| Cornus mas | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Biyolojik sınıflandırma | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
Cornus mas L. |
Cornus mas, ayrıca kızılcık olarak da bilinir, kızılcıkgiller (Cornaceae) familyasından bir ağaç türüdür.
Kızılcık kelimesi Eski Türkçe kökenli kızıl sözcüğünden Türkiye Türkçesinde yer alan +çuk ekiyle türetilmiştir. Türkçede kaydedilmiş ilk örneği Dede Korkut Kitabı'nda kızılçuk olarak geçmektedir.
Kızılcığa Anadolu'nun bazı bölümlerinde şeytan aldatan, zoğal, ergen, eğren, kiren veya kiran ismi de verilir.
Boyu en fazla 5–8 m olur. Yaprakları koyu yeşil, her iki yüzü tüylü, damarları paralel, damarlar boyunca tüylüdür. Şubat-Mart ayında açan sarı renkli küçük çiçekleri vardır. Meyveleri kızıl veya siyah renkte, elips şeklinde, tadı ekşidir. Kızılcık ağacı kuru, balçıklı topraklarda yetişir, tohumlar yardımıyla çoğalır. Kızılcık bitkisi, boyu çok uzamadığı takdirde meyve verir. Kızılcık çok erken çiçek açan, ama çok geç meyve veren bir ağaçtır. Çok fazla su isteyen bir yapısı vardır.
İçeriğinde çeşitli vitaminler (özellikle C vitamini), mineraller, antioksidanlar ve lif barındırır. Taze ya da kurutulmuş olarak tüketildiği gibi, tarhana, hoşaf, reçel ve marmelat yapımında da kullanılmaktadır. Kızılcık meyvesi şeker ilave edilmiş suda kaynatılıp, kapalı kaplarda uzun süre saklanabilir ve yemek arasında içecek olarak tüketilebilir.
Odunu lifli olup çok esnek ve dayanıklıdır, yoğunluğu fazla olduğundan suda batar. Baston ve sopa yapımında kullanılır. Kabuğundan boya, yapraklarından tanen elde edilir. Bahçe ve parklarda süs bitkisi olarak da yetiştirilir.