Osman Dede

Jean-Baptiste Vanmour'un Pera (Galata, Kulekapısı) mevlevîhânesinde sema eden dervişleri gösteren tablosu. En sağda, postnişin pozisyonunda Nâyî Osman Dede, hemen solunda kırmızılar içinde oğlu Sırrî Abdülbâkî Dede tasvir edilmiştir. Ayrıca arkasında, ayini izleyenler arasında Patrona Halil de bulunmaktadır.
Kutbü'n Nâyî
Osman
Dede
Galata Mevlevîhânesi'nin 12. Postnişini
Görev süresi
18 Kasım 1697 - 16 Kasım 1729
Yerine geldiği Gavsî Ahmed Dede
Yerine gelen Sırrî Abdülbâki Dede
Kişisel bilgiler
Doğum Osman Efendi
1652
Vefa, Fatih, İstanbul
Ölüm 16 Kasım 1729
Pera, İstanbul
Defin yeri Galata Mevlevîhânesi avlusunda, semahâne giriş kapısının sol tarafında
Vatandaşlığı Osmanlı Devleti
Milliyeti Türk
Evlilik(ler) Hadîce Hâtûn
Çocuk(lar) Şeyh Sırrî Abdülbâki Dede Efendi
Ebeveyn(ler) Muhammed İbrâhim Efendi
Mesleği Mevlevî şeyhi, Mutasavvıf, Mesnevîhan, Neyzenbaşı, Bestekâr, Hattat, Güfteci, Müellif, Divân şairi
Tam adıŞeyh Kutbü'n Nâyî Osman Dede el-İstanbulî el-Mevlevî
OkuluVahdet-i vücûd
Önemli eserlerÇeşitli Mevlevî Âyinleri, Mi‘râciyye, Rabṭ-ı Taʿbîrât-ı Mûsîḳī, Nota-i Türkî, Zübde-i Makālât-ı Şems, Ravzatü’l-i‘câz fi’-mu‘cizâti’l-mümtâz

Nâyî Osman Dede (1652-1729), Mevlevî şeyhi, derviş, mutasavvıf, bestekârdır.

Süleymaniye Dârüşşifası Reîsü’l-huddâmı Hacı Muhammed İbrâhim Efendi'nin oğlu olan Osman Dede, Nefeszâde İsmâil Efendi ve Galata Mevlevîhânesi şeyhi Gavsî Ahmed Dede'den hat dersleri almıştır. Gavsî Ahmed Dede'nin kızı Hadîce Hânım ile evlenen Osman Dede ney üflemedeki becerisi sayesinde neyzenbaşılık görevine getirilmiştir.

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin kendisine neyzenbaşı olarak tayin ettiği Hamza Dede'den sonra ilk ve son kez "kutbü'n nâyî" (neyzenlerin kutbu) unvanını alan neyzen olmuştur. 26 yıl boyunca Galata Mevlevîhânesi'nin şeyhliğini yapan Gavsî Ahmed Dede'nin ölümü üzerine Osman Dede, Konya çelebisinin izniyle tekkeye şeyh tayin edilmiştir. 1729'da vefât eden Osman Dede'nin naaşı bugün aynı mevlevîhânede, kayınpederi Gavsî Ahmed Dede ve oğlu Sırrî Abdülbâki Dede ile birlikte Hamuşan'ın kenarında, semahane girişinin önündeki açık türbededir.

Osman Dede'nin yazmış olduğu Mîrâciye adlı eseri her Mîrâc Kandili'nde Üsküdar Balaban Tekkesi, Kastamonu Yılanlı Camii ve Bursa Mahkeme Camii'nde okutulmaktadır.

Kaynakça

  1. 1 2 Çakır, Müjgan (1999). "Kutbu'n-Nâyî Osman Dede'nin şiirleri" (PDF). İlmî Araştırmalar Dergisi, 8. s. 307-313. 21 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)14 Şubat 2014.
  2. ↑ "Bursa'da 123 Yıldır Süren Miraç Geleneği". sondakika.com. 28 Haziran 2011. 5 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2014.