| Harkiv Харків Harkov | |
|---|---|
Koordinatlar: 49°59′33″N 36°13′52″E / 49.9925°K 36.2311°D | |
| Ülke | |
| Oblast | Harkiv |
| Rayon | Harkiv |
| Kuruluş | 1654 |
| İdare | |
| • Belediye Başkanı | Ihor Terekhov |
| Yüzölçümü | |
| • Şehir | 350 km² |
| Rakım | 152 m |
| Nüfus (2021) | |
| • Şehir | 1.433,886 |
| • Yoğunluk | 4500/km² |
| • Metropol | 2,032,400 |
| Posta kodu | 61001–61499 |
Resmî site city.kharkov.ua/en | |
Harkiv veya Harkov (Ukraynaca: Харків, Rusça: Харьков), Ukrayna'nın ikinci büyük şehridir. Ülkenin kuzeydoğusunda yer alan şehir, tarihi Sloboda Ukrayna bölgesinin en büyük şehridir. Harkiv, Harkiv Oblastı ve Harkiv Rayonu'nun idari merkezidir. 2022 yılının başlarında Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce tahmini nüfusu 1.421.125'ti.
1654 yılında bir Kazak kalesi olarak kurulan Kharkiv, 19. yüzyılın sonlarına doğru Rus İmparatorluğu içinde önemli bir ticaret ve sanayi merkezi olarak gelişti. Aralık 1919'dan Ocak 1934'e kadar Harkiv, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkentiydi. Bu dönemde, sıkıntılı kırsal kesimden gelen göç ve Ukrayna kültürel ifadesine getirilen kısıtlamaların gevşetilmesi, şehrin etnik yapısını değiştirdi: Ukraynalılar, en büyük kayıtlı milliyet olarak Rusların yerini aldı. Var olduğu süre boyunca Sovyetler Birliği'nin altıncı büyük şehriydi.
Harkiv, bağımsız Ukrayna'da önemli bir kültür, bilim, eğitim, ulaşım ve sanayi merkezi olmuştur. Başlıca simge yapıları arasında Meryem Ana ve Meryem Ana'nın Ölümü katedralleri, Özgürlük Meydanı'ndaki Derzhprom binası, Harkiv Tren İstasyonu, Harkiv Ulusal Üniversitesi ve Harkiv Traktör Fabrikası (HTZ) bulunmaktadır. Makine, elektronik ve askeri teçhizat önde gelen endüstriler olmuştur.
Mart ve Nisan 2014'te şehirde hem Rusya yanlısı hem de Ukrayna yanlısı gösteriler yaşandı ve Rus destekli ayrılıkçıların şehri ve bölgesel yönetimi ele geçirme girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Harkiv, Rus-Ukrayna Savaşı sırasında Doğu Ukrayna harekatında Rus güçlerinin önemli bir hedefiydi, ta ki uluslararası sınıra geri püskürtülene kadar. Şehir aralıklı Rus ateşi altında kalmaya devam ediyor ve Nisan 2024 itibarıyla şehrin neredeyse dörtte birinin hasar gördüğü veya yıkıldığı bildiriliyor.

Harkiv Ukrayna kuzeydoğu bölgesinde yer almaktadır. Tarihsel olarak, Harkiv ana şehir kabul edildiği eski (Slobozhanshchyna da Slobozhanshchyna olarak da bilinir) Sloboda Ukrayna, Harkiv Oblastı bölgesinde yer almaktadır. Şehir, Donets havzasına akan Harkiv, Lopan ve Udy nehirlerinin, kesişiminde uzanmaktadır.
Şehrin en yüksek noktasının denizden yüksekliği 202 m ile Pyatihatki (Ukraynaca: П'ятихатки), en alçak noktası ile - 94 m ile Novoselivka'dır (Ukraynaca: Новоселівка).
Harkiv'in uzunluğu:
Harkiv iklimi soğuk ve kar yağışlı, kışlar ve sıcak yazlar nemli karasal'dır (Köppen iklim sınıflandırması - Dfb). Mevsimlik ortalama sıcaklıklar, ne yaz aylarında çok sıcak ne de kış ayları için çok soğuktur: Ocak ayında -4,6 °C (23.7 °F), Temmuz ayında 21,3 °C (70.3 °F). Ortalama yağış Haziran ve Temmuz aylarında çoğu düşmek üzere, yılda 513 mm (20 in) toplam yağışa ulaşır.

Harkiv şehri hava, demir ve karayolu ile dünyanın birçok şehirlerine bağlı, Ukrayna'nın en büyük ulaşım merkezlerinden biridir. Toplu taşıma, taksi, demiryolları ve hava trafiği dahil olmak üzere birçok ulaşım yöntemleri vardır. Yaklaşık olarak da 250 bin taşıt kentte bulunmaktadır.
Ukrayna'nın önemli bir ulaşım merkezi olan Harkiv'de ulaşım çok farklı araçlarla sağlanır. Harkiv Metrosu toplam 29 istasyon ile üç farklı hattı içeren, 1975 yılından bu yana faaliyet gösteren kentin hızlı toplu ulaşım sistemidir. Harkiv'de otobüsler yılda yaklaşık 12 milyon yolcu taşımaktadır. (2006 yılında 100. hizmet yılı kutlanan) Troleybüsler, tramvay ve marşrutkalar (özel minibüsler) da kentteki ulaşımın önemli araçlarıdır.
Harkiv ilk demiryolu bağlantısı 1869 yılında kurulmuştur. 22 Mayıs 1869'da kuzeyden gelen ilk trenin Harkiv'e gelmesi ile hat açılmış, 6 Haziran 1869'da Kursk-Harkiv-Azov hattı trafiği başlamıştır. Harkiv yolcu treni istasyonu yeniden inşa edilmiş ve daha sonra İkinci Dünya Savaşı'nda tahrip edilene dek 1901 yılında genişletilmiştir. Yeni tren istasyonunun inşası 1952 yılında tamamlanmıştır.
Harkiv'den, Ukrayna ve yurt dışına düzenli tren seferleri yapılmaktadır. Elektrichka olarak bilinen bölgesel trenler, yakın kasaba ve köyleri Harkiv'e bağlamaktadır.
Harkiv günde yaklaşık 20 uçuşla yolcu taşımacılığı alanında hizmet vermektedir. Harkiv Uluslararası Havalimanı, uluslararası statüde bir havaalanıdır. Havaalanı, Kiev'deki Borispol Havaalanı kadar büyük olmasa da, Ukrayna'nın diğer havaalanlarına göre yeterli kapasitededir ve şehir merkezinden güneyde, şehir sınırları içinde yer almaktadır. Şehirden iç hat Kiev ile dış hat İstanul, Dubai, Şarm El Şeyh, Tel-Aviv, Minsk, Varşova, Umman gibi seferlerle yolcu taşımacılığı yapılır. Yaz sezonunda da Antalya, Selanik, Burgaz, Dalaman, gibi charter uçuşlar da bulunmaktadır. Şehrin Kuzeyinde bulunan havaalanı ise bir fabrika sahasıdır ve Antonov uçak şirketi için önemli bir üretim tesisidir. Askeri/Sivil olarak teknik tedarik ve bakım/onarım burada yapılmaktadır. Sivil havayolu şirketlerine hizmet vermemektedir.
Harkiv'in kardeş şehirleri: