Plasma 6.4.5 | |
| Geliştirici | KDE topluluğu |
|---|---|
| İlk yayınlanma | 11 Ocak 2008) |
| Kod deposu | |
| Programlama dili | C++, QML |
| İşletim sistemi | Unix benzeri |
| Öncel | KDesktop |
| Tür | Shell |
| Lisans | GPL 2.0 or later |
| Resmî sitesi | kde |
KDE Plasma, KDE topluluğu tarafından Linux ve BSD için geliştirilen ücretsiz ve açık kaynak bir masaüstü ortamıdır. Esnekliği ve kişiselleştirme seçenekleriyle tanınır. 2008 yılında KDE Software Compilation 4 kapsamında piyasaya sürülmüştür. Maskotu, Konqi isminde yeşil bir ejderhadır.
K harfinin, başlarda Kool sözcüğünün kısaltması olması düşünülmesine rağmen, kısa süre içinde herhangi bir anlam ifade etmemesine karar verildi.
KDE 1996 yılında Matthias Ettrich tarafından; Tübingen Üniversitesi'nde okurken geliştirilmiştir. O dönemde UNIX ile sorunlar yaşayan Ettrich, bir newsgroup'a attığı iletiyle aradığı yazılımları ve nasıl hissettiğini yazmıştır. Kullanımı kolay olan bir masaüstü ortamını, o dönemde kız arkadaşı kullanmakta zorluk çekiyor diye başlatmıştır. Bu oldukça ilgi çekmiş ve KDE projesi doğmuştur.
En başta; Qt toolkit kullanan KDE, birçok KDE/Qt yazılımı çıkarmıştır. 1997 itibarıyla de çok daha gelişmiş yazılımlar çıkmıştır. Qt'deki lisans sorunları yüzünden, iki yeni proje başlamıştır. Bunlardan ilki Harmony, ikincisi de GNOME projeleridir.
1998'in kasım ayında Qt toolkit'in açık kaynakla Q Public License (QPL) 'ı çıkarmasıyla KDE Free Qt foundation kurulmuş ve Qt özgür olma garantisi altına alınmıştır.
GPL ile uyum sorunları çözüldükten sonra, Qt 4.0 ile artık Unix, Mac ve Windows platformlarında da çalışır hale gelmiş bu da KDE'yi bu platformlara da taşımıştır.
KDE ve GNOME Freedesktop.org üyesidir ve Unix masasüstü ortamını geliştirmek için her ne kadar aralarında dostça bir rekabet olsa da birlikte uğraşırlar.

Plasma Desktop, KDE Plasma'nın öncelikli varyasyonudur. Masaüstü bilgisayarlar ve laptoplar için tasarlanmıştır. Widgetlar, masaüstü efektleri, birden fazla monitör desteği ve özgür kişiselleştirme seçenekleri sunmaktadır.
Plasma 6'nın yayımlanmasıyla beraber Wayland, varsayılan görüntü protokolü haline gelmiştir. X11, bir alternatif olarak sunulmasına karşın Plasma 6.8 sürümüyle beraber X11 desteğinin tamamen sonlandırılması öngörülmektedir.
Plasma Netbook, tablet bilgisayarlar ve netbooklar için optimize edilmiş bir varyasyondu. 2010 yılında KDE SC 4.4 ile ortaya çıkmış olsa da Plasma 5 ile beraber geliştirilmesi sonlandırılmış, özellikleri Plasma Desktop'a entegre edilmiştir.
Plasma Active, dokunmatik ekranlı cihazlar için tasarlanmış olan bir varyasyondu. Geliştirilmesi sonlandırılmış, yerini Plasma Mobile almıştır.

Plasma Mobile, akıllı telefon veya tabletler gibi dokunmatik ekranlı cihazlar için geliştirilmekte olan bir varyasyondur. PostmarketOS gibi mobil Linux dağıtımlarında çalışmaktadır. Sadece Wayland görüntü protokolünü desteklemektedir.
Plasma Bigscreen, televizyon gibi büyük ekranlar için geliştirilen, uzaktan kumandayla kontrol edilmek üzere optimize edilmiş bir varyasyondur. 5.26 sürümüyle beraber yayımlanmıştır. Plasma 6 ile beraber Qt6 tabanlı sürümün geliştirilmesi süreci sebebiyle geçici olarak rafa kaldırılmış, 6.7 sürümü ile beraber tekrardan yayımlanmıştır.
Plasma Nano, gömülü sistemler veya otomotiv araçlar gibi düşük kaynak tüketen cihazlar için geliştirilen bir varyasyondur.
Vikipedi gibi birçok açık kaynak tasarısı katılımcıların gönüllü ve özverili katkılarıyla gerçekleşmektedir. Ancak Novell (SuSE), Trolltech ve Mandriva gibi şirketler de birçok geliştiricisini tasarının içinde çalıştırmaktadır. Bu katılımcılarla birlikte KDE'ye birçok kod, tercüme ve sanatsal destekte bulunulmaktadır. Birçok sorun e-posta listelerinde tartışılmakta ve çözülmektedir.
Bunun yanı sıra; IBM ve Dell de başta olmak üzere; Ubuntu tasarısının sahibi Mark Shuttleworth yaptığı yüksek bağış ile (15 Ekim 2006) KDE'nin en büyük sponsoru olmuştur. Nokia da sponsorlardan biridir ve yeni cep telefonlarında KDE'nin kullanılabilirliğini araştırmaktadır.
KDE geliştiricilerinin yanı sıra; özellikle önemli ve resmî değişiklikler kde-core-devel listesi tarafından yapılmaktadır. Kendileri kaynak geliştiriciler olarak tanımlanırlar. Uzun süredir KDE'ye katılım gösterirler ve oylama yerine e-posta listelerinde tartışmaların çözülmesiyle sonuca giderler.
Geliştiricilerin Dünya'nın dört bir yanından katılım göstermesinin yanı sıra, tasarının en fazla katılımcısı Almanya'dan olmaktadır. Sunucuları Kaiserslautern ve Tübingen Üniversitelerinde bulunmaktadır. KDE toplantıları da Almanya'da yapılmaktadır.
|
|
Bunların yanı sıra; kdeedu'de KDE'ye özgü eğitim yazılımları, kdegamesde KDE'ye özgü oyunlar ve kdetoysda da masaüstü oyuncakları ve eğlenceleri bulunmaktadır. Daha fazla bilgi için; KDE uygulamaları listesi
Bu bölümün daha doğru ve güvenilir bilgi sunması için güncellenmesi gerekmektedir. Daha fazla bilgi için tartışma sayfasına bakınız. (Haziran 2026) |
| Ana sürümlerin geçmişi | |
|---|---|
| Tarih | Sürüm |
| KDE 1 | |
| 14 Ekim 1996 | Proje Matthias Ettrich tarafından duyuruldu |
| 12 Temmuz 1998 | KDE 1.0 çıktı |
| 6 Şubat 1999 | KDE 1.1 çıktı |
| KDE 2 | |
| 23 Ekim 2000 | KDE 2.0 çıktı |
| 26 Şubat 2001 | KDE 2.1 çıktı |
| 15 Ağustos 2001 | KDE 2.2 çıktı |
| KDE 3 | |
| 3 Nisan 2002 | KDE 3.0 çıktı |
| 28 Ocak 2003 | KDE 3.1 çıktı |
| 3 Şubat 2004 | KDE 3.2 çıktı |
| 19 Ağustos 2004 | KDE 3.3 çıktı |
| 16 Mart 2005 | KDE 3.4 çıktı |
| 29 Kasım 2005 | KDE 3.5 çıktı |
| KDE 4 | |
| 11 Ocak 2008 | KDE 4.0 çıktı |
| 29 Temmuz 2008 | KDE 4.1 çıktı |
| 27 Ocak 2009 | KDE 4.2 çıktı |
| 4 Ağustos 2009 | KDE 4.3 çıktı |
| 9 Şubat 2010 | KDE 4.4 çıktı |
| 10 Ağustos 2010 | KDE 4.5 çıktı |
| 9 Ocak 2011 | KDE 4.6 çıktı |
| 27 Temmuz 2011 | KDE 4.7 çıktı |
| 25 Ocak 2012 | KDE 4.8 çıktı |
| 1 Ağustos 2012 | KDE 4.9 çıktı |
| 6 Şubat 2013 | KDE 4.10 çıktı |
| 14 Ağustos 2013 | KDE 4.11 çıktı |
Tasarının tarihine göre, KDE oldukça sık bir şekilde yeni sürümlerle çıkmaktadır. Öngörülen tarihten bir iki hafta geciktiği olmuştur, tarihinde en uzun geçiken sürüm, kodlardaki güvenlik açıkları nedeniyle bir aydan uzun süre ertelene KDE 3.1 sürümü olmuştur.
Şu ana kadar 22 adet ana sürüm gerçekleşmiştir. 1.0, 1.1, 2.0, 2.1, 2.2, 3.0, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 4.0, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9 ve 4.10
KDE 2'de hazırlanmış yazılımlar, KDE 3'e uyumsuzdur. KDE 1 ve 2'deki de API değişiklikleri yüzünden uyum sorunları yaşanmıştır.
Her büyük sürüm duyurusu yapıldığında, bir sonraki ana sürüm için çalışmalar başlar. KDE 4'te Qt 4.x baz olarak kullanılacak ve birçok değişiklikler olacaktır. Ana sürüm numaraları büyük değişiklikleri gösterir. KDE4 tamamen tekrar yazılmıştır, KDE3'ten tamamen farklıdır.
Ara sürümlerde 3 adet sürüm numarası vardır, örn. KDE 1.1.1 ve genelde hataları çözmek için veyahut da küçük değişiklikler ve kullanılış kolaylığını artırmak için kullanılır. Ara sürümleri daha kısa sürelerde gerçekleşir. Ara sürümlerde büyük değişiklikler olmaz. Sadece küçük güncellemeler bulunur.
Birçok KDE yazılımı isminin başında ya da sonunda K harfini içerir. Genelde bu harf büyük yazılır ama bazı istisnalar da mevcuttur. (Amarok ve kynaptic gibi) Bazen de eğer ki özgün kelime Q ya da C ile başlıyorsa, bu harfin yerini K alır (Konsole ve Kuickshow gibi).
KDE mimarisinde başlıca şu mimaride işler:
KDE'nin büyüklüğüne karşın KDE birkaç küçük pakete bölünmüştür. Nedeni ise kurulumu kolaylaştırmaktır.Mobil sürümler ve özelleştirilebilir sürümler için KDE 4.7 sürümü ve sonrası bazı paketlerin içerisindeki programlar ayrı birer paket haline getirilmiştir.
KDE projesinde yer alan programlar kendi bünyesinde bulunan çeviri sistemi üzerinden gönüllüler tarafından yapılmaktadır. Yerelleştirme ekibi iletişimleri posta listesi üzerinde koordine etmektedir.Çeviri ekibine katılmak için sadece posta listesine üye olmak yeterlidir.
Türkçe yerelleştirme ekibi posta listesi: https://mail.kde.org/mailman/listinfo/kde-l10n-tr 26 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| Paket | İçeriği | Paket | İçeriği | Paket | İçeriği |
|---|---|---|---|---|---|
| analitza | --- | ark | --- | blinken | --- |
| cantor | --- | filelight | --- | gwenview | --- |
| jovie | --- | kaccessible | --- | kactivities | --- |
| kalgebra | --- | kalzium | --- | kamera | --- |
| kanagram | Kelimelerin şifreli olarak kullanıldığı bulmaca benzeri bir oyun | kate | --- | kbruch | --- |
| kcalc | --- | kcharselect | --- | kcolorchooser | --- |
| kde-base-artwork | --- | kde-baseapps | --- | Kde-i10n | KDE'yi uluslararasılaştırma |
| kde-runtime | --- | kde-wallpapers | --- | kde-workspace | --- |
| kdeadmin | --- | kdeartwork | Daha fazla sanatsal işler (ekran koruyucu, duvar kağıdı, simge vs.) | kdegames | Oyunlar |
| kdegraphics-mobipocket | --- | kdegraphics-strigi-analyzer | --- | kdegraphics-thumbnailers | --- |
| Kdelibs | Özel kütüphaneler | Kdemultimedia | Çokluortam yazılımları | Kdenetwork | Ağ araçları ve yazılımları |
| Kdepim | Kişisel bilgi yönetimi ve e-posta (elmek) yazılımı | kdepim-runtime | --- | kdepimlibs | --- |
| kdeplasma-addons | --- | kdesdk | Geliştirici araçları | kdetoys | Masaüstü oyuncakları ve eğlendiricileri |
| kdewebdev | Ağ sayfası geliştirme | kdf | --- | kfloppy | --- |
| kgamma | --- | kgeography | --- | kgpg | --- |
| khangman | --- | kig | Etkileşimli geometri uygulamasıdır | kimono | --- |
| kiten | --- | klettres | --- | kmag | --- |
| kmousetool | --- | kmouth | --- | kmplot | --- |
| kolourpaint | --- | konsole | --- | korundum | --- |
| kremotecontrol | --- | kross-interpreters | --- | kruler | --- |
| ksaneplugin | --- | ksecrets | --- | ksnapshot | --- |
| kstars | --- | ktimer | --- | ktouch | --- |
| kturtle | --- | kwallet | --- | kwordquiz | --- |
| libkdcraw | --- | libkdeedu | --- | libkexiv2 | --- |
| libkipi | --- | libksane | --- | marble | --- |
| okular | --- | oxygen-icons | --- | parley | --- |
| perlkde | --- | perlqt | --- | printer-applet | --- |
| pykde4 | --- | qtruby | --- | qyoto | --- |
| rocs | Graf (çizge) algoritmalarını tasarlamaya ve analiz etmeye yardımcı bir uygulamadır | smokegen | --- | smokekde | --- |
| smokeqt | --- | step | İnteraktif fiziksel simulatör uygulaması | superkaramba | --- |
| svgpart | --- | sweeper | --- | --- |