GANEFO

GANEFO
GANEFO
Kısaltma	GANEFO
Kuruluş	1963
Kapanış	1967
Tür	Uluslararası çok sporlu etkinlik
Amaç	Sosyalist ve yeni bağımsız devletler arasında alternatif bir uluslararası spor hareketi oluşturmak
Merkez	Cakarta, Endonezya
Kurucu	Sukarno

GANEFO (İngilizce: Games of the New Emerging Forces; Türkçe: Yeni Yükselen Güçler Oyunları), Endonezya Devlet Başkanı Sukarno öncülüğünde Olimpiyat Oyunları'na alternatif olarak oluşturulan uluslararası çok sporlu etkinlik ve bu etkinliği yöneten spor kuruluşuydu. GANEFO özellikle sosyalist devletleri, yeni bağımsızlığını kazanan eski sömürgeleri ve bağlantısız ülkeleri bir araya getirmeyi amaçlıyordu.

GANEFO adı hem 1963'te kurulan spor kuruluşu hem de aynı yıl Cakarta'da düzenlenen oyunlar için kullanıldı. GANEFO çatısı altındaki ikinci organizasyon, 1966'da Phnom Penh'de düzenlenen bölgesel Asya GANEFO'su oldu. 1967'de Kahire'de yapılması planlanan ikinci uluslararası GANEFO ile 1970 için planlanan ikinci Asya GANEFO'su gerçekleştirilemedi ve kuruluş faaliyetlerini sonlandırdı.

Tarihçe

GANEFO'nun oluşumu, Cakarta'da düzenlenen 1962 Asya Oyunları sırasında yaşanan siyasi anlaşmazlığın ardından gerçekleşti. Endonezya hükûmeti, diplomatik ve siyasi gerekçelerle İsrail ile Çin Cumhuriyeti delegasyonlarına ülkeye giriş izni vermedi. Bu karar, oyunlara katılma hakkı bulunan bütün delegasyonların kabul edilmesini öngören kurallara aykırıydı.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi bunun üzerine Endonezya Millî Olimpiyat Komitesinin üyeliğini askıya aldı. Sukarno ise IOC'nin sporu siyasetten ayırdığı yönündeki tutumunu eleştirerek kuruluşun Batılı ve sömürgeci devletlerin çıkarlarını temsil ettiğini savundu. GANEFO'nun temelinde spor ile siyasetin birbirinden ayrılamayacağı görüşü benimsendi. Hareket, sömürgecilik karşıtlığı ile 1955 Bandung Konferansı'nda ortaya çıkan Asya-Afrika dayanışmasından etkilendi.

Nisan 1963'te Cakarta'da gerçekleştirilen hazırlık konferansına Endonezya, Kamboçya, Çin, Gine, Irak, Mali, Pakistan, Kuzey Vietnam, Birleşik Arap Cumhuriyeti ve Sovyetler Birliği katıldı. Seylan ile Yugoslavya gözlemci gönderdi. Konferansın ardından GANEFO'nun düzenli aralıklarla yapılması ve kıtasal GANEFO komitelerinin kurulması kararlaştırıldı.

IOC ve bazı uluslararası spor federasyonları, GANEFO'ya katılan sporcuların kendi kurallarını ihlal etmiş sayılacağını bildirdi. Bu nedenle birçok ülke resmî millî Olimpiyat komitesi yerine ikinci düzey sporcular veya bağımsız delegasyonlar gönderdi. Sovyetler Birliği ile Japonya da Olimpiyatlarda yarışması beklenen önde gelen sporcularını organizasyona göndermedi.

Endonezya'nın IOC üyeliği Haziran 1964'te yeniden etkinleştirildi. Ancak GANEFO'da yarışan bazı Endonezyalı ve Kuzey Koreli sporcuların uluslararası federasyonlar tarafından 1964 Yaz Olimpiyatları'ndan men edilmesi üzerine iki ülkenin delegasyonları Tokyo'daki oyunlardan çekildi.

Düzenlenen organizasyonlar

Organizasyon	Ev sahibi şehir	Tarih	Katılım	Ana tesis
1963 GANEFO	Cakarta, Endonezya	10-22 Kasım 1963	Yaklaşık 2.700 sporcu 48-51 ülke ve bölge	Gelora Bung Karno Stadyumu
1966 Asya GANEFO	Phnom Penh, Kamboçya	25 Kasım-6 Aralık 1966	Yaklaşık 2.000 sporcu 17 ülke	Phnom Penh Olimpiyat Stadyumu

1963 GANEFO

İlk GANEFO, 10-22 Kasım 1963 tarihlerinde Cakarta'da gerçekleştirildi. Oyunları Endonezya Devlet Başkanı Sukarno açtı. Katılımcı sayısına ilişkin veriler kaynaklara göre değişmektedir. Bazı kaynaklarda 48 ülke ve bölgeden 2.000'in üzerinde sporcu ile görevlinin, bazı kaynaklarda ise 51 delegasyondan yaklaşık 2.700 sporcunun katıldığı belirtilmektedir. Farklılık, yalnızca görevli, gözlemci veya kültür heyeti gönderen ülkelerin sayılıp sayılmamasından kaynaklanmaktadır.

Oyunlarda Afganistan, Arnavutluk, Cezayir, Arjantin, Belçika, Bolivya, Brezilya, Bulgaristan, Burma, Kamboçya, Şili, Seylan, Küba, Çekoslovakya, Kuzey Kore, Dominik Cumhuriyeti, Finlandiya, Fransa, Doğu Almanya, Gine, Macaristan, Endonezya, Irak, İtalya, Japonya, Laos, Lübnan, Meksika, Moğolistan, Fas, Hollanda, Nijerya, Pakistan, Filistin, Çin, Filipinler, Polonya, Mali, Romanya, Suudi Arabistan, Senegal, Somali, Tayland, Tunus, Sovyetler Birliği, Suriye, Kuzey Vietnam, Birleşik Arap Cumhuriyeti, Uruguay ve Yugoslavya temsil edildi. Filistin adına Batı Şeria ile Gazze Şeridi'nden sporcuların yer aldığı ortak bir delegasyon katıldı.

Hiçbir ülke, IOC veya uluslararası spor federasyonlarının olası yaptırımları nedeniyle resmen millî Olimpiyat komitesi tarafından temsil edilmedi. Çin, IOC ve birçok uluslararası federasyonun dışında bulunduğu dönemde GANEFO'yu uluslararası spora dönüş aracı olarak kullandı ve organizasyonun finansmanına önemli ölçüde katkı sağladı.

Madalya tablosu

Çin, 68 altın madalyayla ilk sırayı aldı. Onu Sovyetler Birliği, Birleşik Arap Cumhuriyeti, ev sahibi Endonezya ve Kuzey Kore izledi. Yayımlanan sonuçlarda 26 delegasyonun madalya kazandığı bildirildi.

* Ev sahibi ülke ( Endonezya)


Sıra	Ülke	Altın	Gümüş	Bronz	Toplam
1	Çin	68	58	45	171
2	Sovyetler Birliği	27	21	9	57
3	Birleşik Arap Cumhuriyeti	22	18	12	52
4	Endonezya*	21	25	35	81
5	Kuzey Kore	13	15	24	52
6	Arjantin	5	0	4	9
7	Japonya	4	10	14	28
8	Polonya	3	1	2	6
9	Irak	2	1	3	6
10	Hollanda	2	0	0	2
11	Kamboçya	1	5	7	13
12	Pakistan	1	3	7	11
13	Lübnan	1	2	3	6
14	Suriye	1	2	2	5
15	Finlandiya	1	1	2	4
16	Bulgaristan	1	1	0	2
17	Cezayir	1	0	3	4
18	Brezilya	1	0	0	1
19	Arnavutluk	0	2	3	5
20	Çekoslovakya	0	2	2	4
20	Macaristan	0	2	2	4
22	Filipinler	0	1	5	6
23	Gine	0	1	2	3
	Fas	0	1	2	3
	Fransa	0	1	2	3
26	Batı Almanya	0	1	0	1
Toplam (26 katılımcı)		175	174	190	539

1966 Asya GANEFO

GANEFO'nun ikinci uluslararası organizasyonunun 1967'de Kahire'de yapılması planlandı. Ancak siyasi ve mali sorunlar nedeniyle bu organizasyon iptal edildi. Bunun yerine bölgesel nitelikteki ilk Asya GANEFO'su, 25 Kasım-6 Aralık 1966 tarihlerinde Phnom Penh'de düzenlendi.

Oyunlara Kamboçya, Seylan, Çin, Endonezya, Irak, Japonya, Kuzey Kore, Laos, Lübnan, Moğolistan, Nepal, Pakistan, Filistin, Singapur, Suriye, Kuzey Vietnam ve Yemen'den yaklaşık 2.000 sporcu katıldı. Organizasyon, Kamboçya devlet başkanı Norodom Sihanouk tarafından açıldı.

Asya GANEFO'suna katılacak takımları belirlemek amacıyla 1-11 Ağustos 1965 tarihlerinde Pyongyang'da bir eleme organizasyonu gerçekleştirildi. Afrika ülkesi Gine bu elemelerde yer almasına rağmen finallere kalamadığından Phnom Penh'deki organizasyona yalnızca Asya ülkeleri katıldı.

Gerçekleştirilemeyen organizasyonlar

İkinci uluslararası GANEFO'nun 1967'de Kahire'de düzenlenmesi kararlaştırılmıştı. Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin tesislerin yapımı için Çin'den mali destek istemesi ve tarafların anlaşamaması üzerine organizasyon iptal edildi.

Eylül 1967'de ikinci Asya GANEFO'sunun 1970'te Pekin'de yapılacağı açıklandı. Çin'in ev sahipliğinden çekilmesinin ardından organizasyon Pyongyang'a verildi. Ancak Endonezya'daki siyasi iktidar değişikliği, Çin'deki Kültür Devrimi ve üye ülkeler arasındaki siyasi ayrılıklar nedeniyle oyunlar düzenlenemedi. Bu gelişmelerin ardından GANEFO kuruluşu dağıldı.

Anma pulları

Endonezya, ilk GANEFO'nun açıldığı 10 Kasım 1963'te organizasyon için sekiz parçalık bir anma pulu serisi çıkardı. Çin de 1963 GANEFO ve 1966 Asya GANEFO'su için anma pulları bastı.

Endonezya tarafından çıkarılan GANEFO pulu
Endonezya tarafından çıkarılan GANEFO pulu
Endonezya tarafından çıkarılan GANEFO pulu
Çin tarafından çıkarılan 1963 GANEFO pulları

Kaynakça

1 2 3 4 Lutan, Rusli; Hong, Fan (2005). "The politicization of sport: GANEFO—A case study". Sport in Society (İngilizce). 8 (3): 425-439. doi:10.1080/17430430500260503.
1 2 Field, Russell (2011). The Olympic Movement's Response to the Challenge of Emerging Nationalism in Sport: An Historical Reconsideration of GANEFO (İngilizce). Lozan: IOC Library. 4 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.
1 2 Shuman, Amanda (2013). "Elite Competitive Sport in the People's Republic of China 1958–1966: The Games of the New Emerging Forces (GANEFO)". Journal of Sport History (İngilizce). 40 (2): 258-283. doi:10.5406/jsporthistory.40.2.258.
↑ Modelski, George (1963). The New Emerging Forces: Documents on the Ideology of Indonesian Foreign Policy (İngilizce). Canberra: Australian National University.
↑ "1964 Summer Olympics Overview" (İngilizce). Olympedia. 15 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.
↑ "Les premiers Ganefo ont réuni à Djakarta plus de deux mille sportifs et les délégués venus de quarante-huit pays" (Fransızca). Le Monde diplomatique. Mayıs 1964. 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.
1 2 Field, Russell (2014). "Re-Entering the Sporting World: China's Sponsorship of the 1963 Games of the New Emerging Forces (GANEFO)". The International Journal of the History of Sport (İngilizce). 31 (15): 1852-1867. doi:10.1080/09523367.2014.922545.
↑ Dahlan, Muhidin M. (2019). Ganefo: Olimpiade Kiri di Indonesia (Endonezce). Warung Arsip. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.
1 2 Bell, Daniel (2003). Encyclopedia of International Games (İngilizce). Jefferson, Kuzey Karolina: McFarland & Company. ISBN 9780786410262.

Dış bağlantılar

[lutan-1] 1 2 3 4 Lutan, Rusli; Hong, Fan (2005). "The politicization of sport: GANEFO—A case study". Sport in Society (İngilizce). 8 (3): 425-439. doi:10.1080/17430430500260503.

[field-2] 1 2 Field, Russell (2011). The Olympic Movement's Response to the Challenge of Emerging Nationalism in Sport: An Historical Reconsideration of GANEFO (İngilizce). Lozan: IOC Library. 4 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.

[shuman-3] 1 2 Shuman, Amanda (2013). "Elite Competitive Sport in the People's Republic of China 1958–1966: The Games of the New Emerging Forces (GANEFO)". Journal of Sport History (İngilizce). 40 (2): 258-283. doi:10.5406/jsporthistory.40.2.258.

[4] Modelski, George (1963). The New Emerging Forces: Documents on the Ideology of Indonesian Foreign Policy (İngilizce). Canberra: Australian National University.

[5] "1964 Summer Olympics Overview" (İngilizce). Olympedia. 15 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.

[6] "Les premiers Ganefo ont réuni à Djakarta plus de deux mille sportifs et les délégués venus de quarante-huit pays" (Fransızca). Le Monde diplomatique. Mayıs 1964. 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.

[fieldchina-7] 1 2 Field, Russell (2014). "Re-Entering the Sporting World: China's Sponsorship of the 1963 Games of the New Emerging Forces (GANEFO)". The International Journal of the History of Sport (İngilizce). 31 (15): 1852-1867. doi:10.1080/09523367.2014.922545.

[madalya1963-8] Dahlan, Muhidin M. (2019). Ganefo: Olimpiade Kiri di Indonesia (Endonezce). Warung Arsip. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026.

[bell-9] 1 2 Bell, Daniel (2003). Encyclopedia of International Games (İngilizce). Jefferson, Kuzey Karolina: McFarland & Company. ISBN 9780786410262.