| Messier 81 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen Messier 81 görüntüsü. | |||||
| Gözlem verisi (Dönem J2000) | |||||
| Takımyıldız | Büyük ayı | ||||
| Sağ açıklık (α) | 09sa 55dk 33,2s | ||||
| Dik açıklık (δ) | +69° 03′ 55″ | ||||
| Galaksi sınıfı | SA(s)ab;LINER Sy1.8 | ||||
| Görünür kadir (V) | 7,0 | ||||
| Görünür kadir (B) | 7,8 | ||||
| Yüzey parlaklığı (SB) | 13,0 | ||||
| Boyut | 29,44 kpc (96.000 ly) (çap; 25,0 mag/arcsec2 B-bandı izofotu) | ||||
| Görünür boyut (V) | 26,9′ × 14,1′ | ||||
| Özellikler | |||||
| Grup veya küme | M81 Grubu Başak Süperkümesi | ||||
| Kırmızıya kayma (z) | −0,000130 ± 0,000009 | ||||
| Helyo dikey hız | -34 ± 4 km/sn | ||||
| Galaktosentrik hız | 73 | ||||
| Mesafe | 11,74 Mly (3,6 Mpc) | ||||
| Yarıçap | 41000 Iy | ||||
Keşif | |||||
| |||||
| Katalog belirtmeleri | |||||
M 81 • NGC 3031 • UGC 5318 • PGC 28630 • CGCG 333-007 • MCG +12-10-010 • IRAS 09514+6918 • GC 1953 ve 1949 • h 649 • KCPG 218A • Bode 17 • Koehler 8A | |||||
| | |||||
Messier 81 (ayrıca NGC 3031 olarak belirtilir), Büyük ayı takımyıldızında yaklaşık olarak 11,74 Mly (3,6 Mpc) uzaklıkta bulunan büyük tasarım sarmal gökadadır. 31 Aralık 1774 tarihinde Johann Elert Bode tarafından keşfedilmiş olup bazen kaşifinin onuruna Bode Gökadası olarak adlandırılır. 1993 yılında bir süpernova içerdiği (SN 1993J) anlaşılmıştır.
M81'in 250 milyara yakın yıldız içerdiğine inanılmaktadır. Dolayısıyla bu bakımdan Samanyolundan daha küçüktür. Biçimi itibarıyla, muazzam bir sarmal gökada örneği teşkil eder. Ayrıca, +6,9 luk görünür parlaklığı ile en parlak gökadalar arasında yer alır.

D25 izofotal çapı 29,44 kiloparsek (96.000 ışık yılı) olan Messier 81 gökadası, Samanyolu'na olan yakınlığı, büyük yapısı ve içerisinde 70 milyon M☉ büyüklüğünde bir süper kütleli kara delik barındıran aktif gökada çekirdeği nedeniyle profesyonel gök bilimciler tarafından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Gökadanın büyük boyutu ve nispeten yüksek parlaklığı onu amatör gök bilimciler için de popüler bir hedef haline getirir. Şubat 2022 sonlarında gök bilimciler, M81'in tekrarlayan hızlı radyo patlaması FRB 20200120E'nin kaynağı olabileceğini duyurdular.
Messier 81, M81 Grubu'nun en büyük gökadalarından biridir. Büyük ayı takımyıldızında yer alan grup içerisinde 34 gökadanın bulunduğu tahmin edilir. Bu grubun Dünya'ya olan uzaklığı yaklaşık 11,7 milyon ışık yılıdır. M81, Messier 82 ile etkileşim halindedir. Bu iki gökada, gerçek bir fiziksel grup olan ve Yerel Grubumuzun en yakın komşularından biri olan M81 grubunun çekirdeğini oluşturur. Bu grup ayrıca NGC 2403, NGC 3077 ve NGC 2976'yı da içermektedir. Messier 81'in ayrıca küçük bir uydu gökadası, düzensiz cüce gökada Holmberg IX (UGC 5336) vardır.
(İngilizce)