| Franjipan | |
|---|---|
Pişirilmemiş franjipan kreması | |
| Alternatif isim | Frangipan, Frangipane |
| Ülke(ler) | Fransa |
| Türü | Krema |
| Ana malzemeler | Badem, badem unu, yağ, şeker ve yumurta |
Franjipan (Fransızca: Frangipane) Fransız mutfağında bulunan genellikle kek ve tart gibi hamur işlerinde kullanılan tatlı badem aromalı bir krema (muhallebi) türüdür. 1674 tarihli bir yemek kitabında "franchipane" olarak geçen kelimenin en erken modern yazımı 1732 tarihli pastacılar sözlüğünde bulunmaktadır. Başlangıçta badem veya antep fıstığı ile tatlandırılmış bir muhallebi tartını tanımlasa bile daha sonradan çeşitli şekerlemelerde ve hamur işlerinde kullanılan bir dolguyu tanımlamak için kullanılmaya başlamıştır.
Geleneksel olarak iki ölçü badem kremasının ve bir ölçü pastacı kremasının birleştirilmesiyle elde edilir. Badem kreması, tereyağı, şeker, yumurta, badem unu, ekmek unu ve romdan yapılırken; pastacı kreması için ise süt, vanilya çekirdeği, mısır nişastası, şeker, yumurta sarısı (bazen tam yumurta) ve tereyağı kullanılarak yapılır. Kremanın yapımı için kullanılan iki kremanın oranları konusunda birçok varyasyon bulunmaktadır.
Epifani'de Fransızlar genel olarak franjipan katmanlarından yapılan bir kek olan kral kekini keserler ve bu dilimler genellikle masanın altında saklanan küçük kral (le petit roi) olarak bilinen bir çocuk tarafından dağıtılır. Pasta yıldızlar, taç, çiçeklerle süslenir ve içine özel bir fasulye gizlenir. Pastanın içerisindeki gizlenmiş fasulyeyi bulan kişi bir sonraki için "kral" ya da "kraliçe" olarak taçlandırılır.
Frangipan kelimesi, badem aromalı ürünleri isimlendirmek için kullanılan Fransızca bir terimdir. Marquis Muzio Frangipani veya Cesare Frangipani'nin soyadından gelmektedir. Kelime başlangıçta franjipana aroma verdiği söylenen parfümün üretildiği frangipani bitkisini ifade ediyordu. Diğer kaynaklar ise ismin 16. yüzyılda Parisli fırıncılarının eldivenlerinde kullandıkları yasemin aromalı parfümü yaratan Frangipani'ye bir saygı göstergesi olarak atıfta bulunduğu belirtir.