Dendrocopos

*Dendrocopos*
Dendrocopos
	Orman alaca ağaçkakanı; Dendrocopos major
Biyolojik sınıflandırma
Âlem:	Animalia
Şube:	Chordata
Sınıf:	Aves
Takım:	Piciformes
Familya:	Picidae
Alt familya:	Picinae
Oymak:	Melanerpini
Cins:	Dendrocopos; Koch, 1816
Tip tür
	Picus major Linnaeus, 1758; = Dendrocopos major
Türler
	12 tür; Metne bakınız

Dendrocopos, Ağaçkakangiller (Picidae) familyasında bir kuş cinsi.

Taksonomi

Dendrocopos cinsi Alman doğa bilimci Carl Ludwig Koch tarafından 1816'da tanımlandı. Cins adı Grekçe "ağaç" anlamına gelen dendron kelimesi ile "vurmak" anlamına gelen kopos kelimelerinin birleşiminden oluşur. Tip türü İskoç ornitolog Edward Hargitt tarafından 1890'da orman alaca ağaçkakanı (Picus major) olarak tanımlandı.

Cins içinde bir zamanlar 25 kadar tür sınıflandırılmaktaydı. 2015 yılında yayımlanan bir moleküler filojenetik analiz Dendrocopos cinsinin polifiletik olduğunu ortaya çıkardı. Bunun neticesinde yapılan yeniden sınıflandırmada Dendrocopos cinsi içindeki tür sayısı on ikiye düşürüldü.

Türler

Cins içinde on iki tür sınıflandırılır:

Bilimsel adı	Türkçe adı	Dağılımı
Dendrocopos hyperythrus	Kızıl karınlı ağaçkakan	Hint alt kıtası ve Güneydoğu Asya ile Doğu Asya; Bangladeş, Bhutan, Kamboçya, Hindistan, Kuzey Kore, Güney Kore, Myanmar, Nepal, Tayland ve Vietnam.
Dendrocopos macei	Kızıl-sarı karınlı ağaçkakan	Bangladeş, Bhutan, Nepal, Hindistan ve Myanmar.
Dendrocopos analis	İncir ağaçkakanı	Endonezya, Laos, Myanmar, Tayland ve Vietnam.
Dendrocopos atratus	Çam ağaçkakanı	Hindistan'dan Vietnam'a ve Çin'in güneybatısında Yünnan eyaleti.
Dendrocopos darjellensis	Darceling ağaçkakanı	Bhutan, Hindistan, Myanmar, Nepal ve Tibet.
Dendrocopos himalayensis	Himalaya ağaçkakanı	Afganistan, Hindistan, Nepal, Bhutan ve Pakistan
Dendrocopos assimilis	Sind ağaçkakanı	Hindistan'ın en batı ucu, İran ve Pakistan
Dendrocopos syriacus	Alaca ağaçkakan	Avrupa'nın güneydoğusundan İran'a kadar.
Dendrocopos leucopterus	Ak kanatlı ağaçkakan	Afganistan, Çin, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, Özbekistan.
Dendrocopos major	Orman alaca ağaçkakanı	Britanya Adalarından Japonya'ya kadar ve Kuzey Afrika'da Fas'tan Tunus'a kadar.
Dendrocopos noguchii	Okinawa ağaçkakanı	Japonya'da Okinawa.
Dendrocopos leucotos	Ak sırtlı ağaçkakan	Doğu Avrupa'dan Palearktik boyunca Japonya'ya kadar.

Konuyla ilgili yayınlar

Türkiye'de ağaçkakanların geleneksel isimleri, Zeynel ARSLANGÜNDOĞDU, Avrasya Terim Dergisi, 2021

Kaynakça

↑ "ITIS". 6 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.
↑ Koch, C.L. (1816). System der baierischen Zoologie (Almanca). 1. Nürnberg: Stein. ss. xxvii, 72.
↑ Jobling, James A (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Londra: Christopher Helm. s. 133. ISBN 978-1-4081-2501-4.
↑ Peters, James Lee, (Ed.) (1948). Check-list of Birds of the World. 6. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. s. 180.
↑ Hargitt, E. (1890). Volume 18: Catalogue of the Picariae in the collection of the British Museum. Catalogue of Birds in the British Museum. 18. Londra: British Museum. s. 201. 28 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026.
↑ Dickinson, E.C.; Remsen, J.V. Jr., (Ed.) (2013). The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World. 1: Non-passerines (4th bas.). Eastbourne, UK: Aves Press. s. 313. ISBN 978-0-9568611-0-8.
↑ Fuchs, J.; Pons, J.M. (2015). "A new classification of the pied woodpeckers assemblage (Dendropicini, Picidae) based on a comprehensive multi-locus phylogeny". Molecular Phylogenetics and Evolution. Cilt 88. ss. 28-37. Bibcode:2015MolPE..88...28F. doi:10.1016/j.ympev.2015.03.016. PMID 25818851.
1 2 Gill, Frank; Donsker, David ((Ed.)). "Woodpeckers". World Bird List Version 6.2. International Ornithologists' Union. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2016.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Barış, Yakup Sancar; Boyla, Kerem Ali (2021). "Dünya Kuşlarının Türkçe İsimleri 2. Sürüm 2021 Picidae". KuşTR.org Kuş Gözlemciliği Sayfası. 14 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026.

[ITIS-1] "ITIS". 6 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.

[2] Koch, C.L. (1816). System der baierischen Zoologie (Almanca). 1. Nürnberg: Stein. ss. xxvii, 72.

[job-3] Jobling, James A (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Londra: Christopher Helm. s. 133. ISBN 978-1-4081-2501-4.

[4] Peters, James Lee, (Ed.) (1948). Check-list of Birds of the World. 6. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. s. 180.

[5] Hargitt, E. (1890). Volume 18: Catalogue of the Picariae in the collection of the British Museum. Catalogue of Birds in the British Museum. 18. Londra: British Museum. s. 201. 28 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026.

[6] Dickinson, E.C.; Remsen, J.V. Jr., (Ed.) (2013). The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World. 1: Non-passerines (4th bas.). Eastbourne, UK: Aves Press. s. 313. ISBN 978-0-9568611-0-8.

[7] Fuchs, J.; Pons, J.M. (2015). "A new classification of the pied woodpeckers assemblage (Dendropicini, Picidae) based on a comprehensive multi-locus phylogeny". Molecular Phylogenetics and Evolution. Cilt 88. ss. 28-37. Bibcode:2015MolPE..88...28F. doi:10.1016/j.ympev.2015.03.016. PMID 25818851.

[ioc-8] 1 2 Gill, Frank; Donsker, David ((Ed.)). "Woodpeckers". World Bird List Version 6.2. International Ornithologists' Union. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2016.

[kustr-9] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Barış, Yakup Sancar; Boyla, Kerem Ali (2021). "Dünya Kuşlarının Türkçe İsimleri 2. Sürüm 2021 Picidae". KuşTR.org Kuş Gözlemciliği Sayfası. 14 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026.