Opéra Comique (Türkçe kullanımıyla Opera Komik), 18. yüzyılın başlarında Fransa'da ortaya çıkan, yapısında şarkılı/müzikli bölümlerin yanı sıra konuşmalı diyaloglar barındıran bir opera türüdür. Literatürdeki yaygın kavram karmaşasının aksine, İtalyan geleneğindeki Opera Buffa ile aynı şey değildir.
Türün adında geçen "comique" (komik) sözcüğü, Fransız dilindeki etimolojik kökeni itibarıyla doğrudan "güldürücü/gülünç" anlamından ziyade, Fransız Akademisi Sözlüğü'nde de belirtildiği üzere "komediye/avam halka ait olan" anlamını taşır. Müzikologlar Mehmet Girgin ve Ebru Güner Canbey'in Operada Bir Tür Olarak "Komik" Kavramına İlişkin Yanılsamalar (2019) başlıklı çalışmasında da vurgulandığı üzere; Opéra Comique, aristokrasiyi temsil eden ağır başlı Tragédie Lyrique (Lirik Tragedya) türünün karşıtı olarak, soylu olmayan orta sınıf ve halka ait konusal temaları ve sınıf ilişkilerini sahneye taşımıştır.
18. yüzyılda hafif ve duygusal temalar işlenirken, 19. yüzyıldan itibaren Georges Bizet'nin Carmen operasında olduğu gibi ciddi ve trajik konular da bu tür altında kaleme alınmıştır. Dolayısıyla iki türü eş değer görmek terminolojik bir yanılsama olarak kabul edilmektedir.
İtalya'da Opera Seria'nın trajik havasını hafifletmek amacıyla sahnelenen Intermezzo'lardan doğan ve tamamen güldürme odaklı gelişen tür Opera Buffa'dır. Fransa'da gelişen Opéra Comique ise İtalyan Opera Buffa'sından etkilenerek doğmuş olmakla birlikte, Fransız sahne gelenekleri ve toplumsal yapısı doğrultusunda farklı bir üsluba evrilmiştir.
Opéra Comique türünün temel belirleyici özelliği, müzik numaralarının arasında konuşmalı diyalogların yer almasıdır. Başlangıçta Paris Operası dışındaki halk tiyatrolarında ve panayırlarda sahnelenen bu eserler, zamanla aristokratik saray operasına alternatif bir üst başlık haline gelmiştir. İngiltere'deki Ballad Opera ve Almanya'daki Singspiel türleri de Fransız Opéra Comique yapısıyla benzerlik göstererek diyaloglu müzikli tiyatro anlayışını benimsemiştir.
Literatürde yer alan ve iki türü eş değer gösteren yaklaşımlar, kelime anlamı ile türün tarihsel işlevi arasındaki farkın göz ardı edilmesinden kaynaklanan bir kavram kargaşası olarak değerlendirilmektedir.
Opéra Comique türünü diğer opera geleneklerinden ayıran temel konusal, müzikal ve yapısal özellikler şunlardır: Konuşmalı Diyaloglar: Türün en belirleyici niteliği, müzik numaraları (arya, düet, koro) arasında İtalyan operasındaki gibi resitatif (secco recitativo) yerine doğrudan konuşmalı diyalogların (dialogue parlé) kullanılmasıdır. Konu ve Temsil Çeşitliliği: İlk örneklerinde ve 18. yüzyılda daha çok halkın, orta sınıfın gündelik yaşamı, hafif ve duygusal temalar işlenirken; 19. yüzyıldan itibaren türün kapsamı genişlemiş, dramatik, ciddi ve trajik konular da bu yapı içinde yer almıştır (örneğin Georges Bizet'nin Carmen operası).Soyluluk Dışı Karakterler: Aristokratik Tragédie Lyrique'in aksine, mitolojik kahramanlar veya krallar yerine halktan ve orta sınıftan insanların hikâyelerine odaklanmıştır.Esnek Yapı ve Sahneleme: Başlangıçta Paris Operası'nın tekelinde olan tamamen müzikli repertuvarın dışında kalan tüm bağımsız tiyatro ve panayır sahnelerinde rahatlıkla uygulanabilen esnek bir yapıya sahip olmuştur. Uluslararası Etkileşim: Konuşmalı diyalog ve şarkı dönüşümüne dayanan bu yapı; İngiltere'de Ballad Opera, Almanya'da ise Singspiel türlerinin gelişimine doğrudan zemin hazırlamış ve ilham vermiştir.
 | Tiyatro ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
