Panda, Türkiye'nin ilk endüstriyel ambalajlı çubuk dondurma üreticisidir. 1984 yılında Vedat Bahar tarafından dönemin piyasasında ambalajlı dondurma üretiminde büyük açık olduğunu fark ederekten yerli sermaye ile Has Gıda çatısı altında faaliyet gösteren Panda'yı kurdu. İstanbul Sarıyer'de genel müdürlük binası, İstanbul Avcılar'da 10.000 m2'lik kapalı alanda kurulan ve saatlik 16 ton süt üretimi sağlayan fabrikasında güncel olarak faaliyet göstermektedir.
Panda'nın kurucusu Vedat Bahar ve ailesi dokuma (tekstil) işi yapıyordu. Bir gün yurt dışı seyahatlerinde ambalajlı dondurmanın yaygın olarak tüketildiği ama Türkiye'de ambalajlı dondurma sektörünün çok zayıf olduğunu fark etti o dönem AOÇ veya sadece sinemalarda satılan Alaska Frigo ve İzmirli Memo haricinde ambalajlı dondurma olmadığını fark etti. Bu açıklık ile 1984 yılında Has Gıda çatısı altında Panda'yı kurdu ancak fabrikadaki tüm üretim altyapısı hazır olmasına rağmen ürün kalitesi ve formülasyonu için yürütülen bir yıllık AR-GE çalışmalarının ardından marka, pazara 1985 yılında giriş yapabilmiştir. Panda isminin seçmesi sebebi hem akılda kalıcı hem de büyük ve küçük kitleye hitap eden bir isimdi maskotu da bu yüzden panda oldu. Sloganı ise "Hem Büyüklere Hem Küçüklere İşte Nefis Dondurma".
Panda, 1980-1990 yılları arasında Türkiye'nin en büyük ambalajlı dondurma üreticisiydi, saatte 1 ton iken yatırımla beraber saatte 16 ton süt üretebilme kapasitesine çıkan fabrikası ile seri üretime başladı, zaman içerisinde her yerde dondurma dolapları, şemsiyeleri, reklamları ve ürünleri görülmeye başladı. Bu süreçte marka, 7'den 70'e geniş bir kitle tarafından tanınır hale geldi. Bir dönem Müslüm Gürses, Hande Yener, Harun Kolçak, Gülben Ergen, Yaşar, Yonca Evcimik gibi tanınmış sanatçılar Panda'nın reklam kampanyalarında rol aldı.
Büyük Yatırımlar
2009 yılında Vedat Bahar, Panda'ya kardeş bir dondurma markasının geleceğini duyurmuştur. "Vivesse" adını alan bu markanın 'Süper Premium' kategorisi altında üretime başlaması hedeflenmiştir; ancak dönemin agresif pazar koşullarından ötürü bu proje rafa kaldırılmıştır. Aynı dönemde Vedat Bahar Panda için 50 milyon dolarlık yatırımı ile ikinci bir üretim fabrikasını daha açacağını, yer seçimi ve hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2011 yılında fabrikanın faaliyete geçeceğini duyurmuştur. Ancak bu yatırım fikrinin de ilerleyen yıllarda rafa kaldırıldığı belirtilmiştir. Ayrıca şirket, pazar payını koruma sürecinde İtalyanlar'ın ortaklık teklifini reddetmiştir.
2017 yılında Panda dijital reklam ajansı olarak Renee Reklam Ajansı'nı seçti ve aynı yıl Communicator Awards Ödülü’ne ve Social Media Awards Turkey’de Social Brands Veri Analitiği Altın Ödülü’ne layık görüldü.
2019 yılında Panda'nın Adana, Çukurova'da "Çukurovalı, Panda ile ferahlıyor" adında Panda'nın Adana, Diyarbakır ve Antalya gibi şehirlere yaptığı satışlarla ilgili, dönemin sağlıklı ambalajda dondurma üretimini anlatan bir röportajı yapılmıştır. Aynı yıl Panda kendine yeni bir reklam ajansı olarak Egegen Ajans'ı seçmiştir.
1989 Zabıta Baskını
4 Ağustos 1989 tarihinde Milliyet gazetesi'nde yayınlanan haberlere göre, Panda'nın üretim tesislerinde gerçekleştirilen zabıta denetimlerinde imalathane bünyesindeki temizlik koşullarının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Denetimler sırasında imalatta yeniden kullanılmak amacıyla saklanan 200 kilogram küflü çikolatayı zabıta ekiplerince el konulmuş ve bu malzemeler yakılarak imha edilmiştir. Fabrika geçici olarak zabıta tarafından mühürlenmiştir. Daha sonra eksikliklerin giderilmesinin ardından üretim tesisi yeniden faaliyete açılmıştır.
2019 Fabrika Yangını
20 Ocak 2019 tarihinde saat 21.30'da fabrikanın arşiv bölümünde bir yangın çıkmış ve fabrikanın çatısına sıçramıştır, Yangın sırasında içeride olan 30 işçi binayı güvenli bir şekilde boşalttı, yangın kontrol altına alındıktan sonra yaklaşık 1,5 saatlik çalışmanın ardından söndürülmüştür.
Panda 2000'li yılların başına kadar Türkiye ambalajlı dondurma sektöründe liderdi her yerde afiş, dolap, şemsiye, reklam ve ürünleri mahalle bakkalları, tekel bayiileri ve bütün zincir marketlerde yer alıyordu.
Algida'nın Pazara Girmesi
90'lı yılların başında çok uluslu İngiliz şirketi Unilever'ın çatısı altında faaliyet gösteren Algida'nın pazara girmesi ile pazar payını büyütmek, dolaplarını yerleştirmek için bedava dolap, şemsiye, sandalye, termostat, afiş gibi yazlık promosyon ürünlerin yanı sıra yüksek komisyon karşılığında dolaplarında başka dondurma satmayı yasakladı(veya Algida dolabının olduğu yerde rakip bir dolabın olmasını yasakladı) devamında Algida her ay yeni dondurma tatları, büyük bütçeli kampanyalar, araba çekilişleri, tüketim zevkine odaklanan reklamlar ve bünyesinde bulunan marka sayısını arttırarak pazar payını büyütmüştür. Panda çok uluslu şirketlerinde bir arada olduğu agresif bir pazar karşısında sadece 'bedava dondurma çıkma' gibi yerel promosyon kampanyaları yapabildi.
Ülker Golf'ün Rekabete Katılması
1998 yılında Türkiye dondurma pazarına giren Alman dondurma markası Schöller. (%51 Alman Schöller Holding, %40 Kerevitaş Holding, %9 Merzeci Holding Ortaklığı ile kurulan Şöllmer Gıda) 2000'li yıllarda İsviçre'li Nestle tarafından satın alındı. Nestle'nin Schöller'i satın alması ile Nestle Schöller, pazar stratejilerini değiştirme amacıyla 2003 yılında Bursa'daki üretim tesislerini Ülker'e devretmiştir. Ülker bu satın alımın ardından dondurma üretimini kolaylaştırmak için dondurma markası Golf'ü, Natura Gıda çatısı altında piyasaya sürmüştür. 2014 yılında Kahramanmaraş'ta 2. fabrikasınıda faaliyete geçirerek üretim kapasitesini artırmış ve şirketin toplam üretiminin %25'ini karşılayan bu tesisle birlikte Panda karşısında pazar rekabetini daha da keskinleştirmiştir.
Dolap Savaşları
2004'te dondurma pazarının daha da agresifleşmesi ile Panda'nın pazar payı %25'e düşerken, Algida'nın pazar payı %54'e çıktı ve lider konumuna geçti. Algida'nın 25 bin ilave dolap alıp yerleştirdiği, 16 yeni depo açtığı ve toplamda 125 bin satış noktasına ulaşmıştır. 2007 yılında Ülker Golf pazar payını %25'e yükselterek Türkiye dondurma pazarında en büyük 3. şirket durumuna geçmiştir.
2008 yılında Vedat Bahar bir röportajında Panda'nın 40 bin dolabı yani 40 bin satış noktası olduğunu belirtmiştir. Algida'nın ise halihazırda olan dolap sayısına 2004'te 25 bin dolap daha eklediğini ve aradan 4 yıl geçtikten sonra, Panda 40 bin dolaba ulaştığını belirtilmiştir.
2010'dan itibaren birçok satış noktasında Panda ve Algida dolapları yan yana gözükmeye başladı. Panda yavaş yavaş pazar gücünü kaybetmeye başlamıştı, dönemin agresif dondurma pazarında çok uluslu şirketler yüksek pazarlama bütçeleri ve kar marjı teklifleri ile Panda'nın dağıtım ağlarını kısıtlamışlardı.
2014 yılında Panda 30. yılına özel "Panda; Abartılı Vaatlerden Uzak, Sadece Dondurma!" sloganıyla. Algida'nın pazar stratejilerine göndermeli iki reklam yayınlamıştır. Algida gibi abartılı vaatler, araba çekilişleri yerine dondurma üretimine odaklandığını belirten bir reklam kampanyası düzenlemiştir.
Stratejik Geri Çekilme
Panda, 2020 yılında son reklam filmi olan 'Panda Efsane 1985' reklamından sonra agresif pazar koşullarında rekabeti sürdüremediğinden dondurma pazarından çekilmeye karar vermiştir.
Asılsız İddiaların Yayılmaya Başlaması
Panda 2021 yılından itibaren perakende satış noktalarında dondurma dolaplarına, ürünlerine, şemsiyelerine ve reklamlarına rastlanmadığı için dijital platformda, çeşitli haber sitelerinde ve bloglarda iflas etti, Algida tarafından batırıldı ve satıldığı yönünde asılsız haberler ve iddialar ortaya çıkmaya başlamıştır. Şirketin resmi olarak iflas ettiğine veya bir başkasına satıldığına dair yasal veya hukuki bir kayıt bulunamamış ama yıllarca iflas ettiği gibi asılsız haberler ile kamuoyuna yanlış haberler ve iddiaların yayılmasına yol açmıştır.
Genel Müdürlük Binasındaki Olay
12 Aralık 2023 tarihinde Panda'nın Genel Müdürlük binasında kurumsal tabelaları ve reklam afişleri kaldırıldığı görülmüştür bu da binanın tamamen boşaltılıp, üretimi durdurduğuna dair asılsız iddialar ve haberlere yol açmıştır. Günümüzde şirketin resmi olarak iflas ettiğine veya Genel Müdürlük binasının bir başkasına devredildiğine dair yasal bir kayıt bulunmamaktadır.
Panda yıllarca agresifleşen dondurma pazarı yüzünden pazarında kayıplar yaşamış ve geri gelişine dair bir beklenti kalmamıştı. Ancak 2024 yılında Panda, yenilenen pazar stratejileri ile yeniden pazardaki faaliyetlerine başlamıştır. Yenilenen pazar stratejisi ile markanın ürünleri yerel dağıtıcılar ile yerel market ve bakkallarda veya sanal marketlerde stok durumunun değişkenliğine bağlı bulunabilir.
Panda ürünleri Türkiye dışında Kosova, Arnavutluk, Bosna Hersek, Makedonya, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi ülkelerin yanı sıra Kuzey Irak Bölgesindeki pazarlarda da tüketicilere sunulmaktadır.
| Şirket ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
|çalışma= dış bağlantı (yardım)