego numer zalogował się do sieci wskazując autostradę A1 w Piekarach Śląskich. Rodzina powiadomiła policję, a nagrania z monitoringu nic nie wniosły do śledztwa, które zostało przejęte przez Komendę Wojewódzką Policji w Katowicach. Rodzina (siostra) otrzymywała mejle z nagraniem głosu mężczyzny, bardzo podobnym do głosu jej brata. Dwa tygodnie po jego zaginięciu jego siostra otrzymała wiadomość głosową, w której Suszek prosił o przekazanie bitcoinów w celu zapewnienia jego uwolnienia.
  3. ↑ Oficjalnym prezesem oraz założycielem tej fundacji jest były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Według ustaleń dziennikarskich, pośrednikiem w nawiązaniu kontaktu między Kralem a Ziobrą był Artur Chodziński, były funkcjonariusz CBA, który po odejściu ze służby pracował dla szefa giełdy kryptowalut. We wrześniu 2026 roku sprawa ta stała się przedmiotem publicznego sporu politycznego. 4 września 2026 roku premier Donald Tusk odczytał w Sejmie fragmenty protokołu z przesłuchania w śledztwie, z których miało wynikać, że wpłata stanowiła część umowy opiewającej na 2 miliony złotych w zamian za obietnicę zablokowania postępowań prokuratorskich wobec Zondacrypto, gdyby Zjednoczona Prawica powróciła do władzy.
  4. ↑ Stację wyceniano na 80 mln zł, a więc 20 procentowy pakiet miał kosztować około 16 mln zł.

Przypisy

  1. ↑ Redakcja Onet: Zaginął w tajemniczych okolicznościach. Jest jedną z najważniejszych osób w aferze Zondacrypto. rp.pl, 2026-09-03. [dostęp 2026-09-06]. (pol.).
  2. 1 2 3 Marcin Pietraszewski: Gdzie jest polski król kryptowalut? Siostra dostała maila: „Po tygodniu będzie zdjęcie ciała”. katowice.wyborcza.pl, 2025-12-08. [dostęp 2026-09-07]. (pol.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Jolanta Ojczyk: Kalendarium afery Zondacrypto. Prezes PKOL to płotka. businessinsider.com.pl, 2026-09-04. [dostęp 2026-09-05]. (pol.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Andrew Higgins, Four Years Ago, a Crypto Boss Went Missing. Now His Successor Has, „The New York Times”, 23 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-23] (ang.).
  5. 1 2 3 4 Joanna Kamińska: Od „króla kryptowalut” do tajemniczego zaginięcia. Kim jest Sylwester Suszek?. rp.pl, 2026-08-26. [dostęp 2026-09-05]. (pol.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Dominik Uhlig: Zondacrypto. Biznes, polityka i sport – sieci powiązań, kalendarium, kurs ZND Token. biqdata.wyborcza.pl, 2026-08-26. [dostęp 2026-09-07]. (pol.).
  7. ↑ Polski król bitcoinów i jego powiązania [online], tvn24.pl [dostęp 2026-09-12].
  8. ↑ Grupa Wirtualna Polska, „Superwizjer” TVN: polska giełda bitcoinów powiązana ze światem przestępczym [online], Money.pl – portal finansowy, 27 czerwca 2020 [dostęp 2026-09-12].
  9. ↑ Grupa Wirtualna Polska, Prezes BitBay odpowiada na materiał „Superwizjera”. Milionowa łapówka prowokacją? [online], Money.pl – portal finansowy, 28 czerwca 2020 [dostęp 2026-09-12].
  10. ↑ Szef „Superwizjera”: groźby i próba korupcji ws. reportażu o BitBay są udokumentowane [online], Wirtualnemedia.pl, 30 czerwca 2020 [dostęp 2026-09-12] (pol.).
  11. ↑ Korzenie Zondacrypto i miliony za wyciszenie sprawy. „Nikt się nie skisi” [online], tvn24.pl, 16 maja 2026 [dostęp 2026-09-12].
  12. ↑ Krakowski działacz szantażował dziennikarza za reportaż o kryptowalutach. Jest prawomocny wyrok [online], Rzeczpospolita [dostęp 2026-09-12].
  13. ↑ Marcin Pietraszewski: „Maniek” to jeden z głównych inwestorów giełdy Zondacrypto. Śledczy sprawdzają, jaką odgrywał w niej rolę. katowice.wyborcza.pl, 2026-09-02. [dostęp 2026-09-07]. (pol.).
  14. ↑ Bartłomiej Chudy: Miał pozbawić Suszka wolności. Zwrot w sprawie paliwowej Mariana W.. money.pl, 2026-09-04. [dostęp 2026-09-07]. (pol.).
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jarosław Sidorowicz: Afera Zondacrypto. Tysiące oszukanych, stracone setki milionów. Czego dowiedzieliśmy się do tej pory?. krakow.wyborcza.pl, 2026-09-02. [dostęp 2026-09-06]. (pol.).
  16. ↑ Is Zonda MiCA-licensed? Not yet (2026) · EU MiCA [online], EU MiCA [dostęp 2026-09-12] (ang.).
  17. ↑ S. Jadczak, K. Wysota: Wipler odwiedził prezesa Zondy w Monako. Tydzień później bronił giełdy w Sejmie. money.pl, 2026-06-22. [dostęp 2026-09-08]. (pol.).
  18. ↑ Krzysztof Jabłonowski, Afera Zondacrypto. Darowizna dla fundacji Zbigniewa Ziobry i rola Artura Chodzińskiego [online], Zero.pl, 4 września 2026 [dostęp 2026-09-09].
  19. ↑ Katarzyna Rogowska, Afera Zondacrypto. Poseł PiS porównał fundację Ziobry do WOŚP. „Zostały oszukane” [online], tokfm.pl, 8 września 2026 [dostęp 2026-09-09].
  20. ↑ zondacrypto Sponsorem Generalnym PKOl i Olimpijskiej Reprezentacji Polski. olimpijski.pl. [dostęp 2026-09-19].
  21. 1 2 3 4 99 proc. rezerw wyparowało? Klienci skarżą się na problemy Zondacrypto [online], Money.pl – portal finansowy, 6 kwietnia 2026 [dostęp 2026-08-28].
  22. ↑ Ireneusz Sudak, Zondacrypto, sponsor PKOl, ma problemy z wypłatą pieniędzy na czas. „Słyszymy o tym od miesięcy” [online], wyborcza.biz, 2 kwietnia 2026 [dostęp 2026-09-12].
  23. ↑ Jakub Czermiński: Tomasz Sakiewicz chciał sprzedać Przemysławowi Kralowi część Telewizji Republika. rp.pl, 2026-08-26. [dostęp 2026-09-07].
  24. ↑ Kamil Dziubka, Jacek Harłukowicz: Onet ujawnia: Sakiewicz chciał sprzedać część TV Republika szefowi Zondacrypto. Mamy umowę. onet.pl, 2026-08-26. [dostęp 2026-09-07].
  25. ↑ Kancelaria Prawna Skarbiec: Wypłaty z Zondacrypto – co naprawdę mówi support giełdy?. 2026-04-10. [dostęp 2026-09-12]. (pol.).
  26. ↑ CrypS.pl: zondacrypto pod ostrzałem. Użytkownicy zgłaszają problemy z wypłatami. Mamy komentarz giełdy. 2026-04-03. [dostęp 2026-09-12]. (pol.).
  27. ↑ Eric Kliszcz, Number of crime reports against Polish firm Zondacrypto hits 1.5k [online], TVP World, 7 maja 2026 (ang.).
  28. ↑ Eric Kliszcz, Polish parliament fails to undo president’s veto of crypto bill [online], TVP World, 17 kwietnia 2026 (ang.).
  29. ↑ Niezalezna.pl: Prokurator, który umorzył śledztwo w sprawie Zondacrypto, miesiąc wcześniej został przywrócony przez Bodnara!. 2026-09-08. [dostęp 2026-09-11]. (pol.).
  30. ↑ Andrzej Stankiewicz, Jacek Harłukowicz, Wiemy, dokąd uciekł prezes Zondacrypto. Przemysław Kral jest w Izraelu [online], onet.pl, 24 kwietnia 2026 [dostęp 2026-09-11].
  31. ↑ Jakub Pogorzelski: Demontaż neonu Zondacrypto, upłynął termin. PKOl: Nie stać nas na wypłatę. Polsat News. [dostęp 2026-09-19].
  32. ↑ Termin minął, pieniędzy brak. Neon Zondacrypto zniknął z siedziby PKOl. TVP Info. [dostęp 2026-09-19].
  33. ↑ The Financial Intelligence Unit revokes the operating licence of virtual currency service provider BB Trade Estonia OÜ (Zondacrypto) | Financial Intelligence Unit [online], fiu.ee [dostęp 2026-09-12] (ang.).
  34. 1 2 Jacek Misztal, Sąd ogłosił upadłość operatora Zondacrypto. Co to oznacza dla inwestorów? [online], Bankier.pl, 27 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-28].
  35. ↑ Tomasz Lezon, Gavin Blackburn, Polish Olympic chief arrested in crypto-linked graft probe [online], Euronews, 27 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  36. ↑ Trzymiesięczny areszt dla Radosława Piesiewicza. rp.pl, 2026-08-29. [dostęp 2026-09-11].
  37. ↑ Jan Nalepa, Ustawa o kryptowalutach. Sejm zdecydował ws. prezydenckiego weta [online], polsatnews.pl, 4 września 2026 [dostęp 2026-09-11].
  38. 1 2 Bartosz Przyborowski: Zbigniew Ziobro odpowiada na słowa Donalda Tuska. Wysunął żądanie. PolsatNews.pl, 2026-09-05. [dostęp 2026-09-11]. (pol.).
  39. ↑ Akcja służb w sprawie afery Zondacrypto. Wśród zatrzymanych Rafał Zaorski. Onet Wiadomości, 2026-09-02. [dostęp 2026-09-11].
  40. ↑ Afera Zondacrypto. Sąd podjął decyzję w sprawie aresztu dla trojga podejrzanych. Gazeta.pl, 2026-09-04. [dostęp 2026-09-11].
  41. ↑ Afera Zondacrypto nabiera tempa. Zatrzymani usłyszeli poważne zarzuty. Business Insider Polska, 2026-09-04. [dostęp 2026-09-05].
  42. ↑ Jakub Wencel: Afera Zondacrypto. Roman Ż. został doprowadzony do prokuratury. gazeta.pl, 2026-09-11. [dostęp 2026-09-08].
  43. ↑ Afera Zondacrypto. Roman Ż. został przesłuchany. Znamy zarzuty. wiadomosci.wp.pl, 2026-09-07. [dostęp 2026-09-11]. (pol.).
  44. ↑ Ireneusz Miciuła, The Condition of the Cryptocurrency Market and Exchanges in Poland, „Blockchain and Cryptocurrencies”, 2019, DOI: 10.5772/intechopen.79405 (ang.).
  45. ↑ Polityka Wewnętrzna [online], zondacrypto [dostęp 2026-09-12] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-13] (pol.).
  46. ↑ Sidhartha Shukla, Interview with BitBay’s Rohit Dahda: After bitcoin’s success, altcoins set to foray in India [online], Moneycontrol, 22 sierpnia 2017 [dostęp 2026-09-12] (ang.).
  47. ↑ Jacek Walewski, Nowa wersja BitBay Pay. Wywiad z CEO firmy, Patrykiem Kadlcem [online], Bitcoin.pl, 25 lipca 2019 [dostęp 2026-09-12] (pol.).
  48. ↑ Regulamin zondacrypto pay [online], zondacrypto, 3 marca 2025 [dostęp 2026-09-12] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-23] (pol.).
  49. ↑ zondacrypto pay – Accept crypto payments, withdraw FIAT [online], zondacrypto [dostęp 2026-09-12] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  50. ↑ zondacrypto rozpoczęła publiczne rundy sprzedaży ZND [online], ISBtech, lipiec 2024 [dostęp 2026-09-12] (pol.).
  51. ↑ Przedstawiamy coś nowego: platformę ZND [online], zondacrypto, 5 grudnia 2023 [dostęp 2026-09-12] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-23] (pol.).
  52. ↑ A historic moment for the ZND project – ZND token debut on exchanges on 24th of October 2024! [online], zondacrypto, 21 października 2024 [dostęp 2026-09-12] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-24] (ang.).
  53. ↑ Discover the ZND token! [online], zondacrypto, 25 czerwca 2024 [dostęp 2026-09-12] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-23] (pol.).
  54. ↑ ZND Token price today, ZND to USD live price, marketcap and chart [online], CoinMarketCap [dostęp 2026-09-12] (ang.).
  55. 1 2 Robert Nogacki, ZND Token – Fresh Air in a Can [online], Kancelaria Prawna Skarbiec, 18 kwietnia 2026 [dostęp 2026-09-12] (ang.).
  56. ↑ PKOl/ToP, CASA POLONIA – Mobilny Dom Polski zaprezentowany – Polski Komitet Olimpijski [online], olimpijski.pl, 18 grudnia 2025 [dostęp 2026-09-12].