Margaret Sanger
 | Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir. (Ekim 2024) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
Margaret Sanger | |
|---|---|
 1936'da Sanger | |
| Doğum | Margaret Louise Higgins 14 Eylül 1879 Corning, New York, ABD |
| Ölüm | 6 Eylül 1966 (86 yaşında) Tucson, Arizona, ABD |
| Ölüm sebebi | Kalp yetmezliği |
| Defin yeri | Fishkill Mezarlığı, New York |
| Diğer ad(lar)ı | Margaret Sanger Slee |
| Etnik köken | İrlandalı |
| Vatandaşlık |  ABD |
| Uğraş | Hemşire, aktivist, yazar, cinsel eğitimci |
| Etkin yıllar | 1911–1962 |
| Tanınma nedeni | ABD'de doğum kontrolü hareketini başlatması ve üreme hakları savunuculuğu |
| Siyasi parti | Amerika Sosyalist Partisi |
| Evlilik | William Sanger (e. 1902; b. 1921) James Noah H. Slee (e. 1922; ö. 1943) |
| Çocuk(lar) | 3 |
Margaret Sanger (evlilik öncesi soyadı: Higgins; 14 Eylül 1879 – 6 Eylül 1966), Amerikalı doğum kontrolü savunucusu, cinsel eğitimci, yazar ve hemşireydi. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk doğum kontrolü kliniğini açtı, Planned Parenthood'u kurdu ve ilk doğum kontrol hapının geliştirilmesinde önemli rol oynadı. Sanger, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki doğum kontrolü hareketinin kurucusu ve lideri olarak kabul edilir.
1900'lerin başlarında doğum kontrol yöntemleri, kürtaj ve doğum kontrolüyle ilgili yayınlar ABD'nin büyük bölümünde yasa dışıydı. Sanger, New York'un kenar mahallelerinde hemşire olarak çalışırken, çoğu çocuk sahibi olmaktan kaçınmak için çaresizce çözüm arayan ve birçoğu yasa dışı kürtajlara başvurmuş anneleri sık sık tedavi etti. Birinci dalga feminizminin savunucularından olan Sanger, kadınların çocuk sahibi olup olmayacaklarına ve ne zaman çocuk sahibi olacaklarına kendilerinin karar verebilmesi gerektiğine inanıyor ve bu nedenle doğum kontrol yöntemlerinin yasallaştırılması için kampanya yürütüyordu. Öjenik hareketinin bir destekçisi olarak, doğum kontrolünün, toplum için uygun olmadığı düşünülen kişilerin sayısını azaltacağını ve insan ırkının genel sağlığını iyileştireceğini savundu. Ayrıca aşırı nüfusun zararlı etkilerine ilişkin Malthusçu kaygılardan da etkilendi. Doğum kontrolünü teşvik etmek amacıyla Sanger konuşmalar yaptı, kitaplar yazdı ve süreli yayınlar çıkardı. Doğum kontrol yöntemleri hakkındaki bilgilerin dağıtımını yasaklayan yasalara kasten karşı geldi ve sekiz kez tutuklandı. Yürüttüğü mücadele, doğum kontrolünü yasallaştıran mahkeme kararlarının alınmasına katkıda bulundu. Bunlardan biri hekimlerin doğum kontrol yöntemlerini dağıtmasına izin verirken, bir diğeri olan Griswold v. Connecticut kararı, ülke genelinde çiftlerin reçetesiz doğum kontrol yöntemlerine erişimini yasallaştırdı.
Sanger, ülke genelinde düzinelerce doğum kontrol kliniğinden oluşan ve yüz binlerce hastaya üreme sağlığı hizmetleri sunan bir ağ kurdu. Kürtajı teşvik etmiyordu ve klinikleri, yaşamı boyunca hiçbir zaman kürtaj hizmeti sunmadı. Planned Parenthood ve Uluslararası Planlı Ebeveynlik Federasyonu da dâhil olmak üzere aile planlamasına adanmış çeşitli kuruluşlar kurdu. 1950'lerin başlarında Sanger, hayırseverleri biyolog Gregory Pincus'un ilk doğum kontrol hapını geliştirmesi için finansman sağlamaya ikna etti. Sanger, 1966'da Arizona'da öldü.
Notlar
- ↑ Öjenik hareket, genetik özelliklerin insan popülasyonunda iyileştirilmesi veya kontrol edilmesi amacıyla uygulanan bir düşünce ve uygulama sistemidir. Tarih boyunca, bu hareket genellikle tartışmalı ve etik açıdan sorunlu olarak değerlendirilmiştir. Özellikle 20. yüzyılda, bazı toplumlarda öjenik politikalar zorla kısırlaştırma, ayrımcılık ve insan hakları ihlalleri gibi uygulamalara yol açmıştır.
  | Bir Amerikalının biyografisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
