Portakal

Portakal
Portakal ağacında portakal çiçeği ve meyvesi.
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Plantae
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Sapindales
Familya: Rutaceae
Alt familya: Aurantioideae
Oymak: Citreae
Cins: Citrus
Tür: C. sinensis
Citrus sinensis
(L.) Osbeck
Ortadan ikiye ayrılmış memeler
Portakal ağacı üstündeki meyveler

Portakal (Citrus sinensis), Citrus cinsi bir ağaç olan Citrus sinensis'i ve onun meyvesini tanımlar. Portakal, pomelo (Citrus maxima) ve mandalina (Citrus reticulata) arasında bir melezdir.

Tarihçe

İpek yolunun Anadolu'dan geçtiği dönemlerde narenciye Hindistan civarından gelen ticari bir üründü. Ümit Burnu'nun keşfedilmesiyle ticaret yolları değişmiş, Asya kıtasının Avrupalı devletler tarafından sömürgeleştirilmesiyle portakal üretiminin tamamı Portekiz civarına yayılmıştır. Türk topraklarına ilk kez Portekiz'den geldiği için Portekiz meyvesi anlamında Portakal (Portugal) meyvesi denmiş, zaman içinde de sadeleşerek portakala dönüşmüştür.

Citrus sinensis'in meyvesine, "acı/ekşi portakal" olarak da anılan Citrus aurantium'un meyvesinden ayırabilmek için, "tatlı portakal" da denir.

Yetiştirildiği yerler

Türkiye'de Akdeniz ve Doğu Karadeniz (Rize ve Artvin çevresi) ayrıca Kıyı Ege'nin güneyi, Akdeniz çevresinde ve sıcaklık ortalaması 23 ila -3 °C arasında olan yerlerde yetişen ağaçlardır.

Ekolojik özellikleri

Ο °C'ye kadar soğuğa dayanabilir. İyi drenajlı ve pH değeri 4,5-8 olan toprakları sever.

Kullanıldığı yerler

Kabuklarından portakal esansı, bu esanstan ise parfüm elde edilir. Gıda sanayisinde de bolca kullanır. Ayrıca ilaç sanayisinde de kullanılmaktadır.

Besin değerleri

Portakalın içerisinde B ve C vitaminleri bulunmaktadır.

Besin öğeleri100 g
Enerji192 kJ (46 kcal)
Karbonhidrat11,54 g
Şeker9,14 g
Lif2,4 g
Yağ0,21 g
Protein0,70 g
Tiamin (B1 vit.)0,100 mg (%8)
Riboflavin (B2 vit.)0,040 mg (% 3)
Niasin (B3 vit.)0,400 mg (% 3)
Pantotenik asit (B5)0,250 mg (% 5)
B6 vitamini0,051 mg (% 4)
Folat (Vit. B9)17 mg (% 4)
C vitamini45 mg (% 75)
Kalsiyum43 mg (% 4)
Demir0,09 mg (% 1)
Magnezyum10 mg (% 3)
Fosfor12 mg (% 2)
Potasyum169 mg (% 4)
Çinko0.08 mg (% 1)

%: Günlük önerilen miktar

Türkiye'de çeşitleri