Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (Acilciler)

X Örgütü

12 Mart Muhtırası ve Kızıldere Olayı sonrası THKP-C üst kadrolarını kaybetti ve Mahir Çayan'ın tezlerini savunanlar farklı örgütlenmelere gittiler.

Paris'te Mahir Çayan'ın eşi Gülten Çayan etrafında toplanan bir grup THKP-C'li; "öncü savaşını kaldığı yerden sürdürmek" amacıyla faaliyet yürütüyor, Filistin'e kamplarda silahlı eğitim için insan gönderiyordu. Aynı amaçla, ülke içindeki THKP-C sempatizanlarıyla iletişime geçmeye de çalışıyorlardı. Bu oluşuma ilk karşılık veren, ODTÜ'deki THKP-C sempatizanı bir gruptu. İçinde Engin Ekiner'in de bulunduğu üniversite grubu; 1975 Ağustos'ta "Türkiye Devriminin Acil Sorunları"adıyla Mahir Çayan'ın görüşlerini yorumlayan, 300 adet teksirle çoğaltılan 184 sayfalık illegal bir broşür yayınladı. Böylece grup "Acilciler" olarak anılmaya başladı.

Grubun Devrimci Yol'u kuracak olan eski Dev-Genç'lilerin başlattığı örgütle temas kurma çabaları sonuçsuz kaldı. Sebebi, Mahir Çayan'ın Kesintisiz Devrim II-III yazısının yorumu konusunda ortaya çıkan farklılıklardı. Devrimci Yolcular, "geçmişin dogmatik yorumlanmaması gerektiğini ve öncü savaşının bir parti tarafından verilebileceğini, dolayısıyla öncelikle bir partinin kurulması, bunun için de hemen hemen bütün üniversitelere yayılmış antifaşist eksende örgütlenme başlatılması gerektiğini" düşünüyorlardı. Acilciler ise "asgari bir örgütlülüğün ardından derhal öncü savaşının başlatılması gerektiğini; silahlı mücadele için bir parti değil, merkezi örgütün varlığının yeterli olduğunu, gençliğin ya da ekonomik-demokratik mücadele içinden bir partinin ya da savaş örgütünün çıkamayacağını" savunuyorlardı.

Üniversite grubu ile Paris'teki grubun birleşmesiyle X Örgütü kuruldu, iki grup bazı nüanslarla ODTÜ'lülerin hazırladığı broşürdeki görüşleri, ortak platform kabul etti. Bir Genel Komite oluşturdular. Öncü savaşına başlamak ve bunu kısmen daha fazla örgütlü oldukları Sivas-Malatya-Adıyaman bölgesinden başlatma kararı aldılar. Fakat bir komite oluşturmuş ve kararlar almış örgütü oluşturan iki grup fikir ayrılıklarına düşüyor, eyleme geçilemiyordu.

İlker Akman, Haşan Basri Temizalp ve Yusuf Ziya Güneş isimli üniversiteliler, silahlanarak eylem yapmak üzere 20 Ocak 1976'da Sivas'a gittiler. Burada MHP binalarına karşı bombalama eylemleri düzenlediler. Aynı akşam geçtikleri Malatya'da polislerle karşılaştılar ve çatışmaya girdiler. Çatışmada bir polis ve bir bekçi öldü. Buradan kaçarak, Beylerderesi'ne ulaştılar. İhbar sonucu güvenlik güçlerince yapılan aramalar sırasında Beylerderesi'nde bir askeri tim onları fark etti. 26 Ocak 1976 tarihinde üç saat süren çatışma sonunda, üç üniversiteli de öldü. Örgüt üyelerinin ölümüyle sonuçlanan bu çatışma örgütte çalkantıya yol açtı. Genel Komite lağvedildi, yurtiçindekiler ile yurtdışındakiler birbirlerinden ayrıldı.

Acilciler ve HDÖ

Yurtdışı örgütüyle bağlarını koparan yurtiçindekiler yeni bir yönetim kurdu ve 15 Haziran 1976'da THKP-C/Halkın Devrimci Öncüleri (HDÖ) adını aldı. HDÖ'lüler, 1976'de kurulduklarında başta Ankara olmak üzere büyük şehirlerde çeşitli bombalama ve kurşunlama eylemleri yaptılar. Bu dönemde daha sonra Devrimci Savaş adını alacak grup ile ilk örgütsel ayrılık yaşandı. Ayrılığın gerekçesi, örgütün politik çıkış yapabilmek için gerekli örgütlenmeye sahip olup olmadığı noktasında odaklaştı. Hamdullah Erbil, ağırlıklı olarak Maraş ve Çorum'da örgütlü olan Dev-Savaş grubunun bilinen kadrolarındandı.

1977'de iki HDÖ yöneticisinin eylem hazırlığı sırasında ölmesi, bazı kadrolarının istifa edip örgütten ayrılmasına yol açtı. HDÖ, 1978'de Cephe adlı legal bir dergi çıkarmaya başladı.

1979'da örgüt halk savaşı konusu gerekçesiyle yeni bir ayrılık yaşayarak Acilciler ve HDÖ olmak üzere ikiye bölündü. HDÖ adıyla devam edecek kesim halk savaşını savunurken, Acilciler adını alacak kesim, silahlı propagandanın ayaklanmaya yol açacağı görüşündeydi. Acilciler ağırlıkla Adana, Hatay, İstanbul, Kayseri'de; HDÖ Adana, Balıkesir, Çorum, İstanbul ve Kars'ta örgütlüydü.

12 Eylül ve sonrası

Acilciler Örgütü, 12 Eylül Darbesi'nden sonraki süreçte dağılmıştır. Örgüt mensuplarının bazıları Avrupa'ya iltica edip, hayatlarına orada devam etmiş; bazıları örgütten kopup başka sol örgütlere (TKEP vb.) katılmıştır. Bazı örgüt mensupları ise Suriye'ye geçip, varlıklarını başka örgütler içerisinde sürdürmüştür. 1988'de ise merkezi yapısı çözülmüş ve (Engin Erkiner'in iddiasına göre) feshedilmiştir.

Acilciler, 1982'de askeri yönetime karşı bazı sol örgüt ve partilerce kurulmuş Faşizme Karşı Birleşik Direniş Cephesi'nin (FKBDC) kuruluşuna katılım göstermiştir.

1983 yılında örgütün askeri yönetim tarafından tespit edilmiş 968 üyesinin 449'u yakalanmıştı.

Eski örgüt mensuplarından Mihraç Ural; Suriye İç Savaşı'nda faaliyet göstermiş Suriye Direnişi adlı örgütün lideri olmuştur. Bazıları tarafından bu örgüt de Acilciler olarak adlandırılmaktadır. Öte yandan, Acilciler'in kurucu liderlerinden biri olan Engin Erkiner bu durumu eleştirmektedir. Erkiner; örgütün 1988 yılında feshedildiğini, fakat Ural'ın örgüt ismini sahiplendiğini iddia etmektedir. Birleşik Krallık da ötürü THKP-C ve Acilciler'i Suriye'de faaliyet gösteren Esad yanlısı terör örgütü olarak tanımlamaktadır. Ural ise bunu reddederek THKP/C Acilciler isimli silahlı bir örgütün bulunmadığını söylemiştir.