Malakostraka

Malakostraka
Yaşadığı dönem aralığı: 538,8-0 myö
Kambriyen-Günümüz
Malakostraka çeşitliliğinden örnekler
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Arthropoda
Alt şube: Crustacea
Sınıf: Malakostraka
Latreille, 1802
Altsınıflar

Malakostraka (Malacostraca), kabukluların en fazla tür içeren sınıfıdır. Yaklaşık 40.000 yaşayan türü kapsar; yengeçler, ıstakozlar, kerevitler, karidesler, kriller, mantis karidesleri, amfipodlar ve izopodlar bu gruptadır. Denizlerde, tatlı sularda ve karada yaşayan üyeleri bulunur.

Özellikleri

Malakostrakaların vücut planı ve dış anatomisi

Vücut baş, göğüs ve karın olmak üzere üç bölümden oluşur. Tipik vücut planında baş beş, göğüs sekiz, karın ise altı segmentten oluşur ve karının sonunda bir telson bulunur. Leptostraca takımında karın yedi segmentlidir. İlk bir ila üç çift göğüs uzantısı, beslenmede görev alan maksillipedlere dönüşebilir. Son çift karın uzantısı ise telsonla birlikte çoğu grupta kuyruk yelpazesini oluşturur.

Sınıflandırma

World Register of Marine Species (WoRMS), Malacostraca'yı üç altsınıf altında 18 yaşayan takıma ayırır. Soyu tükenmiş 6 takım bu sınıflandırmaya eklenmiş ve dikilitaş (†) ile belirtilmiştir.

Sınıf Malacostraca Latreille, 1802


Filogeni

Malakostraka'nın monofiletikliği desteklenmekle birlikte, başlıca grupları arasındaki filogenetik ilişkiler konusunda farklı sonuçlar elde edilmiştir. Morfolojik, anatomik ve embriyolojik 93 karaktere dayanan 2001 tarihli bir çözümleme, Leptostraca'yı diğer Malacostraka'nın kardeş grubu olarak konumlandırmış ve geri kalan grupları Eumalacostraca altında toplamıştır. Daha geniş takson örneklemesine dayanan 2023 tarihli filogenomik bir çalışma ise Eucarida'yı parafiletik, Syncarida'yı polifiletik bulmuştur. Aynı çalışmada Leptostraca, Peracarida ve (araştırmacıların Stomatopoda ile Syneucarida'yı bir araya getirmek için önerdiği) Stomatocarida olarak üç ana soy hâlinde elde edilmiştir.

Malacostraca
 

Leptostraca

 
 
 

Peracarida

 
Stomatocarida
 

Stomatopoda

 
Syneucarida
 

Bathynellacea

 
 
 

Decapoda

 
 
 

Anaspidacea

 
 

Euphausiacea

 
 
 
 
 
 
 

Bernot ve diğerlerinin (2023) filogenomik çözümlemesinde elde edilen Malacostraca ilişkileri. Çalışmada takson örneklemesindeki küçük değişikliklerin ağaç topolojisini önemli ölçüde etkileyebildiği gösterildiğinden, bu kladogram kesin bir sınıflandırmadan çok filogenetik bir hipotezi temsil eder.

Kaynakça

Notlar

  1. ↑ Malacostraca adı Antik Yunanca malakós (“yumuşak”) ve óstrakon (“kabuk”) sözcüklerinden türemiştir. Pierre André Latreille adı 1802'de bu takson için kullanmıştır.

Kaynakça

  1. ↑ WoRMS (2019). Malacostraca. Erişim: http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1071 on 2019-12-20 Biota Animalia (Kingdom) Arthropoda (Phylum) Crustacea (Subphylum) Multicrustacea (Superclass) Malacostraca (Class)
  2. ↑ "Malacòstraci". Treccani Vocabolario (İtalyanca). 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  3. ↑ Dupuis, Claude (1974). "Pierre André Latreille (1762–1833): the foremost entomologist of his time". Annual Review of Entomology (İngilizce). 19: 1-14. doi:10.1146/annurev.en.19.010174.000245.
  4. ↑ Poore, Gary C. B. (2002). "Introduction". Crustacea: Malacostraca: Syncarida, Peracarida: Isopoda, Tanaidacea, Mictacea, Thermosbaenacea, Spelaeogriphacea. Zoological Catalogue of Australia (İngilizce). 19.2A. CSIRO Publishing. ss. 1-7. ISBN 978-0-643-06901-5.
  5. ↑ "Malacostraca Latreille, 1802". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  6. ↑ Ruppert, Edward E.; Fox, Richard S.; Barnes, Robert D. (2004). Invertebrate Zoology: A Functional Evolutionary Approach (İngilizce) (7 bas.). Thomson-Brooks/Cole. ss. 625-626. ISBN 978-0-03-025982-1.
  7. ↑ "Malacostraca Latreille, 1802". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 16 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  8. ↑ Jenner, Ronald A.; Hof, Cees H. J.; Schram, Frederick R. (1998). "Palaeo- and archaeostomatopods (Hoplocarida: Crustacea) from the Bear Gulch Limestone, Mississippian (Namurian), of central Montana". Contributions to Zoology. 67 (3): 155-186. doi:10.1163/18759866-06703001 Özgürce erişilebilir.
  9. ↑ Camacho, A. I.; Valdecasas, A. G. (2008). "Global diversity of syncarids (Syncarida; Crustacea) in freshwater". Balian, E. V.; Lévêque, C.; Segers, H.; Martens, K. (Ed.). Freshwater Animal Diversity Assessment. Developments in Hydrobiology. 198. Springer. ss. 257-266. doi:10.1007/978-1-4020-8259-7_28. ISBN 978-1-4020-8258-0.
  10. ↑ Davie, P. J. F. (2001). "Subclass: Phyllocarida, Introduction". Crustacea: Malacostraca: Phyllocarida, Hoplocarida, Eucarida (Part 1). Zoological catalogue of Australia. 19.3A. CSIRO Publishing. s. 24. ISBN 978-0-643-06791-2.
  11. ↑ "Phyllocarida Packard, 1879". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 18 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  12. ↑ "Hoplocarida Calman, 1904". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 16 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  13. ↑ "Eumalacostraca". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 22 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  14. ↑ "Syncarida Packard, 1885". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 12 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  15. ↑ "Peracarida Calman, 1904". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  16. ↑ "Eucarida Calman, 1904". World Register of Marine Species (İngilizce). Flanders Marine Institute. 7 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2026.
  17. ↑ Richter, Stefan; Scholtz, Gerhard (2001). "Phylogenetic analysis of the Malacostraca (Crustacea)". Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research (İngilizce). 39 (3): 113-136. doi:10.1046/j.1439-0469.2001.00164.x.
  18. 1 2 Bernot, James P.; Owen, Christopher L.; Wolfe, Joanna M.; Meland, Kenneth; Olesen, Jørgen; Crandall, Keith A. (2023). "Major Revisions in Pancrustacean Phylogeny and Evidence of Sensitivity to Taxon Sampling". Molecular Biology and Evolution (İngilizce). 40 (8): msad175. doi:10.1093/molbev/msad175. PMC 10414812 Özgürce erişilebilir.

Dış bağlantılar