Dönüş Yok

Dönüş Yok

Irréversible
Film Posteri
Yönetmen	Gaspar Noé
Senarist	Gaspar Noé
Yapımcı	Gaspar Noé
Başroller	Monica Bellucci Vincent Cassel Albert Dupontel Philippe Nahon
Kurgucu	Gaspar Noé
Besteci	Thomas Bangalter
Yapım şirketi	StudioCanal
Çıkış tarihleri	22 Mayıs 2002 (2002-05-22)  Fransa
Süre	97 dakika
Ülke	Fransa
Dil	Fransızca

Dönüş Yok (Fransızca: Irréversible, Fransızca telaffuz: [iʁevɛʁsibl]), Gaspar Noé tarafından yazılan ve yönetilen, 2002 yapımı Fransız sanat ve psikolojik gerilim filmidir. Film, Paris'te geçen tek bir gecenin olaylarını konu alır ve iki adamın (Vincent Cassel ve Albert Dupontel), sevdikleri kadına (Monica Bellucci) yönelik vahşi tecavüz ve saldırının intikamını alma çabasını anlatır. Film, bir açılış jeneriğinin ardından uzun plan izlenimi verecek şekilde tasarlanmış 14 bölümden oluşur. Bu bölümlerin her biri ya kesintisiz tek bir çekimden ya da dijital olarak birleştirilerek tek çekim görünümü kazandırılmış bir dizi plandan oluşmaktadır. Hikâye ise ters kronolojik sırayla anlatılır.

Filmin ses kuşağı ve müzikleri, Daft Punk grubundan Thomas Bangalter tarafından hazırlandı. Fransa, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nde sinemalarda gösterime giren Dönüş Yok, 2002 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye için yarıştı; festivaldeki gösterimi sırasında yaklaşık 200 kişi salonu terk etti. Film, Stockholm Uluslararası Film Festivali'nde Bronz At Ödülü'nü kazandı. Eleştirmenlerin tepkileri ise ikiye bölündü; oyunculuk performansları ve Noé'nin yönetmenliği övgü alırken, şiddet ve tecavüz sahnelerinin son derece açık biçimde tasvir edilmesi yoğun eleştirilere neden oldu. Amerikalı film eleştirmeni Roger Ebert, filmi "çoğu insanın izlenemez bulacağı kadar şiddet dolu ve acımasız bir film" olarak nitelendirirken, David Edelstein ise "şu ana dek yapılmış en homofobik film" olarak tanımladı.

Filmin anlatısını kronolojik sıraya göre yeniden düzenleyen Dönüş Yok: Düz Kurgu (Fransızca: Irréversible – Inversion intégrale), 2019 yılında 76. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde gösterildi. Bu sürüm daha sonra 2023 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırlı sayıda sinemada vizyona girdi.

Konu

Filmde üç adet temel karakter bulunur. Monica Belluci'nin canlandırdığı Alex, onun sevgilisi Marcus ve Alex'in eski kocası Pierre. Alex hamile olduğunu öğrenir ancak hamileliğinden diğer iki karaktere de bahsetmez. Bu üçlü birlikte bir partiye gitmeye karar verirler ancak Alex ve Marcus arasında çıkan bir tartışma sonrasında Alex partiyi terk etmeye karar verir. Eve dönüş yolunda girdiği bir yeraltı tünelinde bir yabancı tarafından saldırıya uğrayan Alex, sadece tecavüz edilmekle kalmaz, çok ciddi bir biçimde de dövülür. Bir başka sahnede gösterildiğine göre Alex komada hastaneye kaldırılırken Marcus ve Pierre onu sedye üzerinde görürler ve intikam almaya karar verirler. Tecavüzcünün adını ve nerede olduğunu öğrenen ikili, Rectum isimli bir homoseksüel kulübünün yolunu tutarlar. Sinirle içeriye giren ve tecavüzcüyü arayan ikili, nihayet tecavüzcü zannettikleri bir kişi ile kavga etmeye başlarlar ki bu sahne sonunda Pierre elinde bir yangın söndürme tüpü ile kavga ettikleri kişinin kelimenin tam anlamıyla suratını dağıtır. Ancak dayak attıkları kişi asıl tecavüzcü değildir, o bütün kavga anını eğlenerek izlemektedir.

Yönetmen, aynı Memento filminde olduğu gibi, hikâyeyi tersten anlatma yöntemini seçmiştir. Buna göre intikam sahnesi önce gösterilmiş, tecavüz sahnesi ise sonraya bırakılmıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar

• IMDb'de Dönüş Yok