
Persa (Gürcüce: ფერსა; okunuşu: “persa”), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi’nde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, Kura Nehri'nin sol yakasında, deniz seviyesinden 1.080 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 13 km uzaklıktadır.
Persa, Mugareti, Giorgitsminda ve Şurdo köyleriyle birlikte Persa temini oluşturur ve teminin merkezidir.
Tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarında yer alan Persa'nın 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer almış olması, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Köy, Gürcistan'ın Mesheti bölgeside birleşik Gürcistan Krallığı'nın yerine alan ve bir başka Gürcü devleti olan Samtshe-Saatabago'nun yönetimi altındayken, 1578'de Osmanlılar tarafından ele geçirildi. Osmanlı idaresinin Persa (پرسا) adıyla kaydettiği köy, söz konusu mufassal deftere göre, Ahısha livasının Azğur nahiyesine bağlıydı. Osmanlı idaresinin Müslüman olmayan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü 9 hane kaydedilmişti. Hane reislerinin adlarına bakınca, Persa'nın Hristiyan Gürcü köyü olduğu anlaşılmaktadır. Bu deftere göre köyde buğday, arpa, çavdar, darı, nohut, mercimek, keten tohumu tarımı ile şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Köyde iki adet de değirmen bulunuyordu.
Persa, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla, o tarihte Gürcistan'ı da kapsayan Rusya İmparatorluğu'na bırakıldı. Köy, bu savaşın sonunda Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Edirne Antlaşması uyarınca, inanç temeline dayanan nüfus mübadelesi öngörülen bölgede bulunuyordu. Buna rağmen köyün boşalmadığı anlaşılmaktadır. Tiflis valiliğinin 1870 yılında yaptığı demografik ve etnik tespitte "Persa" (Перса) şeklinde kaydedilmiş olan köy, Tiflis Vilayeti sınırları içinde Ahaltsihe uyezdine bağlıydı.Okizka Nehri kıyısında bulunan köyün nüfusu, 85'i erkek ve 90'ı kadın olmak üzere, 14 hanede yaşayan 175 kişiden oluşuyordu. Köy halkı Sünni Gürcü olarak yazılmıştı. Persa köyünde bir cami ve iki mektep bulunuyordu. Köy maden sularıyla da tanınıyordu.
Persa köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında da "Persa" (Перса) şeklinde geçer. Bu sırada Ahaltsihe uyezdi sınırları içinde Atskuri kazasına (uçastok) bağlı olan köyün nüfusu, 148'i erkek ve 130'u kadın olmak üzere, 34 hanede yaşayan 278 kişiden oluşuyordu. Bu sayımda da köy halkı Gürcü olarak kaydedilmiştir. 1949 yılında Çohta (ჩოხტა) köyü ile Persa köyü, Persa adı altında birleştirilmiştir.
Persa köyünde Osmanlı döneminde ortaya çıkmış olan Müslüman nüfus 1944 yılında Sovyet idaresi tarafından Orta Asya'ya sürülmüştür. Bu nüfusun 1909 yılında inşa ettiği Persa Camisi, mihrap eksenine dik gelişen dikdörtgen (7,90 x 8,70 m) planlı, tamamen kesme taşla inşa edilmiş bir yapıdır. Bu yapıya 2012 yılında kültürel miras anıtı statüsü verilmiştir.
Persa'da 2014 verilerine göre 223 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğu Gürcülerden oluşuyordu.
| Yıl | Nüfus | Erkek | Kadın |
|---|---|---|---|
| 2002 | 282 | 140 | 142 |
| 2014 | 223 | 109 | 114 |