| Dommaraju Gukesh | |
|---|---|
Gukesh (2023 Tata Steel Satranç Turnuvası) | |
| Doğum | 29 Mayıs 2006 Chennai, Hindistan |
| Milliyeti | |
| Dünya Şampiyonluğu | 2024-günümüz |
| FIDE ünvanı | Büyükusta (2019) |
| ELO puanı | 2710 (Ekim 2026) |
| En yüksek ELO | 2794 (Ekim 2024) |
| Güncel FIDE derecesi | 29 (Ekim 2026) |
| En yüksek FIDE derecesi | 3 (Mart 2025) |
Gukesh Dommaraju (d. 29 Mayıs 2006, Chennai) veya bilinen adıyla Gukesh D, son Dünya Satranç Şampiyonu olan Hint satranç büyükustasıdır. Bir satranç dehası olarak kabul edilen Gukesh, tartışmasız dünya şampiyonluğunu kazanan en genç oyuncudur. Ayrıca 17 yaşında FIDE reytinginde 2750 puanı aşan en genç satranç oyuncusu, 16 yaşında ise Elo reytinginde 2700 puanı aşan en genç üçüncü oyuncu oldu.
Gukesh, yedi yaşında satranç oynamaya başladı. 2018 Dünya Gençler Satranç Şampiyonası'nda 12 yaş altı kategorisinde şampiyon oldu ve aynı yıl düzenlenen Asya Gençler Satranç Şampiyonası'nda birden fazla altın madalya kazandı. Mart 2017'de uluslararası usta unvanını alan Gukesh, 15 Ocak 2019'da, 12 yıl 7 ay 17 günlükken büyükusta unvanını kazandı. Böylece Sergey Karyakin'in ardından satranç tarihinin en genç ikinci büyükustası oldu. Gukesh, 2022 Asya Oyunları'nda erkekler takım satrancı müsabakasında gümüş madalya kazanan Hindistan takımında yer aldı.
Gukesh, 2022 yılında düzenlenen 44. Satranç Olimpiyatı'nda takım hâlinde bronz, bireysel kategoride ise altın madalya kazandı. Eylül 2023 reyting listesinde Hindistan'ın en yüksek reytingli satranç oyuncusu oldu ve Viswanathan Anand'ın 37 yıllık rekorunu sona erdirdi. 2024 yılında düzenlenen 45. Satranç Olimpiyatı'nda hem takım hem de bireysel kategorilerde altın madalya kazandı. Aynı yıl Adaylar Turnuvası'nı kazanarak bu başarıya ulaşan en genç oyuncu oldu. Ardından Dünya Satranç Şampiyonası'nda Ding Liren ile karşılaşan Gukesh, rakibini yenerek 18 yaş 195 günlükken satranç tarihinin tartışmasız dünya şampiyonluğunu kazanan en genç oyuncusu ve tarihteki 18. tartışmasız dünya şampiyonu oldu.
Gukesh, 29 Mayıs 2006 tarihinde Chennai'de Telugu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Rajinikanth, kulak burun boğaz cerrahı, annesi Padma ise bir mikrobiyologdur. Satranç oynamayı yedi yaşında öğrendi. Velammal Vidyalaya okulunda, Mel Ayanambakkam, Chennai'de okudu.
Gukesh, 2013'te haftada üç gün, bir saat satranç çalışmaya ve oynamaya başladı. İyi performansının satranç öğretmenleri tarafından takdir edilmesinin ardından daha sık turnuvalara katılmaya ve hafta sonları turnuva oynamaya başladı.
Gukesh, 2015 yılında Asya Okullar Satranç Şampiyonası'nın 9 yaş altı kategorisini kazandı. 2018 yılında Dünya Gençler Satranç Şampiyonası'nda 12 yaş altı kategorisinde şampiyon oldu. Aynı yıl düzenlenen Asya Gençler Satranç Şampiyonası'nda ise 12 yaş altı kategorisinde bireysel hızlı satranç, yıldırım satranç ve klasik satranç müsabakalarının yanı sıra takım hızlı satranç ve takım yıldırım satranç yarışmalarında altın madalya kazanarak toplam beş altın madalyayla rekor kırdı. Mart 2017'de 34. Cappelle-la-Grande Açık Satranç Turnuvası'nda uluslararası usta unvanı için gerekli şartları yerine getirdi.
Gukesh, 15 Ocak 2019'da 12 yıl 7 ay 17 günlükken büyükusta unvanını kazanarak, Sergey Karyakin'in ardından satranç tarihinin o dönemdeki en genç ikinci büyükustası oldu. Haziran 2021'de düzenlenen Julius Baer Challengers Satranç Turu kapsamındaki Gelfand Challenge turnuvasını 19 puan üzerinden 14 puan alarak kazandı.
Ocak 2024'te Gukesh, Tata Steel Satranç Turnuvası'na katıldı. Turnuvayı 8,5/13 puanla bitirdi ve dörtlü averajla birinciliği paylaştı. On ikinci turda, R Praggnanandhaa'ya karşı kazanma pozisyonu elde etti, ancak üç kez hamle tekrarı yaparak berabere kaldı. Eşitlik bozma karşılaşmalarında yarı finalde Anish Giri'yi yendi ancak finalde Wei Yi'ye kaybetti.
Gukesh, Nisan 2024'te FIDE Adaylar Turnuvası'na katıldı. Gukesh, siyahlarla oynadığı R Praggnanandhaa ve Vidit Gujrathi, beyazlarla oynadığı Alireza Firouzja ve hem siyah hem de beyazlarla oynadığı Nicat Abasov maçlarını kazandı. Tek mağlubiyeti, Firouzja'ya karşı siyahla oynadığı oyundu. Bu sayede beş galibiyet, bir mağlubiyet ve sekiz beraberlik alarak 9/14 puanla turnuvayı kazandı ve Ding Liren'e karşı 2024 Dünya Şampiyonası maçına çıkmaya hak kazandı. Adaylar turnuvası tarihinin en genç galibi oldu.
Eylül 2024'te Gukesh, Hindistan takımının bir parçası olarak Budapeşte'deki Satranç Olimpiyatı'na katıldı. Birinci tahtada baskın bir performans sergileyerek, oynadığı 10 karşılaşmada namağlup bir şekilde 9 puan aldı. Turnuvada büyükustalar Vignir Vatnar Stefansson, Ádám Kozák, Alexandr Predke, Aydın Süleymanlı, Wei Yi, Parham Maghsoodloo, Fabiano Caruana ve Vladimir Fedoseev'i yendi. Performans derecesi olan 3056 ile turnuvadaki tüm oyuncular arasında en yüksek dereceye sahipti. Turnuvada birinci tahtada bireysel altın madalya kazandı ve Hindistan'ın Olimpiyattaki ilk takım altın madalyasını almasına yardımcı oldu.
Gukesh, 12 Aralık 2024 tarihinde Ding Liren'i son oyunda yenerek Dünya Satranç Şampiyonası'nı 7,5-6,5 ile kazanarak 18. Dünya Satranç Şampiyonu oldu. Bu galibiyet onu tartışmasız en genç Dünya Satranç Şampiyonu yaptı.
Genç sansasyon 29 Mayıs 2006'da Chennai, Tamil Nadu'da doğdu. Andhra Pradesh'in Godavari delta bölgesinden gelen ve Telugu dili konuşan bir aileden gelmektedir.