Acanthamoeba polyphaga mimivirus (APMV)'un elektron mikroskobu görüntüsü.
'Mimiviridae, genellikle amip ve benzeri tek hücreli ökaryotları konak seçen, dsDNA genomuna sahip dev virüslerden oluşan bir familyadır. Bu familya, özellikle prototip üyesi olanMimivirusün keşfiyle beraber, virüslerin boyut ve genetik karmaşıklık sınırlarını yeniden tanımlamıştır.
Keşif ve İsimlendirme
Familyanın adı, "mikrobu taklit eden" (microbe mimicking) özelliğinden yola çıkılarak türetilmiştir. Serüveni, 1992'de Bradford'daki bir soğutma kulesinde lejyoner hastalığı araştırılırken rastlanan bir "bakteriyle" başlar. Timothy Rowbotham'ın bulduğu ve başlangıçta "Bradfordcoccus" dediği bu yapının, 2003'te Didier Raoult liderliğindeki ekip tarafından aslında devasa bir virüs olduğu ispatlanmıştır.
Yapı ve Genetik
Mimiviridae üyeleri, klasik virüs morfolojisinin çok dışındadır:
Kapsid ve Fibriller: Yaklaşık 400-500 nm'lik ikozahedral bir çekirdeğe sahiptirler ancak yüzeylerini kaplayan protein lifleri (fibriller) ile toplam çapları 750 nm'yi bulabilir.
Yıldız Kapısı (Stargate): Kapsidin bir köşesinde yer alan beş kollu yıldız benzeri bu yapı, virüsün genetik materyalini konakçıya aktardığı ana çıkış noktasıdır.
Genom Yapısı: 1,0-1,2 Mb aralığındaki genomları, virüs dünyasında daha önce rastlanmamış olan ve sadece hücresel yaşam formlarında (bakteriler vb.) bulunduğu sanılan bazı protein sentezi genlerini de içerir.
Yaşam Döngüsü ve Virüs Fabrikası
Bu virüsler, konakçı amip tarafından fagositoz yoluyla yutularak hücreye girer. Diğer DNA virüslerinin çekirdeğe yönelen yapısının aksine, tüm üretimini sitoplazmada kurduğu "virüs fabrikası" üzerinden yürütür. Bu fabrika bölgesi, konakçının mitokondrilerini adeta bir mıknatıs gibi etrafına toplayarak üretim için gereken enerjiyi sağlar.
Virofajlarla Olan İlginç İlişki
Mimiviridae ailesi, bizzat kendileri virüs olduğu halde başka küçük virüsler (virofajlar) tarafından enfekte edilebilir. Bilinen ilk virofaj olan Sputnik, Mimivirüs'ün kurduğu bu fabrikaları "hackleyerek" kendi kopyalarını üretir. Bazı aile üyeleri ise buna karşılık, bir tür bağışıklık sistemi olan MIMIVIRE düzeneğini geliştirmiştir.
Sınıflandırma
ICTV taksonomisine göre temel temsilcileri şunlardır:
Mimivirus: Ailenin ilk tanımlanan cinsi.
Megavirus: Şili sularında keşfedilen, ailenin en büyüklerinden biri.
Tupanvirus: Oldukça gelişmiş bir translasyon setine ve belirgin bir kuyruk yapısına sahip olan cins.
Kaynakça
↑La Scola, B., et al. (2003). "A giant virus in amoebae". Science, 299(5615), 2033.
↑Raoult, D., et al. (2004). "The 1.2-megabase genome sequence of Mimivirus". Science, 306(5693), 1344-1350.
↑Rowbotham, T. J. (1993). "Sarcodina as hosts for Legionella". In Legionella: Current Status and Emerging Perspectives. American Society for Microbiology.
↑Claverie, J. M., et al. (2006). "Mimivirus and the emerging concept of giant viruses". Virus Research, 117(1), 133-144.
↑Xiao, C., et al. (2009). "Structural studies of the giant Mimivirus". PLoS Biology, 7(4), e1000092.
↑Zauberman, N., et al. (2008). "Distinct DNA exit and entrance portals in the giant Mimivirus". PLoS Biology, 6(5), e114.
↑Arslan, D., et al. (2011). "Distant Mimiviridae relative with a 1.25-megabase genome". PNAS, 108(42), 17486-17491.
↑Mutsafi, Y., et al. (2010). "Membrane remodeling during the Mimivirus infection cycle". PLoS Pathogens, 6(5), e1000867.
↑Suzan-Monti, M., et al. (2007). "Genomic and evolutionary aspects of Mimiviridae". Virus Research, 127(2), 142-155.
↑La Scola, B., et al. (2008). "The virophage as a unique parasite of the giant mimivirus". Nature, 455(7209), 100-104.
↑Levasseur, A., et al. (2016). "MIMIVIRE is a virophage resistance system in giant viruses". Nature, 531(7593), 249-252.
↑Abrahão, J., et al. (2018). "Tailed giant Tupanvirus possesses the most complete translational apparatus of the known virosphere". Nature Communications, 9(1), 749.