Fronde, (Fransızca telaffuz: [fʁɔ̃d]) 17. yüzyıl'da, özellikle 1648-1653 yılları arasında, Fransa'da gerçekleşen bir dizi iç karışıklık ve ayaklanmalar bütünüdür. Bu olaylar, Fransa'nın mutlak monarşi yolunda ilerlediği dönemde, özellikle Genç Kral XIV. Louis'in yönetimine geçiş sürecinde ortaya çıkmıştır. Fronde, hem soyluların hem de parlamento ve halkın merkezi otoriteye karşı direnişini yansıtan karmaşık siyasi ve sosyal hareketler dizisi olarak değerlendirilir.
Fronde, Otuz Yıl Savaşları'nın sonlarına doğru, Fransa'nın ekonomik ve sosyal yapısında yaşanan krizler ile mali sıkıntıların artması sonucunda patlak vermiştir. XIII. Louis'in ölümünden sonra, annesi Anne d'Autriche'in naipliği altında yönetilen küçük yaşta XIV. Louis'in saltanatının ilk yıllarında, mali reformlar ve ağır vergiler halk ve soylular arasında hoşnutsuzluk yaratmıştır. Bu ortamda, özellikle Paris Parlamentosu ve yüksek soylular, kraliyet yetkilerinin sınırlandırılması amacıyla ayaklanmalar başlatmıştır.
Fronde, iki ana döneme ayrılır:
- Parlamento Fronde'u (1648-1649): Paris Parlamentosu'nun mali reformlara ve kraliyet otoritesine karşı çıkmasıyla başlamıştır. Parlamento, yargı yetkisini savunmuş ve mali yükümlülüklerin azaltılmasını talep etmiştir. Bu dönemde başkent Paris'te şiddetli çatışmalar yaşanmış, kraliyet güçleri ile ayaklananlar arasında mücadeleler olmuştur.
- Büyük Fronde (1650-1653): Bu dönemde, soyluların ve prenslerin önderliğinde daha geniş çaplı bir isyan başlamıştır. Özellikle Condé Prensi’nin liderliğinde kraliyet karşıtı güçler birleşmiş, ancak iç çekişmeler ve güç mücadeleleri nedeniyle hareket zayıflamıştır. Sonunda, XIV. Louis'in naibi Mazarin'in stratejik hamleleriyle ayaklanmalar bastırılmıştır.
Fronde, Fransa tarihinde merkezi monarşinin güçlenmesi sürecinde önemli bir dönüm noktasıdır. Ayaklanmaların bastırılmasıyla, kralın mutlak yetkileri pekişmiş ve aristokrasinin siyasi gücü azaltılmıştır. Bu gelişmeler, XIV. Louis'in "Güneş Kral" olarak anılan mutlakiyetçi yönetiminin temelini oluşturmuştur. Ayrıca, Fronde deneyimi, XIV. Louis'in genç yaşta yaşadığı bu kaotik ortamın onun otoriter ve merkeziyetçi yönetim anlayışını şekillendirdiği kabul edilir.
