3I/ATLAS

3I/ATLAS
3I/ATLAS, Gemini North teleskobu tarafından 26 Kasım 2025 tarihinde renkli olarak fotoğraflandı.
Keşif
Keşif yeriATLAS–CHL (W68)
Keşif tarihi1 Temmuz 2025
Belirtmeler
C/2025 N1
A11pl3Z
Yörünge özellikleri
Dönem 22 Ağustos 2025 (JD 2460908.5)
Gözlem yayı251 gün
En erken önkeşif tarihi7 Mayıs 2025
Gözlem sayısı795
Yörünge tipiHiperbolik (yıldızlararası)
Günberi1,35645 AU
Yarı büyük eksen-0,26392±0,00002 AU
Dışmerkezlik6,13941±0,00001
Maks. yörünge hızıGünberi noktasında 68,3 km/s
v∞ = 58 km/s
Yörünge eğikliği175,11±0,00001°
(ters yönlü yörüngeye ve 5 derecelik eğikliğe sahip)
322,16±0,001°
Enberi açısı128,01±0,001°
Sonraki günberi29 Ekim 2025
11:44 ± 00:01 UT
Yer MOID0,3642 AU
Mars MOID0,018 AU
Jüpiter MOID0,247 AU
Fiziksel özellikler
Ortalama çap
Kütle4,4×1010 kg
16,16±0,01 sa (ışık eğrisi)
  • B–V = 0,98±0,23
  • V–R = 0,71±0,09
  • R–I = 0,14±0,10
Mutlak
kadir
(H)
>15,4
Kuyruklu yıldızın
toplam kadiri
(M1)
12,5±0,9
13
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam

3I/ATLAS, C/2025 N1 (ATLAS) ve daha önce A11pl3Z olarak da bilinen, 1 Temmuz 2025'te Şili'nin Río Hurtado kentindeki Asteroid Karasal Çarpma Son Uyarı Sistemi (ATLAS) istasyonuna yaklaşırken keşfedilen bir yıldızlararası kuyruklu yıldızdır. Güneş'ten 4,5 AU (670 milyon km; 420 milyon mil) uzaklıkta ve 61 km/s (38 mil/s) göreli hızla hareket etmektedir. Güneş etrafında 6,145±0,004'lük bir yörünge dış merkezliliği ile sınırsız, bir hiperbolik yörünge izler. 1I/ʻOumuamua (19 Ekim 2017'de keşfedildi) ve 2I/Borisov'dan (29 Ağustos 2019'da keşfedildi) sonra Güneş Sistemi'nden geçtiği doğrulanan üçüncü yıldızlararası nesnedir.

3I/ATLAS'ın çekirdeğinin büyüklüğü belirsizdir çünkü yansıtıcı toz kabuğuyla çevrili aktif bir kuyruklu yıldızdır. 3I/ATLAS'ın çekirdek çapına ilişkin tahminler 0,8 ila 24 km (0,5 ila 14,9 mil) arasında değişmektedir, ancak aralığın alt ucuna doğru bir çap daha olasıdır. 3I/ATLAS, 29 Ekim 2025'te Güneş'ten 1,357 ± 0,0006 AU (203,004 ± 0,090 milyon km; 126,141 ± 0,056 milyon mil) uzaklıkta günberiye ulaşacaktır. Güneş'ten uzaktayken, kuyruklu yıldızın hiperbolik aşırı hızı (v∞) Güneş'e göre 58 km/sn (36 mil/sn) olacaktır. Kuyruklu yıldızın hızı, çok sayıda eski yıldız içeren kalın galaktik diskten kaynaklandığını gösteriyor ve bu nedenle kuyruklu yıldız su açısından zengin olabilir ve 7 milyar yıldan daha yaşlı olabilir.

Galeri

1 Temmuz 2025

2 Temmuz 2025

3 Temmuz 2025

4 Temmuz 2025

21 Temmuz 2025

27 Ağustos 2025

2 Ekim 2025

3 Ekim 2025

4 Ekim 2025

12 Kasım 2025

15 Kasım 2025

16 Kasım 2025

Notlar

  1. ↑ Keşiften 55 gün önce
  2. ↑ JPL SBDB, dış merkezlik ve günberi için (olasılıkların %68'ini kapsayan) 1-sigma'lık bir belirsizlik belirtmektedir. Bir 3-sigma belirsizliği bunun 3 katı büyüklüğünde olur ve olasılıkların %99,7'sini kapsardı.
  3. ↑ Günberi hızı formülü: −GM(2/q−1/a), burada G kütleçekim sabiti, M Güneş'in kütlesi, q kuyruklu yıldızın günberi mesafesi ve a ise yarı büyük eksenidir. Hesaplama:
  4. ↑ Hiperbolik artış hızı formülü: −GM/a, burada G kütle çekim sabiti, M Güneş'in kütlesi ve a kuyruklu yıldızın yarı büyük eksenidir. Hesaplama:
  5. ↑ JPL SBDB, günberi geçiş zamanının (tp) ±1 dakikalık 1-sigma belirsizlikle bilindiğini göstermektedir (bu, ±3 dakikalık bir 3-sigma belirsizliğine karşılık gelir). Hesaplama: 0,0006 gün × 24 saat × 60 dakika ≈ 1 dakika
  6. ↑ 3I'nın yörüngesinin Mars'a en yakın olduğu nokta (Mars-MOID), cismin dışa doğru hareket ettiği yörünge düğümü üzerindedir. Bu nedenle Mars bu noktadan Mart 2027'de geçecektir.

Kaynakça

  1. ↑ "MPEC 2025-N12 : 3I/ATLAS = C/2025 N1 (ATLAS)". Minor Planet Electronic Circulars. Minor Planet Center. 2 Temmuz 2025. 8 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi2 Temmuz 2025.
  2. 1 2 3 4 Farnocchia, Davide. "JPL Small-Body Database Lookup: C/2025 N1 (ATLAS)" (2025-07-18 last obs.). Jet Propulsion Laboratory. 3 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2025.
  3. ↑ Feinstein, Adina; Noonan, John W.; Seligman, Darryl Z.; Keane, Jacqueline V. (20 Temmuz 2025). "Precovery Observations of 3I/ATLAS from TESS Suggests Possible Distant Activity". arXiv:2507.21967 Özgürce erişilebilir.
  4. 1 2 "Perihelion on 29 Oct 2025". JPL Horizons. 11 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2025. (rdot = 0 iken, 3-sigma belirsizliği ±60 bin km (0,00040 AU).)
  5. ↑ Deen, Sam (2 Temmuz 2025). "Groups.io MPML: Re: What is going on with A11pl3Z? #40734". 9 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  6. 1 2 3 "3I/ATLAS: vinf 1600 + perihelion + vinf 2450 (stepsize 425 years)". JPL Horizons. 4 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2025.
  7. ↑ Lissauer, Jack J.; de Pater, Imke (2013). Fundamental Planetary Sciences: Physics, Chemistry, and Habitability. New York: Cambridge University Press. ss. 29-31. ISBN 9781108411981. 9 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2025.
  8. ↑ Taylor, Aster; Seligman, Darryl Z. (10 Temmuz 2025). "The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation". The Astrophysical Journal. 990 (1): L14. arXiv:2507.08111 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2025ApJ...990L..14T. doi:10.3847/2041-8213/adfa28 Özgürce erişilebilir.
  9. 1 2 Hopkins, Matthew J.; Dorsey, Rosemary C.; Forbes, John C.; Bannister, Michele T.; Lintott, Chris J.; Leicester, Brayden (9 Temmuz 2025). "From a Different Star: 3I/ATLAS in the Context of the Ōtautahi–Oxford Interstellar Object Population Model". The Astrophysical Journal Letters. 990 (2): L30. arXiv:2507.05318 Özgürce erişilebilir. doi:10.3847/2041-8213/adfbf4 Özgürce erişilebilir., Ön baskı, ApJ Letters'a sunulmuştur.
  10. ↑ ""Pseudo-MPEC" for 3I=C/2025 N1 (ATLAS)". projectpluto.com. Find_Orb. 19 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2025. "enter an object name" alanına 3I yazın, ardından "compute orbit and ephemeris" düğmesine tıklayın.
  11. 1 2 Jewitt, David; Hui, Man-To; Mutchler, Max; Kim, Yoonyoung; Agarwal, Jessica (6 Ağustos 2025). "Hubble Space Telescope Observations of the Interstellar Interloper 3I/ATLAS". The Astrophysical Journal. 990 (1): L2. arXiv:2508.02934 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2025ApJ...990L...2J. doi:10.3847/2041-8213/adf8d8 Özgürce erişilebilir.
  12. ↑ "SPHEREx Discovers Extended Carbon Dioxide Coma in Interstellar Object 3I-ATLAS". spherex.caltech.edu. Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü. 21 Ağustos 2025. 4 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2025.
  13. ↑ Eubanks, T. Marshall; Hibberd, Adam; Bills, Bruce G.; Blase, W. Paul; Hein, Andreas M.; Kennedy III, Robert G.; ve diğerleri. (Aralık 2025). "Astrometry with Interplanetary Spacecraft: Determination of the Non-gravitational Accelerations of the Interstellar Object 3I/ATLAS". Research Notes of the AAS. 9 (12): 329. Bibcode:2025RNAAS...9..329E. doi:10.3847/2515-5172/ae2915 Özgürce erişilebilir.
  14. ↑ Santana-Ros, T.; Ivanova, O.; Mykhailova, S.; Erasmus, N.; Kamiński, K.; Oszkiewicz, D.; ve diğerleri. (Ekim 2025). "Temporal Evolution of the Third Interstellar Comet 3I/ATLAS: Spin, Color, Spectra and Dust Activity". Astronomy & Astrophysics. 702 (L3). arXiv:2508.00808 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2025A&A...702L...3S. doi:10.1051/0004-6361/202556717 Özgürce erişilebilir.
  15. 1 2 Bolin, Bryce; Belyakov, Matthew; Fremling, Christoffer; Graham, Matthew; Abdelaziz, Ahmed; Elhosseiny, Eslam; ve diğerleri. (Eylül 2025). "Interstellar comet 3I/ATLAS: discovery and physical description". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters. 542 (1): L139-L143. arXiv:2507.05252 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2025MNRAS.542L.139B. doi:10.1093/mnrasl/slaf078 Özgürce erişilebilir.
  16. ↑ "COBS Observation list: 3I". Crni Vrh Observatory. 10 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2025.
  17. 1 2 "As NASA Missions Study Interstellar Comet, Hubble Makes Size Estimate". science.nasa.gov. NASA. 2025-08-07. 10 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-08-07.
  18. ↑ Dickinson, David (2 Temmuz 2025). "Inbound: Astronomers Discover Third Interstellar Object". Universe Today. 2 July 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025.
  19. ↑ Seligman, Darryl Z.; Micheli, Marco; Farnocchia, Davide; Denneau, Larry; Noonan, John W.; Santana-Ros, Toni; ve diğerleri. (3 July 2025). "Discovery and Preliminary Characterization of a Third Interstellar Object: 3I/ATLAS". arXiv:2507.02757 Özgürce erişilebilir.
  20. ↑ Jewitt, David; Luu, Jane (3 Temmuz 2025). "Interstellar Interloper C/2025 N1 is Active". The Astronomer's Telegram. 17263 (17263). s. 1. Bibcode:2025ATel17263....1J. 6 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Temmuz 2025.
  21. ↑ Deen, Sam (2 Temmuz 2025). "Groups.io MPML: Re: What is going on with A11pl3Z? #40719". 2 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  22. ↑ Olivier Hainaut, ESO (8 July 2025). "Sequence of VLT images of 3I/ATLAS, a new interstellar object". eso.org. European Southern Observatory. Erişim tarihi: 9 July 2025.
  23. ↑ "Hubble makes size estimate of interstellar comet". esahubble.org. European Space Agency. 2025-08-07. 9 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2025-08-07.
  24. ↑ "Gemini South Captures Growing Tail of Interstellar Comet 3I/ATLAS During Educational Observing Program". NOIRLab. 4 Eylül 2025. 4 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2025.