Long Boret (Kmerce:ឡុង បូរ៉េត,Kmerce telaffuz:[loŋ boureːt]3 Ocak 1933 – 17 Nisan 1975) 26 Aralık 1973'ten 17 Nisan 1975'e kadar Kmer Cumhuriyeti'nin son başbakanı olarak görev yapmış Kamboçyalı bir politikacıydı. Dürüstlüğüyle büyük saygı gören Long Boret, Kamboçya İç Savaşı sırasında Kızıl Kmerler ile barış anlaşması müzakere etmeye çalıştı ancak başarısız oldu. Punom Pen düştüğünde Kızıl Kmrler tarafından tutuklandı ve Angkar'ın emriyle idam edildi. O, görevdeyken ölen iki Kamboçya başbakanından biridir; diğeri ise Chan Sy'dir . Aynı zamanda, Kmer Cumhuriyeti'nde Lon Nol'un başkanlığı döneminde en uzun süre görev yapan başbakandı.
Long, Kamboçya'nın Kandal Eyaleti'ne bağlı Chbar Ampéou'da, Ly Long Meas ve Neang Ieng Buth'un oğlu olarak dünyaya geldi. 1946'dan 1952'ye kadar Punom Pen'de eğitim gördü. 1953'ten 1955'e kadar Fransa'da eğitim gördükten sonra Kamboçya'ya döndü.
Long'un iki eşi vardı. İlk eşinden boşandıktan bir yıl sonra ikinci eşiyle evlendi. Long ve ikinci eşi, Punom Pen'in düşüşünden hemen sonra Kızıl Kmerler tarafından idam edildi.
Kişisel hayatı
Long Boret, "Gözyaşları Denizi" (សមុទ្រទឹកភ្នែក) adlı bir Kmer filminin senaristiydi.
1958'de Stung Treng milletvekili olarak parlamentoya seçildi. Seçildiği sırada parlamentodaki en genç milletvekiliydi. 1958'de kısa bir süre Çalışma ve Sosyal İşlerden Sorumlu Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı ve 1962'de yeniden Parlamento'ya seçildi. Bu dönemde, çoğu gazetelerde tefrika halinde yayımlanan aşk hikayelerinin yazarı olarak tanındı. Maliye Bakanlığına Devlet Sekreteri olarak atandı fakat Norodom Sihanuk’un Kasım 1963’te bankaları ve dış ticareti kamulaştırma kararına açıkça karşı çıktığı için istifaya zorlandı. 1966 seçimlerinde tekrar milletvekili seçildi. 1971-1972 yılları arasında Enformasyon Bakanı, 1972-1973 yılları arasında ise Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.
Kamboçya Başbakanı (1973-1975)
9 Aralık 1973'te In Tam'ın yerine Kamboçya Başbakanı oldu. 2 Nisan 1974'te, kendisinin yanı sıra Lon Nol, Sisowath Sirik Matak ve General Sosthene Fernandez'den oluşan dört kişilik yönetim kuruluna üye oldu.
8 Nisan 1975'te Bangkok'ta Kızıl kmerlerle barı müzakerelerinde bulundu, ancak başarısız oldu.
Ölümü
Long Boret, Kızıl kmerlerin 17 Nisan 1975'te Punom Pen'i ele geçirmesine kadar görevde kaldı. ABD Büyükelçisi John Gunther Dean, Phnom Penh'den kaçan birçok hükûmet yetkilisinin aksine, Long'un Norodom Sihanouk tarafından Pekin'den açıklanan idam listesinde olmasına rağmen geride kalmayı tercih ettiğini hatırlatıyor:
General Sak Sutsakhan, 17 Nisan sabahı Long'un ailesini alıp şehri terk etmeye karar verdiğini söyledi. Hem General Sak hem de gazeteci Jon Swain Long ve ailesinin şehirden kalkan son helikoptere binemediğini bildirdi. Kendisi ve karısı idam edilirken oğlu kaçmayı başarmıştır.
Long Boret en son Jon Swain, Sydney Schanberg ve Dith Pran tarafından Fransız Büyükelçiliği dışında görüldü.
Punom Pen düştükten kısa bir süre sonra, Kızıl Kmerlerin komutanlarından biri olan Koy Thuon, Monorom Oteli'nde "Düşmanları Yok Etme Komitesi"ni kurdu. İlk işleri, Lon Nol ve diğer hükûmet üyelerinin idam edilmesini emretmek oldu. Long Boret ve Lon Non o gün, Sisowath Sirik Matak 4 gün sonra idam edildi.
Kaynakça
↑"Long Boret"(PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2010.
↑Becker E. When the War was Over: Cambodia and the Khmer Rouge Revolution. New York: PublicAffairs, 1998, p. 160 & 193: "...Reportedly one of the very first acts of the communists was to behead [Boret] on the lawns of the private Cercle Sportif Country Club."
