Karl Valentin

Karl Valentin
Karl Valentin'in Eugen Rosenfeld tarafından çizilmiş portresi
DoğumValentin Ludwig Fey
04 Haziran 1882(1882-06-04)
Münih, Almanya
Ölüm09 Şubat 1948 (65 yaşında)
Planegg, Almanya
UğraşTiyatrocu, komedyen ve yazar
EtkiledikleriBertolt Brecht, Samuel Beckett, Loriot, Gerhard Polt, Helge Schneider ve Ferhan Şensoy

Karl Valentin [['faləntin]] (Doğum adı: Valentin Ludwig Fey D. 4 Haziran 1882 Münih - Ö. 9 Şubat 1948 Planegg) Bavyera'lı komedyen, kabare oyuncusu, palyaço, yazar ve film yapımcısı.

Weimar Cumhuriyeti dönemindeki Alman Kültürü'ne damgasını vurmuştur. Valentin 1920'lerde pek çok sessiz filmde oynamıştır, bu sebeple bazen Almanya'nın Charlie Chaplin'i olarak görülmüştür.

İlk işleri

Liesl Karlstadt ve Karl Valentin (1933)

Valentin orta gelirli, hali vakti yerinde; mobilya taşıma işiyle uğraşan bir aileden gelir. Valentin ilk işine bir marangoz çırağı olarak başladı, bu meslekteki tecrübeleri hayatının ilerleyen yıllarında sahne ve dekor yapımında işine yaradı. Karl Valentin 1902 yılında Hermann Strebel'in gözetimi altında kabere kariyerine başladı, bir çeşit okuldaki bu eğitimi üç ay sürdü. İlk gösterisine Nürnberg'deki "eski bir cephanelik"te (Zeughaus) çıktı. Babasının ölümünün ardından Karl, üç yıl süreyle kabare performansına ara verdi, bu süre zarfında 1906'ya kadar gezerek kendine ait "yirmi sazlık tek adamlı müzik grubu" kurdu.

Kısa süre sonra Karl Valentin düzenli olarak Münih'teki bira salonlarında ve kaberelerde boy gösterir oldu. Kadın tiyatro partneri Liesl Karlstadt ile beraber güçlü bir Bavyera ağzıyla yazdığı komik oyunları sahneleyerek üne kavuştu. Valentin çok sayıda sesli ve sessiz film yaptı, fakat onun asıl haklı şöhreti Weimar Cumhuriyeti boyunca Almanya'da sahnelenmiş, Valentin tarzı komedi oyunlarıyla oluşmuştur.

Bertolt Brecht'li yıllar

1923 senesinde Karl Valentin Bir Berber Dükkanının Gizemi (Mysterien eines Friseursalons) isimli, slapstick filminde yarım saat kadar rol aldı. Filmin senaryosu Bertolt Brecht tarafından yazılmıştı, film yönetmeni ise Erich Engel'di. Filmde rol alanlar arasında Valentin'in sahne arkadaşı Liesl Karlstadt'ın yanı sıra Max Schreck, Erwin Faber, Josef Eichheim ve Blandine Ebinger de bulunmaktadır. Bir Berber Dükkanının Gizemi isimli filmin çekimleri, şubat 1923'te bitti, fakat film hemen piyasaya sürülemedi; yapım en önemli yüz Alman yapımı film arasında gösterilmektedir.

Bir önceki yıl (1922) Bertolt Brecht, Valentin ve Karlstadt Valentin'in Oktoberfest parodisinde rol almıştır. Brecht'e göre Valentin, ucuz psikolojisi ve tamamen yapmacık ve gereksiz mimik kullanımları dışında Chaplin'e benziyordu.

Oyunculuğu

Valentin'in naif espri anlayışı doğrudan dadaist, sosyal dışavurumcu ve yeni nesnellikçi akımlarla alakalı skeçler oluşturmasını sağlıyordu. Karl Kraus'la çalıştığı sürece kara mizahın saygıdeğer bir üstadı kabul edildi. Valentin esprilerini daha çok dil üzerine kurmuş, kelime oyunları tabanlı anlaşılması zor bir tarz oluşturmuş, yapımlarında dilin ve absürdlüğün sınırlarını zorlamıştır; Karl Valentin bir dil anarşistidir. Genellikle Valentin tarzında tiyatro yanlış anlamalarla başlar ve başroldeki Karl skeç boyunca kelimeyi ya da kelimeleri yanlış anlamaya devam eder.

Müzeler ve anıtlar

Viktualienmarkt'taki Karl Valentin Heykeli 2004