Elamais

Elamais
Elamais
147 MÖ-221/222 MS
MÖ 51 yılında Elamais'in yaklaşık sınırları.
MÖ 51 yılında Elamais'in yaklaşık sınırları.
TürÖzerk devlet, sıklıkla Part İmparatorluğu'nun bir vasalı
BaşkentSusa
HükûmetMonarşi
• y. 147 MÖ
I. Kamnaskires Soter
• 221/222 MS
V. Orodes
Tarihî dönemKlasik Antik Çağ
• Kuruluşu
147 MÖ
• Dağılışı
221/222 MS
Öncüller
Ardıllar
Selefkî İmparatorluğu
Sasani İmparatorluğu

Elymais veya Elamais (Ἐλυμαΐς, daha eski adın Helenik biçimi olan Elam ), MÖ 2. yüzyıldan MS 3. yüzyılın başlarına kadar uzanan özerk bir devlet ve sıklıkla Part kontrolü altında bir vasaldır. Susa'da (günümüzde Huzistan, İran bölgesi) Basra Körfezi'nin başında yer alıyprdu. Nüfusun çoğu muhtemelen bir zamanlar bu bölgenin kontrolünü elinde bulunduran antik Elamlılardan geliyordu.

Genel bilgi

Elamaislıların yetenekli okçular olduğu biliniyordu. MÖ 187'de Bel tapınaklarını yağmaladıktan sonra III. Antiohos'u öldürdüler. Elamais krallığının ortaya çıkmasından 250 yıl önce Ahameniş İmparatorluğu tarafından Elamca hâlâ kullanılıyor olmasına rağmen dilleri hakkında hiçbir şey bilinmiyor. Elamais'te çok sayıda Aramice yazıt bulunmuştur.

Bölgenin "gümüş ve altın zenginliğinden", Elamais'ten IV. Antiohos'un ilgisini çeken bir "şehir" olarak söz eden deuterokanonik eser 1. Makabeler'de bahsedilmektedir: Buradaki anlatıda "tapınağının çok zengin olduğu, Yunanlıların ilk hükümdarı Makedon kralı II. Filip'in oğlu İskender'in oraya bıraktığı altın kaplamalar, göğüs zırhları ve silahlar. Bunun üzerine [Antiohos] geldi ve şehri alıp yağmalamaya çalıştı, ancak vatandaşlarca planı öğrenildiğinden bunu başaramadı." Yahudi tarihçi Uriel Rappaport, 1 Maccabees'in yazarının "yanıldığını", "Elamais'in bir şehir değil, bir ülke olduğunu" ve "Elamais'te kalan hazineler (İskender) hakkında başka hiçbir hikayeden bahsedilmediğini" yazıyor.

Elamais'in eyaletleri Massabatice (daha sonra Masabadhan), Corbiane ve Gabiane idi. Susa, Elamais bölgesinin doğusunda yer alıyordu. Elamais krallığı, MS 3. yüzyılın başlarında Sasani istilasıyla yok olana kadar varlığını sürdürdü.

Madeni para

Elamais kralı III. Kamnaskires ve eşi Anzaze'nin parası
Fraates Sikkesi, MS 2. yüzyılın başı-ortası

Elamais sikkelerinde bir kral tasvir edilmiştir; Bunun bir Part kralı mı yoksa yerel bir hükümdar mı olduğu bilinmiyor çünkü bu tür bilgiler gün ışığına çıkmıyor. Bu madeni paralar, Yunan Drahmi ve Tetradrahmi standartlarını temel alıyordu. Kraliyet resmi genellikle Part sikkelerine dayanır ve genellikle hilal şeklinde yıldız içeren bir çapa bulunur. Arka yüzde, çevresinde metin bulunan bir Artemis figürü veya büstü, bir kartal veya genellikle yalnızca uzun noktalar bulunur (bu, nümismatçıların gravürcülerin Yunanca bilmediğine veya yazıları zaten anlaşılmaz olan madeni paralardan kopyaladıklarına inanmalarına yol açmıştır).

Doğu Mezopotamya'da konuşulan çağdaş Geç Eski Doğu Aramicesinden daha muhafazakar olan Aramicenin bir çeşidi, Sasanilerin yükselişine kadar Elamais'te kaydedilmiştir. Elamais'in kançılaryası, el yazısı harflerle ve bitişik harflerin sık kullanımıyla karakterize edilen ve görünüşe göre çağdaş Part kançılarya yazısından etkilenen, Aramice alfabesinin kendi versiyonunu geliştirdi. Ancak Aramice'nin Elamais'te konuşulan bir dil olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur. Yalnızca madeni paralarda (III. Orodes'ten beri) ve Tang-e Sarvak'ınki gibi yazıtlarda kayıtlıdır.

Kralların listesi

Kamnaskirid hanedanı

  • I. Kamnaskires Soter (y. MÖ 147) ?)
  • II. Kamnaskires Nikephoros (MÖ 147-139)
  • MÖ 140/139'dan itibaren Elamais, MÖ 82 civarına kadar ara sıra isyanlarla birlikte birkaç on yıl boyunca doğrudan Part kontrolü altındaydı. Bilinen gaspçılar veya isyancılar şunları içerir:
    • Okkonapses (MÖ 139/138–137)
    • Tigraios (MÖ 137–132)
    • Darius Soter (MÖ 129 civarı)
    • Pittit (MÖ 125–124)
  • III. Kamnaskires, Anzaze ile (MÖ 82–62/61)
  • IV. Kamnaskires (MÖ 1. yüzyıl)
  • V. Kamnaskires (MÖ 1. yüzyılın sonları)
  • VI. Kamnaskires (MS 1. yüzyılın ortası/sonu)

Arşak hanedanı

  • I. Orodes (1. yüzyılın sonları)
  • II. Orodes (1. yüzyılın sonu/2. yüzyılın başı)
  • Fraates (1. yüzyılın sonu/2. yüzyılın başı)
  • Osroes (2. yüzyıl)
  • Ulfan ile III. Orodes (2. yüzyıl)
  • Abar-Basi (2. yüzyıl)
  • IV. Orodes (y. 165/170'ten itibaren)
  • Khwasak (3. yüzyıl)
  • V. Orodes (3. yüzyıl)