Barbaburbik

Barbaburbik, Bubirdak, Bubirdak veya Bıbulik, havanın uzun süre kapalı kaldığı zamanlarda, sisin ve bulutların dağılması ve güneşin yüzünü göstermesi için Rize'nin dağlık kesimlerinde yaşayan Hemşinliler tarafından yaylalarda oyun şeklinde yapılan bir çeşit Güneş duası ve töreni. Bir çalı süpürgesine veya haç şeklindeki tahta parçasına kollar takılıp elbise giydirilir (özellikle kırmızı olur) ve başına Puşi bağlanır. Hazırlanan bu kuklaya veya (korkuluğa) “bubirdak, bubrik, bublik, ablik veya bubulik” gibi isimler verilir. Genç kızlar, erkekler ve çocuklar tarafından Bubirdak kollarından havaya kaldırılır ve 4'lükler halinde şarkılar söylenerek kapı kapı dolaştırılır, un, yağ, tuz, şeker, kaymak gibi yiyecekler toplanır. Toplanan yiyeceklerden helva ve höşmer yapılıp yenir. Yemekler pişerken yağı ve suyundan çevreye ve havaya atılarak “Allah’ım yarın kırmızı güneş ver” denilir. Ayrıca Hemşinlilerin göç edip yaşadıkları Karadeniz bölgesi dışında'da hava ve iklim koşullarının değişken yapısına göre çoğu zamanda yağmur duası olarak yapılır ve yağmur istenir.

"Baba bubrik ne ister
Allah’tan güneş ister
Veren cennet hatuni
Vermeyen cehennem kütuği”
“Bubirdağım bur ister
Kaşık kaşık yağ ister
Kadelden kaymak ister
Un torbasından un ister
Kintamandan tuz ister
Allah’tan kırmızı güneş ister.”
“Ablik-bublik ne istersin
Bir kaşık yağ isterim
Tekneden kaymak isterim
Verene bir koç oğlan
Vermeyene kör, topal kız
O da yansın ateşe.”

Kaynakça

Bascom, William. 1965. “Four Functions of Folklore”. The Study of Folklore. Ed. Alan Dundes. N.J., Englewood Clifts: Printice-Hall Inc. s.279-298.
Alas, Gürsel. 2001. 1960 Akçakoca doğumlu, serbest meslek sahibi, Rize ili Hemşin ilçesinden olan kaynak kişiyle 9 Mart 2001 tarihinde Ankara'da yapılan görüşme notları. Derlemenin yazılı kaydı F.G.M. arşivindedir.
Gönüllü, Gani. 2001. Rize ili 5 Mayıs 2001 tarihinde yapılan görüşme notları.

Kültür ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.