Kıptî alfabesi

Koptik veya Kıptice, Antik Mısır'da konuşulan ve bugünkü Kıptilerin konuştuğu dile verilen ad. Hami dillerinden olup, alfabesinde 32 harf vardır. Bunların 24 tanesini Yunan alfabesinden almıştır. Alfabe, ünlü Rosetta Taşı vasıtasıyla çözülmüştür.

Kıptî alfabesi, Hristiyanlığı benimseyen Mısırlıların (Kıptîler) yeni din kitaplarının yazısı olarak, yerel yazının yerine geçen Yunan onsiyal yazı türüdür.

Kıptîce, Kıptî alfabeyle yazılır. Abecesinde 32 harf vardır. Bunların 24 tanesini Yunan alfabesinden almıştır. Diğer demotik yazından gelir.

Alfabe

Harf Adı Transliterasyon Mana 1 Mana 2 Numara
alpʰa a /a/ 1
bēta b /b, v/ 2
gamma g /k/ /g, ŋ, ɣ/ 3
dalda d /d/ /d, ð/ 4
ei e /e/ 5
soou ─ ─ (6)
zēta z /s/ /z/ 7
ēta ē /eː/ /ɛː, i/ 8
tʰēta tʰ /tʰ/ /tʰ, θ/ 9
iōta i /i, j/ 10
kappa k /k/ 20
laula l /l/ 30
mē m /m/ 40
nē n /n/ 50
kˢi kˢ /ks/ 60
ou o o 70
pi p /p/ 80
rō r /r/ 100
sēmma s /s/ 200
tau t /t/ /t, d/ 300
he u /u, w/ /u, w, i, v/ 400
pʰi pʰ /pʰ/ /pʰ, f/ 500
kʰi kʰ /kʰ/ /kʰ, χ, ʃ/ 600
pˢi pˢ /ps/ 700
ō ō /oː/ 800
šai š /ʃ/ ─
fai f /f/ 90
ḫai ḫ ─ /x/ ─
hori h /h/ ─
ḏanḏia ḏ (j) /ʤ/ /ʤ, g/ ─
čima č /q/ /ʧ/ ─
ti ti /ti/ ─
pˢis ənše ─ ─ 900

Notlar

Kaynakça

  1. ↑ Faulmann, Carl (2015). Yazı Kitabı Tüm Yerkürenin, Tüm Zamanların Yazı Göstergeleri ve Alfabeleri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları. s. 38. ISBN 9789754582666. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2015.
Vikikaynak'ta
Kıptî alfabesi
kaynaklar bulunmaktadır.