
İnfantisit, bebek/küçük çocuk cinayeti veya bebek/küçük çocuk katli bebeklerin kasıtlı olarak öldürülmesidir. İnfantisit, insanlık tarihi boyunca çoğunlukla istenmeyen çocukları yaygın olarak gerçekleştirilmiştir. Asıl amacı, kaynakların zayıf veya engelli yavrular için harcanmasını önlemektir. İstenmeyen çocuklar genellikle ölüme terk edilirdi ama bazı toplumlar kasıtlı olarak da öldürülürlerdi. İnfantisit, neredeyse her yerde yasak olsa da bazı yerlerde bu uygulamaya göz yumulmakta ya da yasak sıkı bir şekilde uygulanmamaktadır.
Taş devri insanları rutin olarak bu uygulamayı gerçekleştiriyordu. Mezolitik ve Neolitik çağdaki çocuk ölümlerinin yüzde 15 ila 50 arasının infantisit ile öldüğü tahmin edilmektedir. İnfantisit tarihi çağların başlasından sonra da Antik Yunan, Roma, Fenike, Antik Çin, Antik Japon, İslam öncesi Arabistan, Aborjin ve Amerikan yerlileri gibi nice toplumda yaygın olarak devam eder.
İnfantisit Avrupa ve Yakın Doğuda, birinci milenyumda yasak hale gelir. Hristiyanlık infantisidi ilk zamanlarından beri yasakmıştır ve Roma'nın Hristiyanlaşması(Historiography of the Christianization of the Roman Empire) sonucunda I. Konstantin ve I. Valentinianus tarafından 4. yüzyılda Roma İmparatorluğu genelinde infantisit yasaklanmıştır. Kur'an infantisidi yasakladığı için İslam'ın yayılması ile 7. yüzyıldan itibaren Arabistan'da da bu uygulama son bulur. Erkek bebeklerin katli Ming Hanedanı (1368-1644) devrinde artık Çin'de yaygın değildi lakin kız bebekleri katli Tek Çocuk Politikası (1979-2015) devrinde daha yaygın haline gelecekti. East India Company, idaresindeki Hindistan'da infantisidi ortadan kaldırmak için teşebbüste bulunsa da kısmen başarılı olur ve günümüzde de Hindistan'ın bazı kısımlarında kız infantisidi devam etmektedir. Sanayileşmiş toplumlarında oldukça nadir bir uygulama olsa da diğer yerlerde devam edebilmektedir.
Ebeveynlerce işlenen infantisit üzerine çalışan araştırmacılar; anne ve babaları infantisit işleme sıklığının aynı olduğunu, babaların daha çok fiziksel şiddet ile, annelerin ise boğarak ya da havasız bırakarak bu fiili işlediğini, geçimsizlik, istikrarsız ilişki ve bunun sonucu ortaya çıkan sorunların bu çocukların ölümüne katkıda bulunan faktörlerden olduğu ortaya çıkarmıştır.
İnfantisit, zaman içinde birçok şekil almıştır. Doğa üstü güçlere çocuk kurban etmek, örneğin Antik Kartaca'da uygulandığına inanılan Molek'e çocuk kurbanı gibi, Antik Dünya'nın en kötü şöhretli uygulamalarından biridir.
Mısır'dan Çıkış kitabında Firavun I. Seti, İsrailoğullarının erkek bebeklerinin toplu katlini emreder. Bu Kitab-ı Mukaddes'te anlatılan ilk kayda değer infatisit olaylarından biridir ki Firavun'un sayıca çoğalıp güçlenmiş İsrailoğullarından korkusunu yansıtmaktadır. Bu olay Kur'an'da da geçer.
Antik Avrupa ve Asya'da sıklıkla kullanılan infantisit yöntemi çocuğu terkederek hipotermi, açlık, susuzluk, hayvan saldırısı vs. sebeplerle ölmesinden ibarettir.
Akademisyenlerin ufak kısmı bu uygulamayı "Erken infantisidal dönem" olarak değerlendiren alternatif bir ekolü kabul ederler. Ebeveynlerce işlenen infantisitlerin ebeveynlerin bilinçdışının- jenerasyonlar arası, onların ebeveynlerinin istimarından kaynaklı- çocuğa yoğun bir şekilde projeksiyonlanmasının veya çocuğun yer değiştirmesinin istenmesi ile ilişkilendirirler. İnfantisidi gerçekleşti ebeveynin bebeği hakkında çoğu zaman bireysel psikolojisi, mevcut ilişki konteksti, bağlanma süreci ve en bariz şekilde psikopatolojisiyle de şekillenen muhtelif motivasyon, çatışma, duygu, düşünce ve ilişkileri mevcuttur. Almeida, Merminod, ve Schechter'a göre infantisit içeren fantezi, projeksiyon ve illüzyonlara sahip ebeveynler ciddi alınmalı ve dikkatlice değerlendirilmelidirler.
Nice neolitik grup, arazilerinin kendilerine yetebilmesi için nüfuslarını kontrol ediyorlardı ve bunun için infantisidi de rutin olarak kullanıyorlardı. Joseph Birdsell'e göre tarih öncesinde doğumların %15 ila %50'si, Laila Williamson'e göre %15 ila %20'si infantiside uğruyordu. Her iki antropolog da bu yüksek infantisit oranlarının tarım devrimine kadar sürdüğünü savunmaktadırlar. Paleolitik çağda İngiltere'de yenidoğan kız çocuklarının yarısının infantisit edildiği de iddia edilmiştir. Antropolojist Raymond Dart, parçalanmış hominid kafataslarından(mesela Taung çocuğu) yola çıkarak bunu kanibalizm varlığına delil saymıştır lakin günümüzde bu açıklamanın doğruluğu belirsiz ve muhtemelen yanlış olduğu düşünülmektedir. Çocukların direkt olarak öldürülmesiyle açıklamaktansa ihmal ve kasti yetersiz besleme ile açıklanabileceği Vicent Lull tarafından Minorka adasındaki prehistorik erkek nüfus fazlalığını ve kadınlardaki ortalama altı boyu açıklamak için iddia edilmiştir.

Arkeologlar muhtelif yerlerde çocukların kurban edildiğine dair fiziki kanıtlar bulmuşlardır. Bilinen bazı iyi örnekte bu uygulamanın Mezoamerika ve İnkalarda çeşitli dini ayinlerin bir parçası olarak gerçekleştirildiği bilinmektedir.
Eski dünya'da infantisite ait birçok kalıntı mevcuttur. Babil tanrıçası İştar, çocuk kurbanı ile teskin edilirdi. Helen kavimleri gelmeden Yunanistan'da yaşayan Pelasgların yokluk zamanlarında her on çocuktan birini kurban ettiği bilinmektedir. Günümüz İsrail topraklarında bulunan Gezer yapılan kazılarda toprak kavanozlarda bulunan sekiz günlükten küçük çocukların kalıntıları, çocuk kurbanına dair delil olduğu düşünülmektedir. Mısır'da 22. Hanedan zamanlarına tarihlenen kurban edilme izleri taşıyan çocuk iskeletleri bulunmuştur. Kartaca ise antik dünyada çocuk kurbanı ile kötü şöhretin zirvesine ulaşmıştı. Kartacalıların yanı sıra diğer Feniklilerin, Kenanlıların, Moablıların ve Sefarvitlerin doğan ilk çocuğu tanrılarına sunduğu bilinmektedir.
Mısır halkı, tüm sosyal tabakalarında, her iki cinsiyetteki çocuğa da değer verirdi. İnfantiside dair herhangi bir delil yoktur. Antik Mısır dini infantisidi yasaklar. Mısırlılara Greko-Romen devirde gübre yığınlarına bırakılarak terkedilmiş bebekleri kurtarıp evlat edinmelerine veya köle olarak yetiştirmelerine müsaade edilirdi ve sıklıkla kurtarılışlarının bir hatırası olarak "kopro-" ile başlayan isimler verilirdi. Strabon her çocuğun yetiştirilmesi gerektiği fikrini, Mısırlıların bir garipliği olarak değerlendirmişti. Diodoros infantisidin cezalandırılabilir bir suç olduğunu bildirir. Antik Mısırın verimli toprakları sulanması Nil'in yıllık taşkınlarına büyük ölçüde bağlıydı. Nil'in taşkınları yıldan yıla büyük farklılar sergiliyor ve taşkınların az olduğu yıllarda ziraat için yeterli su elde edilemediğinden gıda sıkıntıları baş gösteriyordu. Art arda birkaç sene tekrar eden "kötü" seller şartları daha da kötüleştiriyordu. Bilhassa MS 930-1070 ve MS 1180-1350 yılları arasında ağır kıtlıklar yaşandı. Kuraklığa kıtlıklar ve kıtlıklara veba salgınları ve sivil kargaşalar eşlik ediyordu. Bu kıtlık dönemlerinde kanibal fiillerin gerçekleştiği bilinmektedir. Bu tür etkilerin firavunlar çağında olup olmadığı meçhuldur, lakin bir teoriye göre Eski Krallığın çökmesinde bu "kötü" seller müessir olmuştur. Beatrix Midant-Reynes, Erken Hanedan Döneminde (takribi MÖ 3150-2850) Abidos'ta insan kurbanının gerçekleştiğini savunurken Jan Assmann ise Antik Mısır'da insan kurbanına dair net bir kanıt olmadığı savunur.
Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
Kişicilik teorisi ile tanınan Peter Singer, yenidoğanların kişiliğin temel özellikleri olan "rasyonalite, otonomi ve öz bilinç"den noksan olduğunu iddia ederek "yenidoğan bir çocuğu öldürmek, bir kişiyi, yani yaşamaya devam etmek isteyen bir varlığı öldürmek ile asla eşit değildir" fikrini savunur. Bazı tıbbi etikçiler, ebeveynlere yenidoğan bebeklerini öldürme izninin verilmesi gerektiğini, çünkü bebeklerin "gerçek kişiler" olmadığını savunmaktadırlar. Bu fikirlere karşı çıkanlar da bulunmaktadır.
Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |