Gnaeus Naevius

Pompei'deki Tiyatro

Gnaeus Naevius (y. MÖ 270 - y. MÖ 201), Eski Latin döneminde yaşamış Romalı bir epik şairi ve oyun yazarıydı. Komedilerindeki bazı hiciv unsurları, fertlerinden biri konsül olan Metelli ailesini kızdırana kadar kayda değer bir edebiyat kariyeri vardı. Bu kızgınlığın neticesinde hapishanede bir süre kaldıktan sonra sözlerini geri aldı ve habeas corpus yetkisine sahip sahip tribün tarafından serbest bırakıldı. İşlediği ikinci bir kabahatin ardından Tunus'a sürüldü ve burada kendi mezar taşı yazısını yazarak intihar etti. Komedileri, Yunan Yeni Komedyasının bir uyarlaması olan Fabula palliata türündeydi. Pön Savaşlarında çarpışmış hayli vatanperver bir asker olan Naevius, tragedyaya, Romalı ulusal öğeleri ve kahramanları dahil ederek, ismini üst düzey görevlilerin giydiği Toga praetexta isimli kıyafetten alan Praetextae Fabulae adlı türü kazandırmıştır. Eserlerinden geriye, yalnızca geç antik gramercilerin (Charisius, Aelius Donatus, Sextus Pompeius Festus, Aulus Gellius, Isidorus Hispalensis, Macrobius, Nonius Marcellus, Priscian, Marcus Terentius Varro) yazılarında alıntılandığı için korunan şiirlerinin parçaları kalmıştır.

Yaşamı

Naevius'un yaşamıyla ilgili bilgilerin birçoğu belirsizlikler barındırır. Aulus Gellius'un, Naevius'un mezar taşı yazısını bir "Campania küstahlığı" olarak görmesi Naevius'un Campania'nın yerlisi olduğunu anlattığı düşünülüyor. Bununla birlikte, bu ifadenin kibri anlatan genel deyimsel bir ifade olduğu da düşünülüyor. Dahası, Roma'da Naevia diye bir bir pleb gensin olması, Naevius'un doğuştan Roma vatandaşı olmasını oldukça mümkün, hatta muhtemel kılıyor. Birinci Pön Savaşı'nda ya Roma ordusunda ya da socii içinde görev yaptığı bilinmesinden ötürü NÖ 241'den önce yetişkinliğe erişmiş olduğu çıkarımı yapılabiliyor.

Günümüze kalan eserleri ve parçaları

  • Acontizomenos (komedi)
  • Aegisthus (" Aegisthus ," bir trajedi)
  • Aesona (bir trajedi)
  • Agitatoria (komedi)
  • Agrypnuntes ("Uykusuz İnsanlar", bir komedi)
  • Appella (komedi)
  • Astiologa (komedi)
  • Clastidium ("Kale", bir fabula praetexta)
  • Colax ("The Flatterer", bir komedi)
  • Corollaria ("The Garlands", bir komedi)
  • Danae ("Danae," bir trajedi)
  • Dementes ("Çılgın İnsanlar", bir komedi)
  • Dolus ("The Trick", bir komedi)
  • Equus Troianus ("Truva Atı," bir trajedi)
  • Figulus ("Potter", bir komedi)
  • Glaucoma ("Katarakt", bir komedi)
  • Hariolus ("Falcı" komedisi)
  • Hector Proficiscens ("Hector Setting Forth" trajedisi)
  • Leo ("Aslan", bir komedi)
  • Lycurgus (" Lycurgus ," bir trajedi):* Nautae ("Denizciler", bir komedi)
  • Paelex ("Cariye" veya "Hanım", komedi)
  • Personata ("Maske Giyen Hanım" komedisi)
  • Projectus (komedi)
  • Quadrigemini ("Dördüzler", bir komedi)
  • Romulus veya Alimonium Romuli et Remi ("Romulus ve Remus'un Yetiştirilmesi", bir fabula praetexta)
  • Stalagmus (komedi)
  • Stigmatias ("Dövmeli Adam", bir komedi)
  • Tarentilla (bir komedi)
  • Trifallus ("Üç Penisli Adam", bir komedi)

Sürümler

  • M. Barchiesi. Nevio epico; storia, interpretazione, edizione critica dei frammenti del primo epos latino, Padova, 1962
  • Lucian Müller içerisinde parçalar (drama), Livi Andronici et Gn. Naevi Fabularum Reliquiae (1885) ve onun Ennius (1884) sürümünde (Bellum Punicum).
  • W. Morel, Fragmenta Poetarum Latinorum Epicorum et Lyricorum praeter Ennium et Lucilium (Leipzig, 1927)
  • E. H. Warmington, Remains of Old Latin, vol. II, Livius Andronicus, Naevius, Pacuvius, Accius, 1936.
  • Naeuius Poeta. Introduzione bibliografica. Testo dei frammenti e commento, éd. E. V. Marmorale, Florence, 2e éd. 1950.
  • Alfred Klotz, Scaenicorum Romanorum fragmenta, vol. I, Tragicorum fragmenta, München, 1953.

Ayrıca bakınız