Chroicocephalus

*Chroicocephalus*
Chroicocephalus
	Karabaş martı; Chroicocephalus ridibundus
Biyolojik sınıflandırma
Âlem:	Animalia
Şube:	Chordata
Sınıf:	Aves
Takım:	Charadriiformes
Familya:	Laridae
Alt familya:	Larinae
Cins:	Chroicocephalus; Eyton, 1836
Tip tür
	Larus capistratus Temminck, 1820 ; = Larus ridibundus ; Linnaeus, 1766
Türler
	10 tür; Metne bakınız

Chroicocephalus, Laridae familyasına bağlı bir kuş cinsi.

Taksonomi

Bu cins içinde şu anda yer alan türler önceden Larus cinsi içinde sınıflandırılmaktaydı. 2005 yılında yayımlanan bir moleküler filogenetik araştırma o zamanki Larus cinsi sınıflandırmasının parafiletik olduğunu ortaya koydu. Bu araştırma sonucu monofiletik bir cins yaratmak için yapılan düzenlemede Chroicocephalus cinsi yeniden kullanıma alınarak hepsi siyah başlı olan türlerden oluşan kladı sınıflandırmakj için kullanıldı. Chroicocephalus cinsi İngiliz doğabilimci Thomas Campbell Eyton tarafından 1836'da tanımlanmıştı. Her ne kadar yeni tanımladığı cins içinde iki türü listelese de bir tip tür belirtmemişti. George Gray, 1840 yılında, Coenraad Jacob Temminck tarafından 1820 yılında tanımlanmış olan Larus capistratus türünü tip tür olarak tanımladı. Bu takson günümüzde, 1766'da Carl Linnaeus tarafından tanımlanmış Larus ridibundus, karabaş martı türünün junior sinonimi olarak kabul edilir. Chroicocephalus adı Grekçe "renkli" anlamına gelen χρωικος/khrōikos ile "kafalı" anlamına gelen -κεφαλος /-kephalos kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Saunders martısı, 2022 yılındaki bir araştırma cins içinde bazal bir konumda olsa da diğer cins üyeleriyle yakın akraba olmadığını gösterene kadar bu cins içinde sınıflandırılmaktaydı. Artık monotipik Saundersilarus cinsi içinde sınıflandırılmaktadır.

Türler

Cins içinde 10 tür sınıflandırılır:

Bilimsel adı	Türkçe adı	Dağılımı
Chroicocephalus genei	İnce gagalı martı	İber Yarımadası'nın güneyi, Avrupa'nın güneyi, Karadeniz ve Hazar Denizi, Türkiye'den Orta Asya'ya, Pakistan ve Hindistan'ın kuzeybatı kıyıları; Moritanya, Senegal ve Gambiya
Chroicocephalus philadelphia	Küçük karabaş martı	Alaska'nın güneybatısındaki taygadan Kanada'nın kuzeybatı ve güneybatısı ile doğuda Québec'in doğusuna kadar
Chroicocephalus novaehollandiae	Avustralya martısı	Güney Avustralya'nın iç kesimleri ile tüm Avustralya kıyıları, Yeni Zelanda kıyıları ile çevre adalar, ve Yeni Kaledonya
Chroicocephalus bulleri	Yeni Zelanda martısı	Yeni Zelanda
Chroicocephalus serranus	And martısı	Kolombiya'nın güneybatısından Şili'nin orta güneyine ve Arjantin'in güneybatısına kadar And Dağları
Chroicocephalus maculipennis	Kahverengi başlı martı	Brezilya'nın iç kesimleri ile güneydoğu kıyıları, Şili'nin orta kesimleri, Arjantin'in kuzey ve orta kesimleri ile Falkland Adaları
Chroicocephalus ridibundus	Karabaş martı	Grönland'ın güney kıyıları, İzlanda'nın iç kesimleri, Batı Avrupa'dan Rusya'nın Yakutsk bölgesine kadar ılıman ve subarktik bölgeler, Kamçatka Yarımadası, Sahalin; güneyde Hazar Denizi, Orta Asya'nın kuzeyi, Moğolistan'ın kuzeyi ve ortası, Çin'in kuzeydoğusu, Newfoundland'in batı ortası
Chroicocephalus brunnicephalus	Hint martısı	Tacikistan'ın Tibet Platosu, Sincan (Çin'in batısı), Ladah (Hindistan'ın kuzeybatısı ve Tibet
Chroicocephalus cirrocephalus	Gri başlı martı	Sahra'nın güneyinde Afrika'nın kıyıları ve iç kesimleri ile Madagaskar; Ekvador ve Peru kıyıları; Uruguay'ın güneyi ile Arjantin'in kuzeydoğusunda Santa Fe, Arjantin'e kadar.
Chroicocephalus hartlaubii	Hartlaub martısı	Namibya'nın orta kesiminin kıyılarından Güney Afrika'da Batı Kap'a kadar

Kaynakça

↑ "ITIS". 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2022.
↑ Pons, J.-M.; Hassanin, A.; Crochet, P.-A. (2005). "Phylogenetic relationships within the Laridae (Charadriiformes: Aves) inferred from mitochondrial markers". Molecular Phylogenetics and Evolution. 37 (3): 686-699. doi:10.1016/j.ympev.2005.05.011.
1 2 3 Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, (Ed.) (February 2025). "Noddies, skimmers, gulls, terns, skuas, auks". IOC World Bird List Version 15.1. International Ornithologists' Union. 24 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
↑ Eyton, Thomas Campbell (1836). A History of the Rarer British Birds. Londra: Longman, Rees, Orme, Brown, Green, and Longman. s. 58. The pagination restarts for the second half of the book with the title A Catalogue of British Birds. This arrangement is indicated in the table of contents at the beginning of the first half of the book. The list of species placed in Chroicocephalus begins on page 53 of the Catalogue.
↑ Gray, George Robert (1840). A List of the Genera of Birds: with an Indication of the Typical Species of Each Genus. Londra: R. and J.E. Taylor. s. 79.
↑ Dickinson, E.C.; Remsen, J.V. Jr., (Ed.) (2013). The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World. 1: Non-passerines (4th bas.). Eastbourne, UK: Aves Press. s. 225. ISBN 978-0-9568611-0-8.
↑ Jobling, James A. "Chroicocephalus". The Key to Scientific Names. Cornell Lab of Ornithology. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
↑ Černý, David; Natale, Rossy (2022). "Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes)" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 177: 107620. doi:10.1016/j.ympev.2022.107620.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Chroicocephalus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Vikitür'de Chroicocephalus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

Laridae ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

[ITIS-1] "ITIS". 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2022.

[2] Pons, J.-M.; Hassanin, A.; Crochet, P.-A. (2005). "Phylogenetic relationships within the Laridae (Charadriiformes: Aves) inferred from mitochondrial markers". Molecular Phylogenetics and Evolution. 37 (3): 686-699. doi:10.1016/j.ympev.2005.05.011.

[ioc-3] 1 2 3 Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, (Ed.) (February 2025). "Noddies, skimmers, gulls, terns, skuas, auks". IOC World Bird List Version 15.1. International Ornithologists' Union. 24 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.

[4] Eyton, Thomas Campbell (1836). A History of the Rarer British Birds. Londra: Longman, Rees, Orme, Brown, Green, and Longman. s. 58. The pagination restarts for the second half of the book with the title A Catalogue of British Birds. This arrangement is indicated in the table of contents at the beginning of the first half of the book. The list of species placed in Chroicocephalus begins on page 53 of the Catalogue.

[5] Gray, George Robert (1840). A List of the Genera of Birds: with an Indication of the Typical Species of Each Genus. Londra: R. and J.E. Taylor. s. 79.

[6] Dickinson, E.C.; Remsen, J.V. Jr., (Ed.) (2013). The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World. 1: Non-passerines (4th bas.). Eastbourne, UK: Aves Press. s. 225. ISBN 978-0-9568611-0-8.

[7] Jobling, James A. "Chroicocephalus". The Key to Scientific Names. Cornell Lab of Ornithology. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.

[8] Černý, David; Natale, Rossy (2022). "Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes)" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 177: 107620. doi:10.1016/j.ympev.2022.107620.