Lima fasulyesi

Lima fasulyesi
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Şube: Tracheophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Fabales
Familya: Fabaceae
Cins: Phaseolus
Tür: P. lunatus
İkili adlandırma
Phaseolus lunatus
Sinonimler
  • Dolichos tonkinensis Bui-Quang-Chieu
  • Phaseolus bipunctatus Jacq.
  • Phaseolus ilocanus Blanco
  • Phaseolus inamoenus L.
  • Phaseolus limensis Macfad.
  • Phaseolus lunatus var. macrocarpus (Moench) Benth.
  • Phaseolus macrocarpus Moench
  • Phaseolus portoricensis Spreng.
  • Phaseolus puberulus Kunth
  • Phaseolus rosei Piper
  • Phaseolus saccharatus Macfad.
  • Phaseolus tunkinensis Lour.
  • Phaseolus vexillatus Blanco, nom, illeg, non L.
  • Phaseolus viridis Piper
  • Phaseolus xuaresii Zuccagni
Bir tohum kataloğunda lima fasulyesi, 1894

Lima fasulyesi (Phaseolus lunatus), ayrıca tereyağlı fasulye, sieva fasulyesi, çift fasulye, Madagaskar fasulyesi veya mum fasulyesi olarak da bilinir, yenilebilir tohumları veya fasulyeleri için yetiştirilen bir baklagildir.

Kökeni ve kullanımları

Phaseolus lunatus Orta ve Güney Amerika'da bulunur. Ekili lima fasulyesinin iki gen havuzu bağımsız evcilleştirme olaylarına işaret eder. Mezoamerikan lima fasulyesi neotropik ovalarda dağıtılırken diğeri batı And Dağları'nda bulunur. Peru'da keşfedildiler. Yerli çiftçiler tarafından medeniyet döneminde yetiştirilen ilk bitki olabilirler.

And Dağları'nın evcilleştirilmesi MÖ 2000 civarında gerçekleşti ve büyük tohumlu bir çeşit (lima tipi) ürettildi, ikincisi ise MS 800 civarında Mezoamerika'da gerçekleşti ve küçük tohumlu bir çeşit (Sieva tipi) üretildi. 1300 civarında ekim Rio Grande'nin kuzeyine yayıldı ve 1500'lerde bitki Eski Dünya'da yetiştirilmeye başlandı.

Islah

Lima fasulyesi dünya çapında, özellikle Meksika'da, ekonomik ve kültürel öneme sahip ıslah edilmiş bir türdür. Türün iki çeşidi vardır. Yabani çeşidi silvester, ıslah edilmiş çeşidi ise lunatus'tur.