Panda (marka)

Panda, Türkiye'nin ilk endüstriyel ambalajlı çubuk dondurma üreticisidir. 1984 yılında Vedat Bahar tarafından dönemin piyasasında ambalajlı dondurma üretiminde büyük açık olduğunu fark ederekten yerli sermaye ile Has Gıda çatısı altında faaliyet gösteren Panda'yı kurdu. İstanbul Sarıyer'de genel müdürlük binası, İstanbul Avcılar'da 10.000 m2'lik kapalı alanda kurulan ve saatlik 16 ton süt üretimi sağlayan fabrikasında güncel olarak faaliyet göstermektedir.

Tarihçesi

Panda'nın kurucusu Vedat Bahar ve ailesi dokuma (tekstil) işi yapıyordu. Bir gün yurt dışı seyahatlerinde ambalajlı dondurmanın yaygın olarak tüketildiği ama Türkiye'de ambalajlı dondurma sektörünün çok zayıf olduğunu fark etti o dönem AOÇ veya sadece sinemalarda satılan Alaska Frigo ve İzmirli Memo haricinde ambalajlı dondurma olmadığını fark etti. Bu açıklık ile 1984 yılında Has Gıda çatısı altında Panda'yı kurdu ancak fabrikadaki tüm üretim altyapısı hazır olmasına rağmen ürün kalitesi ve formülasyonu için yürütülen bir yıllık AR-GE çalışmalarının ardından marka, pazara 1985 yılında giriş yapabilmiştir. Panda isminin seçmesi sebebi hem akılda kalıcı hem de büyük ve küçük kitleye hitap eden bir isimdi maskotu da bu yüzden panda oldu. Sloganı ise "Hem Büyüklere Hem Küçüklere İşte Nefis Dondurma".

Panda, 1980-1990 yılları arasında Türkiye'nin en büyük ambalajlı dondurma üreticisiydi, saatte 1 ton iken yatırımla beraber saatte 16 ton süt üretebilme kapasitesine çıkan fabrikası ile seri üretime başladı, zaman içerisinde her yerde dondurma dolapları, şemsiyeleri, reklamları ve ürünleri görülmeye başladı. Bu süreçte marka, 7'den 70'e geniş bir kitle tarafından tanınır hale geldi. Bir dönem Müslüm Gürses, Hande Yener, Harun Kolçak, Gülben Ergen, Yaşar, Yonca Evcimik gibi tanınmış sanatçılar Panda'nın reklam kampanyalarında rol aldı.

Büyük Yatırımlar

2009 yılında Vedat Bahar, Panda'ya kardeş bir dondurma markasının geleceğini duyurmuştur. "Vivesse" adını alan bu markanın 'Süper Premium' kategorisi altında üretime başlaması hedeflenmiştir; ancak dönemin agresif pazar koşullarından ötürü bu proje rafa kaldırılmıştır. Aynı dönemde Vedat Bahar Panda için 50 milyon dolarlık yatırımı ile ikinci bir üretim fabrikasını daha açacağını, yer seçimi ve hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2011 yılında fabrikanın faaliyete geçeceğini duyurmuştur. Ancak bu yatırım fikrinin de ilerleyen yıllarda rafa kaldırıldığı belirtilmiştir. Ayrıca şirket, pazar payını koruma sürecinde İtalyanlar'ın ortaklık teklifini reddetmiştir.

2017 yılında Panda dijital reklam ajansı olarak Renee Reklam Ajansı'nı seçti ve aynı yıl Communicator Awards Ödülü’ne ve Social Media Awards Turkey’de Social Brands Veri Analitiği Altın Ödülü’ne layık görüldü.

2019 yılında Panda'nın Adana, Çukurova'da "Çukurovalı, Panda ile ferahlıyor" adında Panda'nın Adana, Diyarbakır ve Antalya gibi şehirlere yaptığı satışlarla ilgili, dönemin sağlıklı ambalajda dondurma üretimini anlatan bir röportajı yapılmıştır. Aynı yıl Panda kendine yeni bir reklam ajansı olarak Egegen Ajans'ı seçmiştir.

Panda Ürün Yelpazesi

Denetimler ve Olaylar

1989 Zabıta Baskını

4 Ağustos 1989 tarihinde Milliyet gazetesi'nde yayınlanan haberlere göre, Panda'nın üretim tesislerinde gerçekleştirilen zabıta denetimlerinde imalathane bünyesindeki temizlik koşullarının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Denetimler sırasında imalatta yeniden kullanılmak amacıyla saklanan 200 kilogram küflü çikolatayı zabıta ekiplerince el konulmuş ve bu malzemeler yakılarak imha edilmiştir. Fabrika geçici olarak zabıta tarafından mühürlenmiştir. Daha sonra eksikliklerin giderilmesinin ardından üretim tesisi yeniden faaliyete açılmıştır.

2019 Fabrika Yangını

20 Ocak 2019 tarihinde saat 21.30'da fabrikanın arşiv bölümünde bir yangın çıkmış ve fabrikanın çatısına sıçramıştır, Yangın sırasında içeride olan 30 işçi binayı güvenli bir şekilde boşalttı, yangın kontrol altına alındıktan sonra yaklaşık 1,5 saatlik çalışmanın ardından söndürülmüştür.

Pazar Payını Büyük Ölçekte Kaybetmesi

Panda 2000'li yılların başına kadar Türkiye ambalajlı dondurma sektöründe liderdi her yerde afiş, dolap, şemsiye, reklam ve ürünleri mahalle bakkalları, tekel bayiileri ve bütün zincir marketlerde yer alıyordu.

Algida'nın Pazara Girmesi

90'lı yılların başında çok uluslu İngiliz şirketi Unilever'ın çatısı altında faaliyet gösteren Algida'nın pazara girmesi ile pazar payını büyütmek, dolaplarını yerleştirmek için bedava dolap, şemsiye, sandalye, termostat, afiş gibi yazlık promosyon ürünlerin yanı sıra yüksek komisyon karşılığında dolaplarında başka dondurma satmayı yasakladı(veya Algida dolabının olduğu yerde rakip bir dolabın olmasını yasakladı) devamında Algida her ay yeni dondurma tatları, büyük bütçeli kampanyalar, araba çekilişleri, tüketim zevkine odaklanan reklamlar ve bünyesinde bulunan marka sayısını arttırarak pazar payını büyütmüştür. Panda çok uluslu şirketlerinde bir arada olduğu agresif bir pazar karşısında sadece 'bedava dondurma çıkma' gibi yerel promosyon kampanyaları yapabildi.

Ülker Golf'ün Rekabete Katılması

1998 yılında Türkiye dondurma pazarına giren Alman dondurma markası Schöller. (%51 Alman Schöller Holding, %40 Kerevitaş Holding, %9 Merzeci Holding Ortaklığı ile kurulan Şöllmer Gıda) 2000'li yıllarda İsviçre'li Nestle tarafından satın alındı. Nestle'nin Schöller'i satın alması ile Nestle Schöller, pazar stratejilerini değiştirme amacıyla 2003 yılında Bursa'daki üretim tesislerini Ülker'e devretmiştir. Ülker bu satın alımın ardından dondurma üretimini kolaylaştırmak için dondurma markası Golf'ü, Natura Gıda çatısı altında piyasaya sürmüştür. 2014 yılında Kahramanmaraş'ta 2. fabrikasınıda faaliyete geçirerek üretim kapasitesini artırmış ve şirketin toplam üretiminin %25'ini karşılayan bu tesisle birlikte Panda karşısında pazar rekabetini daha da keskinleştirmiştir.

Dolap Savaşları

2004'te dondurma pazarının daha da agresifleşmesi ile Panda'nın pazar payı %25'e düşerken, Algida'nın pazar payı %54'e çıktı ve lider konumuna geçti. Algida'nın 25 bin ilave dolap alıp yerleştirdiği, 16 yeni depo açtığı ve toplamda 125 bin satış noktasına ulaşmıştır. 2007 yılında Ülker Golf pazar payını %25'e yükselterek Türkiye dondurma pazarında en büyük 3. şirket durumuna geçmiştir.

2008 yılında Vedat Bahar bir röportajında Panda'nın 40 bin dolabı yani 40 bin satış noktası olduğunu belirtmiştir. Algida'nın ise halihazırda olan dolap sayısına 2004'te 25 bin dolap daha eklediğini ve aradan 4 yıl geçtikten sonra, Panda 40 bin dolaba ulaştığını belirtilmiştir.

2010'dan itibaren birçok satış noktasında Panda ve Algida dolapları yan yana gözükmeye başladı. Panda yavaş yavaş pazar gücünü kaybetmeye başlamıştı, dönemin agresif dondurma pazarında çok uluslu şirketler yüksek pazarlama bütçeleri ve kar marjı teklifleri ile Panda'nın dağıtım ağlarını kısıtlamışlardı.

2014 yılında Panda 30. yılına özel "Panda; Abartılı Vaatlerden Uzak, Sadece Dondurma!" sloganıyla. Algida'nın pazar stratejilerine göndermeli iki reklam yayınlamıştır. Algida gibi abartılı vaatler, araba çekilişleri yerine dondurma üretimine odaklandığını belirten bir reklam kampanyası düzenlemiştir.

Stratejik Geri Çekilme

Panda, 2020 yılında son reklam filmi olan 'Panda Efsane 1985' reklamından sonra agresif pazar koşullarında rekabeti sürdüremediğinden dondurma pazarından çekilmeye karar vermiştir.

İflas Haberleri

Asılsız İddiaların Yayılmaya Başlaması

Panda 2021 yılından itibaren perakende satış noktalarında dondurma dolaplarına, ürünlerine, şemsiyelerine ve reklamlarına rastlanmadığı için dijital platformda, çeşitli haber sitelerinde ve bloglarda iflas etti, Algida tarafından batırıldı ve satıldığı yönünde asılsız haberler ve iddialar ortaya çıkmaya başlamıştır. Şirketin resmi olarak iflas ettiğine veya bir başkasına satıldığına dair yasal veya hukuki bir kayıt bulunamamış ama yıllarca iflas ettiği gibi asılsız haberler ile kamuoyuna yanlış haberler ve iddiaların yayılmasına yol açmıştır.

Genel Müdürlük Binasındaki Olay

12 Aralık 2023 tarihinde Panda'nın Genel Müdürlük binasında kurumsal tabelaları ve reklam afişleri kaldırıldığı görülmüştür bu da binanın tamamen boşaltılıp, üretimi durdurduğuna dair asılsız iddialar ve haberlere yol açmıştır. Günümüzde şirketin resmi olarak iflas ettiğine veya Genel Müdürlük binasının bir başkasına devredildiğine dair yasal bir kayıt bulunmamaktadır.

Geri Dönüşü

Panda yıllarca agresifleşen dondurma pazarı yüzünden pazarında kayıplar yaşamış ve geri gelişine dair bir beklenti kalmamıştı. Ancak 2024 yılında Panda, yenilenen pazar stratejileri ile yeniden pazardaki faaliyetlerine başlamıştır. Yenilenen pazar stratejisi ile markanın ürünleri yerel dağıtıcılar ile yerel market ve bakkallarda veya sanal marketlerde stok durumunun değişkenliğine bağlı bulunabilir.

İhracatı

Panda ürünleri Türkiye dışında Kosova, Arnavutluk, Bosna Hersek, Makedonya, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi ülkelerin yanı sıra Kuzey Irak Bölgesindeki pazarlarda da tüketicilere sunulmaktadır.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ↑ iGoa. "Oyunlar Başlasın!". Oyunlar Başlasın!. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-05.
  2. ↑ "HAS GIDA SANAYİ VE TİC. A.Ş. - Yenibiriş". yenibiris. 6 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-05.
  3. ↑ "Panda dondurma fabrikası nerede". yandex.com.tr. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2026.
  4. ↑ Webtekno (3 Temmuz 2024). "Türkiye'nin İlk Yerli Dondurma Markası Alaska'ya Ne Oldu? (Algida Yokken O Vardı!)". Webtekno. 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2026.
  5. ↑ "Memocan izmir".
  6. ↑ "Memocan 1970'ler İzmir sokakları".
  7. ↑ Haber3 (23 Haziran 2008). "Panda'dan, 50 milyon dolara fabrika". Haber3. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  8. ↑ SOHBETLERİ, Elif ERGU-CUMARTESİ (25 Ağustos 2017). "Balkan Panda". www.hurriyet.com.tr. 12 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  9. ↑ "Panda, abartılı vaatlerden uzak, sadece dondurma satıyor". platinonline.com. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
  10. ↑ GÜVEN, Ayşegül AKYARLI (23 Haziran 2008). "50 milyon dolara fabrika kuracak Panda, kapasiteyi ikiye katlayacak". www.hurriyet.com.tr. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2026.
  11. ↑ "Panda, abartılı vaatlerden uzak, sadece dondurma satıyor". platinonline.com. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
  12. ↑ "Müslüm Baba Panda reklamında".
  13. ↑ "Hande Yener, Panda'nın reklam yüzü oldu - MediaCat". 26 Mayıs 2011. 18 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
  14. ↑ terbet (28 Ağustos 2025), Panda Reklamı (1988) Harun Kolçak, 1 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi23 Ağustos 2026
  15. ↑ "Gülben Ergen - Panda'nın reklam yüzü oldu".
  16. ↑ "Yaşar Panda". 17 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
  17. ↑ Yonca Evcimik (2009-08-17), Yonca Evcimik - Panda Reklami 1994 !!!!2026-09-05
  18. ↑ Yonca Evcimik (2009-08-17), Yonca Evcimik - 2. Panda Reklami 1994 !!!!2026-09-05
  19. ↑ "Panda'ya kardeş geliyor". Milliyet. 13 Temmuz 2008. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  20. ↑ GÜVEN, Ayşegül AKYARLI (23 Haziran 2008). "50 milyon dolara fabrika kuracak Panda, kapasiteyi ikiye katlayacak". www.hurriyet.com.tr. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  21. ↑ "Panda'nın dijital konkuru sonuçlandı - MediaCat". 2017-09-06. Erişim tarihi: 2026-09-05.
  22. ↑ "Çukurovalı, Panda ile ferahlıyor". Bölge Gazetesi. 27 Haziran 2019. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  23. ↑ "Panda yeni reklam ajansını seçti - MediaCat". 27 Mayıs 2019. 15 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  24. ↑ iGoa. "Oyunlar Başlasın!". Oyunlar Başlasın!. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2026.
  25. ↑ "(Panda'ya baskın)". 17 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
  26. ↑ "Panda Fabrikasında yangın !".
  27. ↑ "Panda nasıl çekildi ?". https://www.100yilhaber.com. 22 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2026. |çalışma= dış bağlantı (yardım)
  28. ↑ "Panda nasıl kayboldu detaylı bilgi (Webtekno.com)". 25 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
  29. ↑ "Üç markanın 109 farklı dondurması var". www.hurriyet.com.tr. 9 Temmuz 2004. 14 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  30. ↑ TV, Halk (2024-07-21). "Türkiye'nin ünlü dondurma markası market raflarından sessizce çekildi! Kimse bu gelişmeyi beklemiyordu". Halk TV. 6 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-05.
  31. ↑ "bedavalı panda stix çubuğu +sen&ben kapağı". DonanımHaber Forum. 2013-03-24. 9 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-09.
  32. ↑ "Alman Schöller Kerevitaş'ın yüzde 25'ini satın aldı". Hürriyet. 10 Aralık 1997. 1 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2026.
  33. ↑ "Ülker, Golf'ü Schöller'in fabrikasında üretecek". Gazete Vatan. 15 Mayıs 2003. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  34. ↑ "Ülker Golf, 2. fabrikasını Kahramanmaraş'ta açtı". Gazete Vatan. 15 Mayıs 2003. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  35. ↑ "Dondurmada tatlı rekabet". bigpara.hurriyet.com.tr. 15 Temmuz 2004. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  36. ↑ Haber3 (23 Haziran 2008). "Panda'dan, 50 milyon dolara fabrika". Haber3. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  37. ↑ "Türkiye’nin efsane markası Panda’ya ne oldu?". Güncel Kadın. 2024-11-21. Erişim tarihi: 2026-09-09.
  38. ↑ iGoa. "Oyunlar Başlasın!". Oyunlar Başlasın!. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
  39. ↑ "Panda Algida'ya ayar verdi". 24 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.
  40. ↑ "Panda, abartılı vaatlerden uzak, sadece dondurma satıyor". platinonline.com. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
  41. ↑ "Türkiye'nin ilk dondurma markası piyasadan böyle çekildi! Marketlerde satışı bitti". Merhaba Haber. 20 Temmuz 2024. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
  42. ↑ "Panda zincir marketlerden çekildi". 14 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
  43. ↑ MERKEZİ, HABER (15 Kasım 2024). "Bir Zamanlar Türkiye'nin En İyisiydi: Sessiz Sedasız Marketlerden Çekildi". Aydın Ses Gazetesi | En Güncel Aydın Haberleri - SON DAKİKA. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2026.
  44. ↑ Merkezi, Haber (2024-07-23). "TÜRKİYE'NİN İLK DONDURMA FABRİKASI, MARKETLERDEN ÇEKİLDİ". Kahramanmaraş Haberleri | Maraş Times. 14 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2026-09-05.
  45. ↑ "Türkiye’nin efsane markası Panda’ya ne oldu?". Güncel Kadın. 2024-11-21. Erişim tarihi: 2026-09-09.
  46. ↑ "Türkiye'nin ünlü dondurma markası iflas etti: İflası patlak vermişti! Bilgisi Türkiye'ye verildi! Rüzgar tersine döndü". www.yeniakit.com.tr. 13 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
  47. ↑ "Panda sessiz vedasız aramızdan ayrıldı..." 18 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2026.
  48. ↑ "Türkiye'nin ilk dondurma markası iflas etmedi! Piyasaya geri döndü". Merhaba Haber. 4 Temmuz 2025. 14 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  49. ↑ "Türkiye'nin ilk dondurma markası Panda ortadan kayboldu! Herkes iflas dedi ama öyle değil". www.yeniakit.com.tr. 14 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  50. ↑ TV, Halk (2024-05-22). "Bir Zamanların Vazgeçilmez Dondurmasına Ne Oldu?". Halk TV. Erişim tarihi: 2026-09-09.
  51. ↑ "Türkiye'nin ilk dondurma markası Panda dondurma iflas mı etti? Gerçek ortaya çıktı!". ABC Haber. 22 Temmuz 2024. 14 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  52. ↑ Merkezi, Haber (14 Temmuz 2025). "Herkes iflas etti sanıyordu: Gerçek çok başka çıktı! Efsane dondurma geri geldi". Gazete İpekyol. 15 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2026.
  53. ↑ "Ünlü Dondurma Markası İflas Etmedi, İşte Gerçek!". 25 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.
  54. ↑ SOHBETLERİ, Elif ERGU-CUMARTESİ (25 Ağustos 2017). "Balkan Panda". www.hurriyet.com.tr. 12 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2026.