Karyatid

Karyatid, sütun olarak kullanılan, mimari bir destek görevi gören yontulmuş kadın heykel figürüdür. Yunanca karyatides terimi, kelimenin tam anlamıyla, Mora Yarımadası'ndaki eski bir kasabadan gelmektedir, "Karyai'nin kızları" anlamına gelir. Başlarında bir sepet ile tasvir edilir. Karya'nın tanrıçaya adanmış bir tapınağı vardı.

Tilemahos Efthimiadis: "Porch of the Maidens" (Caryatids)

Antik Yunan sonrasında

Bakirelerin Sundurması (Karyatidler) (Saç detayları), Akropolis Yeni Müzesi, Atina

Roma mimarları karyatidleri Augustus Forumu ve Hadrianus'un Villası'nda kullandılar.

1550'de Jean Goujon (Kral II. Henry'nin mimarı ve heykeltıraşı) Louvre'da karyatidler yaptı, İsviçreli muhafızların odasında (bugün "Caryatids" olarak adlandırılan) müzisyenlerin platformunu destekliyorlar. Bu, Erechtheion'un karyatidlerinin bir kopyasıdır ancak Jean Goujon onu yalnızca açıklamalar yoluyla biliyordu ve orijinalini hiç ziyaret etmemişti.

Antik Çağ'daki hiyerarşik bir figürden, karyatid figürü, daha dar perdeler, daha anlamlı pozlar ile son derece şehvetli hale geldi.

Karyatidler ayrıca el sanatları ve mobilyalarda, özellikle 17. ve 18. yüzyıllardan kalma Fransız mobilyalarında ve aynı zamanda Afrika sanatında (tahtlar, tabureler, tepsiler) mevcuttur.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri bahçesinde yer alan çift karyatid heykeli
Karyatid heykeli, İstabul Arkeoloji Müzeleri

Karyatid figürleri yalnızca mimaride değil, dekoratif sanatlarda da önemli bir rol oynar. Özellikle 18. yüzyıl Fransız mobilyalarında, zarif oymalar, kavisli ayaklar ve cömert altın kaplamalarla bezenmiş ormolu süslemelerle birlikte sıkça yer alır. Bu tarz mobilyalar, saray dekorasyonlarında tablo gibi işlev görmüş olup, tarihi mobilya ustalarının ustalığını sergiler (örneğin, Louis XV dönemi Rococo stilleri içinde düzenli yer bulur).

Kaynakça

  1. ↑ Ching, Francis D. K. (2002). "Mimarlık: Biçim, Mekân ve Düzen". Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, sayfa 381. ISBN 975-8599-20-8
  2. ↑ X. Türk Tarih Kongresi: Ankara, 22-26 Eylül 1986 : Kongreye sunulan bildiriler, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu (Turkey), Sayfa 293, ISBN 9751602602, 9789751602602
  3. ↑ "Tilemahos Efthimiadis tarafında "Porch of the Maidens" (Caryatids)". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  4. ↑ "18th Century French Furniture Style Guide". Nicholas Wells Antiques (İngilizce). 25 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2025.