Emir Taragay

Emir Taragay, Emir Taragay Noyan, Taragay Noyan, Taragay Barlas veya Barlaslı Emir Taragay (d. 1290/1300 – ö. 12 Mart 1360 MS), Çağatay Hanlığı döneminde Mâverâünnehir bölgesindeki Türk-Moğol Barlas kabile konfederasyonunun küçük bir emiriydi.

Çagatay Han'ın sarayında küçük bir soylu olarak hizmet veren Taragay, daha çok Sufi ruhani yaşam tarzını benimseyen ve Nakşibendi tarikatını uygulayan İslamlaşmış bir kişi olarak tanınıyordu; askeri yaşam süren yarı göçebe kabile akrabalarına kıyasla daha çok bu yaşam tarzını benimsemişti. Aynı zamanda, 1370 yılında Timur İmparatorluğu'nu kuran Orta Asya Türk-Moğol fatihi Timur'un babasıydı ve 1411-1449 yılları arasında Orta Asya'yı yöneten Timur Sultanı, astronom ve matematikçi Uluğ Bey'in büyük dedesi ve Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür'ün (1483-1530) büyük büyük büyük büyük dedesiydi.

Timur, Emir Taragay'ın oğluydu. Timur'un bilinen en eski portresi, 1405-1409 yılları arasında ölümünden hemen sonra yaptırılmıştır.

Taragay, bu kabilenin küçük bir soylusu olarak tanımlanmıştır. Ancak Manz, Timur'un kendi başarılarını daha dikkat çekici göstermek için babasının sosyal konumunu daha sonra küçümsemiş olabileceğini savunmaktadır. Taragay'ın özellikle güçlü olduğuna inanılmasa da, oldukça varlıklı ve etkili olduğunu belirtiyor. Bu, Timur'un babasının 12 Mart 1360'ta ölümünden sonra doğduğu yere döndüğünü ve mal varlığıyla ilgili endişe duyduğunu belirten Zafernâme'de gösterilmiştir. Taragay'ın sosyal önemi, onu Emir Hüseyin Karaunas'ın sarayında bir ileri gelen olarak tanımlayan Arabşah tarafından da ima edilmektedir. Buna ek olarak, Doğu Çağatay Hanlığı'nın büyük Emiri Hamid Kereyid'in babasının Taragay'ın arkadaşı olduğu belirtilmektedir.

Emir Taragay, Timurlulara göre Cengiz Han'ın soyundan gelen Tekina Hatun ile evliydi. Toplam dört oğlu ve iki kızı vardı; bunlardan biri, türbesi Semerkant'ta bulunan Turkan Ağa Türbesi'nde görülebilen Kutlug Turkan Ağa'dır. Kendisi de kızı Şad-i Mulk Ağa ile birlikte orada defnedilmiştir.

Kaynakça

  1. ↑ Harl, Kenneth W. (17 Ağustos 2023). Empires of the Steppes: The Nomadic Tribes Who Shaped Civilisation (İngilizce). Bloomsbury Publishing. s. 391. ISBN 978-1-5266-3044-5.
  2. ↑ Droese, Janine; Karolewski, Janina (4 Aralık 2023). Manuscript Albums and their Cultural Contexts: Collectors, Objects, and Practices (İngilizce). Walter de Gruyter GmbH & Co KG. s. 135. ISBN 978-3-11-132146-2. 26 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2026. To the best of my knowledge, the earliest portrait of Timur can be found in a genealogical scroll (Istanbul, Topkapı Palace Museum, H. 2152, fols 32-43"), produced shortly after his death in Samarqand (probably under the reign of Khalil Sultan, r. 1405-1409)
  3. ↑ Manz, Beatrice Forbes (1988). "Tamerlane and the Symbolism of Sovereignty". Iranian Studies. 21 (1–2). ss. 105-122. doi:10.1080/00210868808701711. ISSN 0021-0862. JSTOR 4310596.
  4. ↑ Sharaf ad-Din Ali Yazdi, Zafarnama (1424–1428), p. 35.
  5. ↑ Ahmad ibn Arabshah; McChesney, Robert D. (2017). Tamerlane: The Life of the Great Amir. M. M. Khorramia tarafından çevrildi. Bloomsbury Academic. s. 4. ISBN 978-1784531706.
  6. ↑ Sharaf ad-Din Ali Yazdi, Zafarnama (1424–1428), p. 75.
  7. ↑ Ahmad, Aijaz (1 Ocak 2024). Religion and Culture Under Mughals (İngilizce). Concept Publishing Company. s. 3. ISBN 978-93-5594-747-5.