Binbaşıeminbey, Posof

Binbaşıeminbey
Köy
Ardahan'ın konumu
Ardahan'ın konumu
Ardahan üzerinde Binbaşıeminbey
Binbaşıeminbey
Binbaşıeminbey
Binbaşıeminbey'in Ardahan'daki konumu
Koordinatlar: 41°32′55″N 42°47′27″E / 41.5486°K 42.7908°D / 41.5486; 42.7908
ÜlkeTürkiye Türkiye
İlArdahan
İlçePosof
Coğrafi bölgeDoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • YöneticiMuhtar
İhtiyar heyeti
Rakım1532 m
Nüfus
 (2022)
 • Toplam95
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu0478
İl plaka kodu75
Posta kodu75800

Binbaşıeminbey, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Binbaşıeminbey köyünün eski adı Çilvana'dır. Çilvana (ჭილვანა), Gürcüce "çili" (ჭილი: hasır otu, saz) kelimesinden türemiş olup "sazlık" anlamına gelir. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Çilvana (چلوانە) olarak geçer. Köyün adı geç dönemde Cilvana'ya dönüşmüştür. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesindeyse Cilvana (جیلوانا) olarak geçer. Çili (ჭილი) de yörede "cil otu" olarak bilinir ve semer yapımında kullanılır. Eskiden bir köy olan Poma günümüzde Binbaşıeminbey köyünün sınırları içindedir.

Çilvana, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti'nde, Poshev livasının Güney nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu 12 haneden (yaklaşık 60 kişi) oluşuyordu. Hane resileri Batata, Azaria, Garsevan, Petre, Gogina, Yoram gibi adlarla taşıyordu ve her biri, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı tarımı ve arıcılık yapıldığı, domuz beslendiği ödenen vergilerden anlaşılmaktadır. 1878 yılına gelindiğinde köydeki hane sayısı 28'e ulaşmıştı.

Çilvana, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Çarlık Rusya'sının eline geçti. Rus idaresinin Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. Rusça Çilvana (Чильвана) olarak kaydedilmiş olan köy, 1886 yılında yapılan tespite göre Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi ve nüfusu 399 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Çilvana'nın nüfusu Rus idaresinde artmış, Köyün nüfusu 1896'da 478 kişiye, 1906'da da 571 kişiye yükselmişti.

Çilvana, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Ardahan bölgesinden çekilince Çilvana fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.

Cilvana, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine Kars vilayetinin Poshof kazasının aynı adı nahiyenin köylerinden biriydi. Cilvana nahiyesi ise, 17 köyden oluşuyordu. 1935 genel nüfusu sayımında köyde 729 kişinin yaşadığı tespit edilmiştir. 1940 genel nüfus sayımında Cilvana nahiyesi 23 köyü kapsıyordu. Bu tarihte nahiyenin toplam nüfusu 10.333 kişiden oluşuyordu. Köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Binbaşıeminbey olarak değiştirildi; ancak nahiyenin adı Cilvana olarak korundu. 1965 genel nüfus sayımında ise, nahiyenin adı "Eminbey Bucağı" olarak kaydedilmiştir.

I. Dünya Savaşı yıllarında Gürcü ve Ermeniler'e karşı verdiği mücadele ile halkın sevgi ve saygısını kazanan 3. Tabur Komutanı Binbaşı Emin Bey'in Ahıska'dan dönerken konakladığı Cilvana köyüne "Binbaşıeminbey" adı verilmiştir.

Coğrafya

Binbaşıeminbey köyü, Ardahan il merkezine 91 km, Posof ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
2022 95
2021 94
2020 76
2019 74
2018 86
2017 85
2016 91
2015 92
2014 119
2013 120
2012 126
2011 140
2010 145
2009 157
2008 183
2007 186
2000 294
1990 559
1985 768

Galeri

Kaynakça

  1. 1 2 "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
  2. ↑ "ჭილი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt 29 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 0-9535878-3-5
  3. ↑ ""ჭილი" (Juncus), Botanik Sözlüğü". 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2021.
  4. ↑ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; III. cilt (1958) s. 435". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
  5. ↑ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 761.
  6. ↑ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; I. cilt (1947) s. 301, II. cilt (1941) s. 295, III. cilt (1958) s. 435". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2021.
  7. ↑ ""Poshov kazası 1886 Yılı" (Rusça)". 26 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2021.
  8. ↑ Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 114, ISBN 9786052100271.
  9. ↑ Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41.
  10. ↑ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 761-762.
  11. ↑ "1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 72" (PDF). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Haziran 2021.
  12. ↑ 1960 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 319.
  13. ↑ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 316.
  14. ↑ Kaya, Günay (2005). "Posof Çayı Havzası'nda Yerleşmeler". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 5 (1). dergipark.org.tr. s. 76. 1 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi27 Nisan 2020.
  15. ↑ "Binbaşıeminbey-Bucak Merkezi Köyü". YerelNet.org.tr. 3 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2020.
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
  17. ↑ "İl, ilçe ve bucaklara göre köy nüfusları - 2000". TÜİK. 25 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020.
  18. ↑ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
  19. ↑ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.

Dış bağlantılar