HLA-B27 (İnsan Lökosit Antijeni B27), 6. kromozomun kısa kolundaki MHC sınıf I (Majör Doku Uygunluk Kompleksi) bölgesinde yer alan ve B lokusu tarafından kodlanan bir yüzey antijenidir. Tıpkı diğer MHC Sınıf I molekülleri gibi, hücre içindeki antijenik peptidleri (kendine veya yabancı organizmalara ait) T hücrelerine (CD8+ T lenfositler) sunmakla görevlidir.
HLA-B27, ankilozan spondilit (AS) başta olmak üzere, reaktif artrit, psoriatik artrit ve inflamatuar bağırsak hastalıkları ile ilişkili spondiloartropatiler gibi romatizmal hastalıklarla gösterdiği güçlü genetik ilişki ile bilinmektedir.
HLA-B27, bir ağır zincir ve buna bağlı Beta-2 mikroglobulinden oluşan bir heterodimer yapısındadır. Genetik polimorfizm gösterir ve günümüzde 100'den fazla alt tipi (alel) tanımlanmıştır (örneğin; B*2705, B*2702). Bu alt tiplerin coğrafi dağılımı ve hastalık oluşturma riskleri etnik kökene göre farklılık gösterir. Örneğin B*2705 daha çok beyaz ırkta görülürken, B*2704 Güneydoğu Asya toplumlarında daha yaygındır.
HLA-B27'nin toplumdaki sıklığı coğrafi konuma ve etnik kökene göre belirgin farklılıklar gösterir. Kuzey yarım kürede kuzeyden güneye ve batıdan doğuya gidildikçe prevalansın azaldığı gözlemlenmektedir. Örneğin İskandinavya'daki Sami halkında %24, genel Finlandiya nüfusunda %14 civarındayken, Japonya'da %1'in altındadır.
Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle çok uluslu ve genetik çeşitliliği yüksek bir yapıya sahiptir. Yapılan çalışmalarda:
HLA-B27 pozitifliği, kişinin mutlaka hasta olacağı anlamına gelmez; ancak belirli hastalıkların gelişme riskini artırır. Genel popülasyonda HLA-B27 pozitif olan bireylerin sadece %1-5'inde ankilozan spondilit geliştiği tahmin edilmektedir.
HLA-B27 ile en güçlü ilişki AS hastalığında görülür.
Sedef hastalığı ile ilişkili eklem iltihabı olan Psoriatik artritte (PsA), HLA-B27 sıklığı AS'ye göre daha düşüktür.
Türk popülasyonunda yapılan çalışmalarda, HLA-B27'nin yanı sıra Ailevi Akdeniz ateşine (FMF) neden olan MEFV gen mutasyonlarının ve ERAP1 gen polimorfizmlerinin de AS patogenezinde rol oynayabileceği gösterilmiştir. Özellikle ERAP1 genindeki rs30187 polimorfizmi ile AS arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır.