Frontotemporal demans

Frontotemporal demans
Diğer adlarWilhemsen-Lynch hastalığı, frontotemporal nörobilişsel bozukluk
Frontotemporal demansı olan 65 yaşındaki bir kadının Beyin MRG'si. Kortikal ve frontal loblardaki beyaz madde atrofisi tüm görüntülerde açıkça görülüyor.
Olağan başlangıcı50 ve 60'lı yaşlar
UzmanlıkPsikiyatri, nöroloji
BelirtilerKişilik değişiklikleri, duygu eksikliği, tekrarlayan davranışlar, kelime dağarcığı kaybı, dili anlama becerisinde azalma
TiplerDavranışsal varyant (bvFTD), semantik varyant (svPPA), nonfluent varyant (nfvPPA)
NedenleriBilinmiyor
Risk faktörüAile öyküsü, kafa travması, tiroid hastalığı
TanıSemptomlar ve MRI temelinde
Ayırıcı tanıAlzheimer, vasküler demans, Lewy cisimcikli demans, alkolizm
TedaviDestekleyici bakım
PrognozYaşam beklentisi 7,5 yıl
Sıklık10.000'de 2 (45-65 yaş arası)

Frontotemporal demans (FTD), frontal ve temporal lobları içeren çeşitli demans tiplerini kapsar. Birincil semptomlar genellikle davranış veya konuşmayı içerir. Bunlara kişilik değişiklikleri, duygu eksikliği, tekrarlayan davranışlar, kelime dağarcığının kaybı ve dili anlama yeteneğinin azalması dahil olabilir. Rahatsızlık genellikle yavaş yavaş başlar ve birkaç yıl içinde kötüleşir. Bellek ve motor fonksiyonları genellikle nispeten korunmuş olarak kalır.

Rahatsızlığa neden olan durum tam olarak bilinmemektedir. Risk faktörleri arasında aile geçmişi, baş yaralanması ve tiroid hastalığı yer alır. Altta yatan mekanizma nöronların, özellikle de iğ nöronlarının kaybını içerir. Davranışsal varyant (bvFTD) ve iki tip birincil ilerleyici afazi - semantik varyant (svPPA) ve akıcı olmayan varyant (nfvPPA) olarak üç ana alt tipi vardır. İlgili bozukluklar arasında ilerleyici supranükleer felç, kortikobazal sendrom ve amiyotrofik lateral sklerozlu FTD (FTD-ALS) yer almaktadır.

Rahtsızlığın bilinen bir tedavisi yoktur. Yönetim sosyal destek, davranış terapisi ve konuşma terapisi gerektirebilir. Semptomları iyileştirmeye yönelik diğer çabalar arasında SSRI'lar, antipsikotikler ve galantamin yer alır. Rahatsızlık ile ilgili olarak bir dizi tedavi üzerinde çalışılmaktadır. Tanıdan sonra ortalama yaşam süresi 7,5 yıldır.

FTD, her yıl 40'lı yaşlardaki her 100.000 kişiden 2'sinde, 50'li yaşlardaki her 100.000 kişiden 3'ünde ve 60'lı yaşlardaki her 100.000 kişiden 9'unda görülmektedir. 65 yaşından önce, sıklık bakımından Alzheimer hastalığından (AD) sonra ikinci sıradadır. En çok etkilenenler 40 ila 60 yaş aralığındaki kişilerdir. Erkekler ve kadınlar eşit sıklıkta etkilenir. İlk olarak 1892 yılında Arnold Pick tarafından tanımlanmış ve başlangıçta Pick hastalığı olarak adlandırılmış, daha sonraları bvFTD olarak adlandırılmıştır.

Kaynakça

  1. ↑ "Frontotemporal dementia". GARD. 18 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2024.
  2. ↑ Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5. 5th. Arlington, VA: American Psychiatric Association. 2013. ss. 614-618. ISBN 9780890425541.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Finger, EC (April 2016). "Frontotemporal Dementias". Continuum (Minneapolis, Minn.). 22 (2 Dementia): 464-89. doi:10.1212/CON.0000000000000300. PMID 27042904.
  4. 1 2 3 4 "ICD-11 - Mortality and Morbidity Statistics". icd.who.int. 1 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2020.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Khan, I; De Jesus, O (January 2021). "Frontotemporal Lobe Dementia". StatPearls. PMID 32644712.
  6. 1 2 3 4 5 6 Sivasathiaseelan, H; Marshall, CR; Agustus, JL; ve diğerleri. (April 2019). "Frontotemporal Dementia: A Clinical Review". Seminars in Neurology. 39 (2): 251-263. doi:10.1055/s-0039-1683379. PMID 30925617. 28 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Aralık 2020.
  7. 1 2 "What is frontotemporal dementia". Dementia UK. 17 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
  8. 1 2 3 4 5 "Frontotemporal dementia: a review for primary care physicians". Am Fam Physician. 82 (11): 1372-7. December 2010. PMID 21121521. 4 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi31 Ağustos 2014.
  9. ↑ "Brain Cells for Socializing". Smithsonian. 22 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2015.
  10. ↑ "What are the Different Types of Frontotemporal Disorders?". National Institute on Aging (İngilizce). 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2020.