Huequi

Huequi

Yükseklik	1.318 m (4.324 ft)
Koordinatlar	42°22′36″G 72°34′41″B / 42.37667°G 72.57806°B / -42.37667; -72.57806
Ülke	Şili
Sıradağ	And Dağları
Jeoloji
Dağ türü	Lav domları
Huequi Huequi - Şili içindeki konumu

Huequi, Şili'nin Los Lagos bölgesinde, Ayacara Yarımadası'nın orta kesiminde bulunan 1.318 metre yüksekliğinde bir yanardağdır. Ancud Körfezi'nin doğusunda, And Volkanik Kuşağı'nın Güney Volkanik Bölgesi içinde yükselir. Kütlesi büyük ölçüde lav domlarından oluşur. 1890-1920 arasında püskürmeler bildirilmiş, 1935'te ise duman çıkardığı kaydedilmiştir.

Coğrafya ve jeoloji

Yanardağ Hueque, Relibuentu ve Huequen adlarıyla da bilinir. Karayoluyla ulaşılamayan, kıyıda az sayıda yerleşimin bulunduğu bir bölgededir. Çevresindeki doğal ortam, insan etkinlikleriyle görece az değişmiştir.

Hornopirén ile Chaitén-Minchinmávida volkanik merkezleri arasında bulunur. Çevresindeki kavisli çöküntüden yaklaşık 400 metre yükselen küçük bir yanardağdır. Üzerinde kalıcı buzul yoktur. Yoğun biçimde aşınmış ve kısmen çökmüş lav domlarının en üstteki kalıntısı zirveyi oluşturur. Krateri, 1909 tarihli bir gözlemde dar olarak tanımlanmış, Global Volcanism Program tarafından ise yaklaşık 800 metre genişliğinde verilmiştir.

Kuzeybatıya yönelen bir vadi boyunca taşınan yamaç döküntüleri, dağın bu tarafında yelpaze biçimli bir birikinti oluşturmuştur. Yanardağın eteğinden doğan Huequi Nehri, ponza parçalarını denize taşımıştır. Yakınında Porcelana ve Barranco Colorado adlı koniler ile buzul sonrasında oluşmuş Calle lav domu bulunur. Temelini Kuzey Patagonya batolitine ait, faylarla kesilmiş granit ve başkalaşım kayaçları oluşturur.

Nazca levhasının Güney Amerika levhası altına dalması, Andlar'daki volkanizmanın temel nedenidir. Huequi'nin de bulunduğu Yate-Cerro Hudson kesiminde yer kabuğu görece incedir ve magmaların bileşimini daha sınırlı ölçüde etkiler. Liquiñe-Ofqui Fayı yanardağın doğusundan geçer. Huequi ise kuzeybatı doğrultulu ayrı bir yapısal hat üzerinde bulunur.

İklim ve bitki örtüsü

Bölgede nemli bir iklim egemendir. Büyük Okyanus'tan gelen fırtına sistemleri, özellikle sonbahar ve kış aylarında yoğun yağış getirir. Yıllık yağış için yaklaşık iki metre ile 3-3,2 metre arasında değişen tahminler verilmiştir. Yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 8 °C'dir.

Çevresi Valdivia ılıman yağmur ormanlarıyla kaplıdır. Temsilî bitkiler arasında Amomyrtus meli, Drimys winteri, Luma apiculata, Nothofagus nitida ve Podocarpus türleri bulunur.

Volkanik etkinlik

Yanardağın güneydoğusundaki küçük volkanik merkezlerin Pleyistosen'de etkin olduğu düşünülür. Porcelana da Pleyistosen yaşlıdır. Holosen boyunca lav domları oluşmuş, bunlar zaman zaman çökmüş ve patlamalı püskürmelerle tefra birikmiştir. Çökme ürünleri eski volkanik kayalar, ponza ve temel kayaç parçaları içerir. Birikintilerin üzerindeki yoğun bitki örtüsü, bunların en son püskürmeden daha eski olduğunu gösterir. Futalaufquen Gölü'ndeki bazı tefra tabakaları, 1645-1745 arasındaki bir püskürmeyle ilişkilendirilmiştir.

Tarihsel kayıtlar 1890-1891, 1893-1894, 1895-1896, 1906, 1917, 1920 ve 1922 yıllarında etkinlik bildirmektedir. Püskürmeler Chiloé ve Puerto Montt'tan görülebilmiştir. Bazı olaylar 1906 Valparaíso depremiyle ilişkilendirilmiştir. Volkanik Patlama İndeksleri 2-3 düzeyindedir ve yanardağın kuzeyine tefra bırakmıştır. Dönemin kayıtlarına göre 1890'daki püskürmenin külleri Chiloé'den Arjantin'e kadar yayılmıştır. Kırmızı ve siyah skorya ile ponzadan oluşan ürünlerin Vulkaniyen püskürmelerle oluştuğu düşünülür. Zirve domunun da bu etkinlik dizisi sırasında gelişmiş olması mümkündür.

Ayacara Yarımadası'ndaki Porcelana gayzerleri ve sıcak su kaynakları Huequi ile ilişkilendirilir. Gayzerlerin oluşturduğu traverten sütunları 2,5 metreye ulaşır. Yoğun aşınmaya açık bu ortamda böyle yüksek yapıların gelişmesinde mikrobiyal kimyasal süreçlerin etkili olabileceği düşünülür. Bölgenin jeotermal enerji potansiyeli yüksektir.

Kaynakça

Kullanılan eserler

• Watt, Sebastian F.L.; Pyle, David M.; Mather, Tamsin A. (9 Ağustos 2011). "Geology, petrology and geochemistry of the dome complex of Huequi volcano, southern Chile". Andean Geology. 38 (2). s. 335. doi:10.5027/andgeoV38n2-a05 . 
• United States Hydrographic Office (1935). "Volcan Huequi". Sailing Directions for South America. U.S. Government Printing Office. s. 103. 
• "Huequi". Global Volcanism Program. Smithsonian Enstitüsü. Erişim tarihi: 15 Kasım 2023. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
• Parra, Eric; Mohr, Christian H.; Korup, Oliver (16 Aralık 2021). "Predicting Patagonian Landslides: Roles of Forest Cover and Wind Speed". Geophysical Research Letters. 48 (23). Bibcode:2021GeoRL..4895224P. doi:10.1029/2021GL095224 . 
• Martin, Carl (1909). Landeskunde von Chile (Almanca). De Gruyter, Incorporated – Google Books vasıtasıyla. 
• Ruiz, Bárbara Salomé; Morata, Diego; Díez, Beatriz; Daniele, Linda (15 Aralık 2017). Columnar travertines: bio-influenced genesis, Porcelana Geysers, Northern Patagonia, Chile. AGU Fall Meeting. New Orleans – Academia.edu vasıtasıyla. 
• Rabassa, Jorge (22 Eylül 2011). The Late Cenozoic of Patagonia and Tierra del Fuego. Elsevier. s. 101. ISBN 978-0-08-055889-9. 
• Daga, Romina; Ribeiro Guevara, Sergio; Arribére, María (March 2016). "New records of late Holocene tephras from Lake Futalaufquen (42.8°S), northern Patagonia". Journal of South American Earth Sciences. Cilt 66. ss. 232-247. Bibcode:2016JSAES..66..232D. doi:10.1016/j.jsames.2015.12.003. hdl:11336/59951 . 
• Lopez-Escobar, Leopoldo; Cembrano, Jose; Moreno, Hugo (1 Aralık 1995). "Geochemistry and tectonics of the Chilean Southern Andes basaltic Quaternary volcanism (37–46°S)". Andean Geology. 22 (2). ss. 219-234. ISSN 0718-7106. 
• Scalera, G. (13 Ağustos 2013). "The vague volcano-seismic clock of the South American Pacific margin". Advances in Geosciences (İngilizce). Cilt 35. ss. 89-103. Bibcode:2013AdG....35...89S. doi:10.5194/adgeo-35-89-2013 . ISSN 1680-7340. 
• Risopatrón, Luis (1924). Diccionario jeográfico de Chile (İspanyolca). Imprenta universitaria – Wikisource vasıtasıyla. 
• Mackenzie, Roy; Pedrós-Alió, Carlos; Díez, Beatriz (January 2013). "Bacterial composition of microbial mats in hot springs in Northern Patagonia: variations with seasons and temperature". Extremophiles. 17 (1). ss. 123-136. doi:10.1007/s00792-012-0499-z. hdl:10533/127771 . PMID 23208511. 
• Lemus, Martín; Pérez, Yasna; Honores, Carolina; Aguilera, Felipe (October 2015). Favorabilidad Geotérmica en ambientes de media a alta entalpía de la Regiónde Los Lagos (PDF). XIV Chilean Geological Congress (İspanyolca). La Serena. 

Bir dağ veya dağ grubu ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.