Akrolein

Akrolein
Adlandırmalar
prop-2-enal
Akraldehit, allil aldehit, etilen aldehit
Tanımlayıcılar
ChemSpider
ECHA InfoCard 100.003.141 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Özellikler
Kimyasal formül C3H4O
Molekül kütlesi 56,06 g mol−1
Görünüm renksiz sıvı, renksiz gaz
Yoğunluk 0,839
Erime noktası -88 °C
Kaynama noktası 53 °C
Çözünürlük (su içinde) suda az çözünür
Tehlikeler
İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH):
Ana tehlikeler çok zehirli. yanıcı duman ve sıvı.
NFPA 704
(yangın karosu)
NFPA 704 four-colored diamondSağlık 4: Çok kısa maruziyet ölüme veya ciddi kalıcı hasara neden olabilir. Örnek: VX gazıYanıcılık 3: Hemen hemen tüm ortam sıcaklık koşullarında tutuşabilen sıvılar ve katılar. Alevlenme noktası 23 ila 38 °C arasındadır (73 ila 100 °F). Örnek: BenzinKararsızlık 3: Patlama veya patlamayla çözünme kapasitesine sahiptir, fakat güçlü bir tetikleme kaynağı gerektirir, tetiklemeden önce kapalı ortamda ısıtılmalıdır, su ile şiddetli reaksiyon gösterir veya şiddetle şoklanırsa patlar. Örnek: Hidrojen peroksitÖzel tehlikeler (beyaz): kod yok
4
3
3
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
Bilgi kutusu kaynakları

Akrolein, en küçük doymamış aldehit. Keskin kokulu, renksiz bir sıvıdır. Yağların yanması ile ortaya çıkar; pişirme yağlarının dumanlanmaya başlaması, yağdaki gliserolün akroleine bozunmasına işarettir. Kanserojendir.

Üretim

Sanayide propilenin oksidasyonu ile üretilir. Katalizör olarak metal oksitler gereklidir. CHA2CHCHA3+OA2⟶CHA2CHCHO+HA2O

Bu yolla her yıl 500,000 ton akrolein üretilmektedir. Gliserin 280 °C'ye kadar ısıtıldığında akroleine parçalanır.

(CHA2OH)A2CHOH⟶CHA2=CHCHO+2HA2O Akroleini üretmenin bir başka yolu ise formaldehit ile Asetaldehitin katılmasıdır. HCHO+CHA3CHO⟶CHA2=CHCHO+HA2O

Sağlık riskleri

Akrolein toksiktir ve cilt, gözler ve burun pasajları için güçlü bir tahriş edicidir. Akroleinin ana metabolik yolu glutatyonun alkilasyonudur. DSÖ, vücut ağırlığının kilogramı başına günde 7,5 μg "tolere edilebilir oral akrolein alımı" önermektedir. Akrolein patates kızartmasında (ve diğer kızarmış yiyeceklerde) bulunmasına rağmen, seviyeleri kilogram başına sadece birkaç μg'dır. Akroleine mesleki maruziyetlere yanıt olarak, ABD İş Güvenliği ve Sağlık İdaresi, sekiz saatlik zaman ağırlıklı ortalamada 0,1 ppm (0,25 mg/m3) izin verilen maruziyet limiti belirlemiştir. Akrolein, bağışıklık sistemini baskılayıcı bir şekilde etki eder ve düzenleyici hücreleri destekleyebilir, böylece bir yandan alerjilerin oluşmasını önlerken diğer yandan kanser riskini de artırabilir.

Sigara dumanı

Tütün sigaralarının dumanındaki akrolein ile akciğer kanseri riski arasında bağlantılar mevcuttur. Akrolein, solunum yolu karsinojeneziyle en çok ilişkilendirilen sigara dumanındaki yedi toksik maddeden biridir. Akroleinin etki mekanizmasının, oksidatif stresle ilgili artan reaktif oksijen türlerinin ve DNA hasarının indüklenmesini içerdiği görülmektedir.

Akrolein, sigara dumanındaki kanser dışı sağlık risklerine en önemli katkıda bulunan bileşendir ve bir sonraki bileşen olan hidrojen siyanürden 40 kat daha zararlıdır. Sigara dumanındaki akrolein içeriği, sigara türüne ve eklenen gliserine bağlı olarak, sigara başına 220 μg akroleine kadar çıkabilir. Önemli olarak, içen kişinin solduğu dumanın bileşenlerin konsantrasyonu filtrelerle azaltılabilirken, bu durum akroleinin genellikle bulunduğu ve pasif içim yoluyla solunan dumanın bileşimini önemli ölçüde etkilemez.

Kemoterapi metaboliti

Siklofosfamid ve ifosfamid tedavisi akrolein üretimine neden olur. Siklofosfamid tedavisi sırasında üretilen akrolein idrar kesesinde birikir ve tedavi edilmezse hemorajik sistite neden olabilir.