Nastaliq
Eye-shaped seal , carved with Nastaliq writing, from 19th-century Iran
Page of Nastaliq writing from a 16th-century book of the Ramayana
Nastaliq (pronounced /ˌnæstəˈliːk/ or /ˈnæstəliːk/) (نَسْتَعْلِیق ) is a special style of writing used for the Arabic script . It is mainly used for some Indo-Iranian languages like Classical Persian , Kashmiri , Punjabi , and Urdu . It is also sometimes used for Ottoman Turkish poetry , but not often for Arabic itself. Nastaliq was created in Iran around the 13th century, based on an older writing style called naskh . Today, it is still commonly used in Iran , India , Afghanistan , Pakistan , and other countries, especially for writing poetry and in calligraphic art.
Varieties of Nastaliq (alphabets)
Persian
Letter Romanization IPA
ا ā, a, (e), o, - /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
ب b /b/
پ p /p/
ت t /t/
ث (s) /s/
ج j /d͡ʒ/
چ č /t͡ʃ/
ح (h) /h/
خ x /x/
د d /d/
ذ (z) /z/
ر r /ɾ/
ز z /z/
ژ c/ts /ʒ/
س s /s/
ش š /ʃ/
ص (s) /s/
ض (z) /z/
ط (t) /t/
ظ (z) /z/
ع (ā), (a), (e), (o), (-) /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
غ ǧ /ʁ~ɢ/
ف f /pʰ~f/
ق q /q/
ک k /k/
گ g /ɡ/
ل l /l/ , (/ɭ/ ), (/ɫ/ )
م m /m/
ن n /n/
و w, u /w/ , /u/
ه h /h/
ی y, i /j/ , /i/
Urdu
Letter Romanization IPA
ا ā, a, (e), o, - /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
ب b /b/
پ p /p/
ت t /t/
ٹ ṭ /ʈ/
ث (s) /s/
ج j /d͡ʒ/
چ č /t͡ʃ/
ح (h) /h/
خ x /x/
د d /d/
ڈ ḍ /ɖ/
ذ (z) /z/
ر r /ɾ/
ڑ ṛ /ɽ/
ز z /z/
ژ ž /ʒ/
س s /s/
ش š /ʃ/
ص (s) /s/
ض (z) /z/
ط (t) /t/
ظ (z) /z/
ع (ā), (a), (e), (o), (-) /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
غ ǧ /ʁ~ɢ/
ف f /pʰ~f/
ق q /q/
ک k /k/
گ g /ɡ/
ل l /l/ , (/ɭ/ ), (/ɫ/ )
م m /m/
ن n /n/
ں nun ǧunna /◌̃/
و w, u /w/ , /u/
ہ h /h/
ھ _h /◌ʰ/ , /◌ʱ/
ی y, i /j/ , /i/
ے e/ay /e/
Punjabi (Shahmukhi)
No.
Name
IPA
Final glyph
Medial glyph
Initial glyph
Isolated glyph
1
الف
alif
/ɑː,äː, ʔ, ∅/
ـا
ـا
ا
ا
2
بے
bē
/b/
ـب
ـبـ
بـ
ب
3
پے
pē
/p/
ـپ
ـپـ
پـ
پ
4
تے
tē
/t/
ـت
ـتـ
تـ
ت
5
ٹے
ṭē
/ʈ/
ـٹ
ـٹـ
ٹـ
ٹ
6
ثے
s̱ē
/s/
ـث
ـثـ
ثـ
ث
7
جيم
jīma
/d͡ʒ/
ـج
ـجـ
جـ
ج
8
چے
cē
/t͡ʃ/
ـچ
ـچـ
چـ
چ
9
وڈّی حے
waḍḍi ḥē
/ɦ/
ـح
ـحـ
حـ
ح
10
خے
k͟hē
/x/
ـخ
ـخـ
خـ
خ
11
دال
dāla
/d/
ـد
ـد
د
د
12
ڈال
ḍāla
/ɖ/
ـڈ
ـڈ
ڈ
ڈ
13
ذال
ẕāla
/z/
ـذ
ـذ
ذ
ذ
14
رے
rē
/r/
ـر
ـر
ر
ر
15
ڑے
ṛē
/ɽ/
ـڑ
ـڑ
ڑ
ڑ
16
زے
zē
/z/
ـز
ـز
ز
ز
17
ژے
zhē
/ʒ/
ـژ
ـژ
ژ
ژ
18
سین
sīna
/s/
ـس
ـسـ
سـ
س
19
شین
shīna
/ʃ/
ـش
ـشـ
شـ
ش
20
صاد
ṣwāda
/s/
ـص
ـصـ
صـ
ص
21
ضاد
ẓwāda
/z/
ـض
ـضـ
ضـ
ض
22
طوۓ
t̤oʼ ē
/t/
ـط
ـطـ
طـ
ط
23
ظوۓ
z̤oʼ ē
/z/
ـظ
ـظـ
ظـ
ظ
24
عین
ʻ aina
/ə,ɑː,ɪ,iː,u,uː,oː,ɔː,eː,ɛː, ʔ, ∅/
ـع
ـعـ
عـ
ع
25
غین
g͟haina
/ɣ/
ـغ
ـغـ
غـ
غ
26
فے
fē
/f/
ـف
ـفـ
فـ
ف
27
قاف
qāfa
/q/
ـق
ـقـ
قـ
ق
28
کاف
kāfa
/k/
ـک
ـکـ
کـ
ک
29
گاف
gāfa
/ɡ/
ـگ
ـگـ
گـ
گ
30
لام
lāma
/l/
ـل
ـلـ
لـ
ل
31
لؕام
ḷāma
/ɭ/
ـلؕ
ـلؕـ
لؕـ
لؕ
32
میم
mīma
/m/
ـم
ـمـ
مـ
م
33
نون
nūna
/n, ɲ/
ـن
ـنـ
نـ
ن
34
ݨون
ṇūṇa
/ɳ/
ـݨ
ـݨـ
ݨـ
ݨ
35
نون غنّہ
nūn ġunnah
/◌̃ , ŋ/
ـں
ـن٘ـ
ن٘ـ
ں
(ن٘)
36
واؤ
wāʼ oa
/ʋ, uː, ʊ, oː, ɔː/
ـو
ـو
و
و
37
نکی ہے گول ہے
choṭī hē gol hē
/ɦ, ɑː, e:/
ـہ
ـہـ
ہـ
ہ
38
دو چشمی ہے
do-cashmī hē
/ʰ/ or /ʱ/
ـھ
ـھـ
ھ
ھ
39
ہمزہ
hamzah
/ʔ/ , /∅/
ء
ء
ء
ء
40
چھوٹی يے
choṭī yē
/j, iː/
ـی
ـیـ
یـ
ی
41
وڈّی يے
waḍḍi yē
/ɛː, eː/
ـے
ـے
ے
ے
Pashto
Letter Romanization IPA
ا ā, a, (e), o, - /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
ب b /b/
پ p /p/
ت t /t/
ټ ṭ /ʈ/
ث (s) /s/
ج j /d͡ʒ/
چ č /t͡ʃ/
ح (h) /h/
خ x /x/
څ ṡ /t͡s/
ځ ż /d͡z/
د d /d/
ډ ḍ /ɖ/
ذ (z) /z/
ر r /ɾ/
ړ ṛ /ɽ/
ز z /z/
ژ ž /ʒ/
س s /s/
ش š /ʃ/
ص (s) /s/
ض (z) /z/
ط (t) /t/
ظ (z) /z/
ع (ā), (a), (e), (o), (-) /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
غ ǧ /ʁ~ɢ/
ف f /pʰ~f/
ق q /q/
ک k /k/
ګ g /ɡ/
ل l /l/ , (/ɭ/ ), (/ɫ/ )
م m /m/
ن n /n/
ڼ ṇ /ɳ/
ں ṉ / ̃/
و w, u /w/ , /u/
ه h /h/
ۀ ə /ə/
ی y, i /j/ , /i/
ې e /e/
ے ay /ai/
ۍ ạy /əi/
ئ y /əi/
Kashmiri
Letter Romanization IPA
ا ā, a, (e), o, - /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
ب b /b/
پ p /p/
ت t /t/
ٹ ṭ /ʈ/
ث (s) /s/
ج j /d͡ʒ/
چ č /t͡ʃ/
ح (h) /h/
خ x /x/
د d /d/
ڈ ḍ /ɖ/
ذ (z) /z/
ر r /ɾ/
ڑ ṛ /ɽ/
ز z /z/
ژ ž /ts/
س s /s/
ش š /ʃ/
ص (s) /s/
ض (z) /z/
ط (t) /t/
ظ (z) /z/
ع (ā), (a), (e), (o), (-) /ɑ/ , /ə/ , /e/ , /o/ , /∅/
غ ǧ /ʁ~ɢ/
ف f /pʰ~f/
ق q/k /q/ , /k/
ک k /k/
گ g /ɡ/
ل l /l/ , (/ɭ/ ), (/ɫ/ )
م m /m/
ن n /n/
ں ṇ / ̃/
و w, u /w/ , /u/
ۆ v /v/
ۄ o /o/
ہ h /h/
ھ _h /◌ʰ/ , /◌ʱ/
ی y /j/ , /i/
ؠ 'y /ʲa/ , /ʲ/
ے e /e/
Other websites
Wikimedia Commons has media related to
Nastaliq .