Halil Bezmen | |
|---|---|
Halil Bezmen 2019'da bir programda konukken. | |
| Doğum | 16 Haziran 1939 İstanbul, Türkiye |
| Etnik köken | Sefarad |
| Uğraş | İş insanı Yazar |
| Tanınma nedeni | İş insanı. Yazar. İSKİ ve Türkiye’den bazı önemli eserleri yurtdışına kaçırması iddiası ile medyada yer alarak yargılanması ve yargılamalardan beraat etmesi. |
Halil Bezmen (d. 16 Haziran 1939, İstanbul), Türk iş insanı ve yazardır. Özellikle İSKİ dolandırıcılığı iddialarının ardından tarihî eser kaçakçılığı ve vergi kaçırmak suçlarından yargılandığı esnada yurt dışına kaçması, daha sonra bu davalardan beraat etmesi ve son dönemde yazdığı kitaplar ile tanınmaktadır.
Sefarad kökenli bir aileden gelen Bezmen, ilkokulu İstanbul'da okuduktan sonra öğrenim sürecine İsviçre'de devam etmiştir. ETH Zürih makine mühendisliği bölümünden mezun olmuş ve Türkiye'ye döndükten sonra, 1929 yılında kurulmuş olan ailesine ait Mensucat Santral isimli şirkette çalışmaya başlamıştır. Yaklaşık olarak on yıl kadar sonra Mensucat Santral şirketine genel müdür olarak atanmıştır. Bu yıllarda Santral Holding şirketi, Türkiye'deki en büyük 10 aile şirketi arasında bulunuyordu. Ancak babası Fuad Bezmen, Halil'i şirketi batırdığından dolayı medyada kötüleyen yorumlarda bulunmuştur. Ayrıca, daha sonra Halil Bezmen'in Hayyam Garipoğlu'na 35 milyon dolar karşılığında sattığı Rabak Elektrolitik Bakır ve Mamulleri A.Ş.'de Santral Holding'e aitti. Bezmen, Türkçenin yanı sıra Fransızca, Almanca, İngilizce ve İtalyanca bilmektedir.
2011 yılında bir gazete ile yaptığı röportajda şöyle demiştir:
Paranın köleliğini yaptım. Serveti kullanamazsanız servet sizi kullanır. Ben artık tarihi eser kaçakçılığıyla, İSKİ yolsuzluğuyla veya klor davasıyla değil, yalnızca yazar Halil Bezmen olarak anılmak istiyorum. Çünkü yedinci kitabım baskıya hazır. Üç kitabın ise hazırlıklarını tamamladım. 970 TL emekli maaşı ve annemin evinden gelen kira parasıyla geçimimi sağlıyorum. 10 yıllık arabaya biniyorum ve 1983'ten beri Bebek'te aynı evde oturuyorum.
Yarım milyar dolarlık servetini kaybettiğini beyan eden Bezmen, artık normal bir hayat yaşadığını açıklamıştır. Halil Bezmen'in babası Fuad Bezmen, vefat ettiği 2011 yılına kadar on yıl süreyle kendisiyle küs kalmış ve kendisi ile anlaşamadığını açıklamıştır.
Bezmen hakkında 1993 yılında Koruma Tarım isimli şirketle, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi'ne yüksek fiyatla klor satışı yapması iddiasıyla dava açılmış ve Bezmen'in duruşmada "Evet, devleti kazıkladım" şeklinde ifade verdiği iddia edilmiştir. Bezmen daha sonra bu iddiaları yalanlamıştır. Ayrıca yine dava esnasında verdiği ifadede, İSKİ'de kimseye rüşvet vermediğini beyan etmiştir. Bundan kısa bir süre sonra ise Bezmen ortadan kaybolmuştur. Bezmen'in piyasa fiyatı 2,500 TL olan kloru 13.595 TL'ye sattığı iddia edilmiştir. Dolandırıcılık olayı ise Bezmen'in parayı almasına rağmen, kloru teslim etmemesi iddiasıyla ortaya çıkmıştır. İddialara göre İSKİ 1989 ile 1993 yılları arasında yaptığı bu anlaşma nedeniyle toplam 31 milyar Türk Lirası zarara uğramıştır. Bezmen dava esnasında, 1994 yılında ilk olarak Kudüs'e kaçtığını beyan etmiştir.
Halil Bezmen hakkında tarihî eser kaçakçılığı iddiaları sürerken, 14 Aralık 1994'te, Haydarpaşa Limanı'nda Selim Edes, Semra Edes ve Asil Nadir'in eski eşi olan Ayşegül Tecimer'e ait olduğu iddia edilmiş olan tarihî eserler ele geçirilmiş ve soruşturma kapsamında dört kişi göz altına alınmıştır. Ayrıca soruşturma kapsamında İstanbul, Küçüksu Talimhane caddesinde bir eve yapılan baskında da çok sayıda tarihî eser (özellikle Osmanlı saray parçaları) oldukları iddia edilen eser ele geçirilmiştir. Bu olaydan sonra, Bezmen'in ABD'de olduğuna dair haberler medyada yer bulmuştur. Türk yetkililerce, Bezmen hakkında Kırmızı bülten ile arama kararı çıkartılarak aranmaya başlanmıştır. Daha sonra ise ABD'de vizesiz olarak kaçak yaşadığı tespit edilen Bezmen, 2003 yılı Mart ayında Türkiye'ye dönmüş ve döndüğünde yakalanarak Metris Cezaevi'ne gönderilmiştir. Bezmen'in ABD'de resmi belgede sahtecilik ve kaçakçılık suçlarından dolayı hapis cezası aldığı ve hapis yattığını beyan edenler bulunmaktadır. Ancak Bezmen, tarihî eser kaçakçılığından yargılandığı davadan da beraat etmiştir. Söz konusu eserlerin tarihî eser olmadığı belirlenmiştir.
2024 yılında Halil Bezmen, sahibi olduğu Mensucat Santral'in 1993 yılındaki iflas süreciyle ilgili olarak Odatv’nin *Oradaydım* adlı belgesel programına konuk oldu. Bezmen, bu programda şirketin iflasına giden süreci, medya üzerinden yürütüldüğünü öne sürdüğü kampanyaları ve bu olayların ardından Türkiye’den ayrılışını kendi bakış açısından ilk kez kapsamlı şekilde anlattı.
Odatv, programı “Bir zamanların en medyatik figürü Halil Bezmen'in sahibi olduğu Mensucat Santral, 1993 yılında iflas etti. Bezmen bir yıl sonra yurt dışına çıkarken büyük bir karalama kampanyası da onu takip etti. Peki bu noktaya nasıl geldi? AB ve ABD işin neresindeydi?” başlığıyla duyurdu. Belgesel OdaTV YouTube kanalı nda ve OdaTV'nin web sitesinde haber olarak yayına girdikten sonra dikkat çekti ve geniş bir izleyici kitlesine ulaştı.