1980'de gazeteciliğe başlayan Balbay, 1981 yılında Milliyet gazetesinde, 1982 yılında Cumhuriyet gazetesinde muhabir olarak çalıştı. Gazetede sırasıyla İzmir Bürosu İstihbarat Şefi, Ankara Bürosu Haber Müdürü, İstanbul Haber Merkezi Müdürü olarak görev yaptı. 1993 yılında köşe yazarlığına başladı ve daha önce Uğur Mumcu'nun yazılarının yayımlandığı köşede yazdı. Aynı zamanda gazetenin Ankara Temsilciliği görevini de yürüttü. 1996 ile 2003 yılları arasında TRT'de yayımlanan Pazar Panorama programında yorumcu olarak bulundu. 1999 ile 2003 yılları arasında NTV'de Emin Çölaşan ve Yavuz Donat'la birlikte Kapalı Kapılar Ardında adlı haftalık tartışma programını yaptı.
Siyasi ve mesleki hayatının en dönüm noktası, Mart 2009'da Ergenekon soruşturması kapsamında tutuklanması oldu. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 34 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Yaklaşık 4 yıl 9 ay boyunca Silivri Cezaevi'nde tutuklu kalan Balbay, cezaevindeyken 2011 genel seçimlerindeCumhuriyet Halk Partisi'nden İzmir milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararı vermesinin ardından Aralık 2013'te tahliye edildi, Ergenekon davasının ilerleyen süreçlerinde ise hakkındaki tüm suçlamalardan beraat etti. Milletvekilliği döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 24., 25. ve 26. dönemlerde İzmir'i temsil eden Balbay, bu süreçte eğitim, kültür ve basın özgürlüğü komisyonlarında aktif görevler üstlendi. Milletvekilliği görevinin ardından asli mesleği olan gazeteciliğe geri döndü.
Yaşamı
1960 yılında Burdur'un Yeşilova ilçesine bağlı Güney köyünde doğdu. İlkokulu doğduğu köyde, ortaokul ve liseyi Aydın ilinin Nazilli ilçesinde okudu.
1981 yılında Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi'ni birincilikle bitirdi.
Gazetecilik yaşamı
Öğrenciliği sırasında 1980'de İzmir'in yerel yayın organı Gazete İzmir'de gazeteciliğe başladı. 1981'de Milliyet gazetesi İzmir bürosunda ve daha sonra Cumhuriyet gazetesi İzmir bürosunda muhabir olarak çalıştı. 1985'te Cumhuriyet Gazetesi İzmir Bürosu İstihbarat Şefi, 1989'da Cumhuriyet Gazetesi Ankara Bürosu Haber Müdürü, 1992'de Cumhuriyet Gazetesi İstanbul Haber Merkezi Müdürü oldu. 1993 yılında Cumhuriyet gazetesinin Ankara Temsilcisi oldu.
1993'ten itibaren köşe yazarlığına başladı. Gazetenin baş sayfasında, daha önce Uğur Mumcu'nun Gözlem başlıklı köşe yazılarının yayımlandığı köşede “Gündem” başlıklı köşe yazılarını yayımlayan Balbay, köşe yazarlığı ve gazetenin Ankara Temsilciliği görevini birlikte yürüttü.
TV ve radyo programları
Balbay, Cumhuriyet Gazetesi Ankara temsilciliğini sürdürmekte iken 1996 - 2003 yılları arasında TRT’de yayımlanan “Pazar Panorama” adlı haber programına yorumcu olarak katıldı; 1996 - 2009 yılları arasında hafta içi her sabah Ümit Zileli'nin yaptığı radyo programına 15 dakika günlük yorumla katıldı. 1999 - 2003 yılları arasında NTV'de Emin Çölaşan ve Yavuz Donat'la birlikte “Kapalı Kapılar Ardında” adlı haftalık tartışma programını yaptı. 2004-2009 arasında Avrasya TV adlı televizyon kanalında Emin Çölaşan ile birlikte haftanın olaylarının tartışıldığı “Ankara Rüzgarı” adlı bir programını gerçekleştirdi.
Yazarlığı
Gazeteci-köşe yazarı ve yönetici kimliğinin yanı sıra siyaset, güncel konular ve gezi içerikli otuz iki kitap kaleme almıştır.
Ergenekon davası
Balbay, 1 Temmuz 2008 sabahı Ergenekon soruşturması kapsamında Ankara'daki evinde gözaltına alındı. Görevli emniyet birimleri tarafından evinde yapılan aramanın ardından Balbay'ın bilgisayarına el konuldu ve sivil polislerin eşliğinde evden çıkarılarak gözaltına alındı. Susma hakkını kullandığını belirten Balbay, 5 Temmuz 2008 günü mahkeme tarafından tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Balbay, mahkeme çıkışı yaptığı açıklamada kendisini "terör yaralısı" hissettiğini belirtti.
Mustafa Balbay, 5 Mart 2009 Perşembe günü sabahı, Ergenekon soruşturması kapsamında ikinci kez gözaltına alındı. 6 Mart 2009 günü çıkarıldığı mahkeme tarafından hükûmeti düşürmeye teşebbüs suçlamasıyla tutuklandı. Balbay'ın hükûmeti düşürme teşebbüsüyle suçlaması bilgisayarından elde edildiği ileri sürülen ve “darbe günlüğü” diye anılan notlara dayanır. Balbay'a atfedilen bu günlüklere dayanarak Balbay'ın İlhan Selçuk ve diğer Cumhuriyet Gazetesi yazarları ve bazı komutanlar ile birlikte 2000-2005 yılları arasında askeri darbe planları yaptığı iddiası ortaya atlmıştır. Günlüklerin bir bölümü 16 Mart 2009 günü tempo24.com.tr internet haber sitesinde yayınlanmıştır. 24 Mart 2009 günü avukatı aracılığıyla bir açıklama yapan Balbay, kendisine ait olduğu ileri sürülen günlüklerle ilgili olarak, "Medyada tartışılan şekilde bir günlüğüm yoktur. Birbirinden farklı notlar montaj yapılarak birileri tarafından işlenmiş, yorumlar eklenmiş ve tahrif edilmiştir" dedi.
6 Mart 2009'da beri Silivri Cezaevi'nde tutuklu bulunan Balbay, Ergenekon davasında hükûmeti ve meclisi ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlamasıyla yargılanmakta ve 28 Şubat 2011'den bu yana bir hücrede tutulmaktaydı. Balbay, 9 Aralık 2013 tarihinde tahliye edildi. Ergenekon Davası'nın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 16. Ceza Dairesi, yerel mahkemenin verdiği kararı 21 Nisan 2016 tarihinde bozdu.
Balbay yakalama ve tutuklama kararının haksız olduğuna ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu. AİHM 26 Mayıs 2015 tarihli kararında, Balbay'ın "Sözleşme’nin 5. maddesi, 1. fıkrası, c) bendi anlamında, bir suç işlemiş olabileceğine dair hakkında makul şüphe oluşturacak “makul sebeplere” dayanarak yakalanıp tutuklandığı" sonucuna vardı ve Balbay'ın "tutuklanmasının yasaya aykırı olarak nitelendirilmesi konusunda yerel makamlarca ileri sürülen yasal hükümlerin davada uygulanması ve yorumlanmasının keyfi veya mantıksız olduğu sonucunun ortaya çıkmadığına" karar vererek Balbay'ın haksız tutukluluk konusundaki şikayetini reddetti.
Cumhuriyet gazetesi Ankara temsilciliği görevi, 12 Nisan 2010 tarihinde, tutukluluk hali ileri sürülerek Utku Çakırözer'e devredilen Balbay, kitap yazmayı ve köşe yazılarını ve kitap yazmayı cezaevi koşullarının elverdiği ölçüde sürdürür.
Milletvekili seçilmesinin ardından tahliye talebinde bulunan Balbay'ın talebi, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi.
"3. Yargı Paketi" olarak bilen "Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yoluyla İlişkin Deva Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun Tasarısı”nın TBMM'den geçip yasalaşmasından hemen sonra 5 Temmuz 2012 günü tahliyesini tekrar talep etti. Bu talep de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi.
Tahliyesi
Anayasa Mahkemesi, Mustafa Balbay'ın adil yargılanma ve uzun tutuklulukla ilgili başvurusunu değerlendirerek, haklarının ihlal edildiğine karar verdi. Bu kararın ardından Mustafa Balbay'ın avukatı, hemen İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne tahliyesi için başvurdu. Talebi değerlendiren mahkeme Anayasa Mahkemesi'nin kararına uyarak tahliyesine karar verdi ve 9 Aralık 2013 tarihinde Mustafa Balbay tahliye edildi.
Türkiye
