Pierre Abélard

Peter Abelard
Jean Vignaud'un çiziminden Abaelardus ve Héloise.
Tam adıPeter Abelard
DoğumuPierre le Pallet
1079
Nantes yakınları Le Pallet, Fransa
Ölümü21 Nisan 1142 (62-63 yaşlarında)
Chalon-sur-Saône yakınları Abbey of Saint-Marcel Manastırı, Fransa
ÇağıOrta Çağ felsefesi
BölgesiBatı felsefesi
OkuluSkolastisizm
Peripatetikler
Kavramcılık
Doktora
danışmanı
Laonlu Anselm, Roscellinus, Champeauxlu William
Doktora
öğrencileri
Doktora
öğrencileri
Héloïse, Salisburyli John
İlgi alanlarıMetafizik, mantık, dil felsefesi, teoloji, mistisizm, diyalektik, etik, adcılık
Önemli eserlerSic et Non
Önemli fikirleriKavramcılık, Limbo, Kefaretin ahlaki etki teorisi

Pierre Abélard veya Pierre Abailard veya Pierre Abeilard (Petrus Abelardus) (1079, Nantes yakınlarında Le Pallet, Bretanya - 21 Nisan 1142, Chalon-sur-Saone yakınlarında Saint Marcel Manastırı, Burgonya), Fransız skolastik düşünürü, tanrıbilimci; dil, diyalektik ve ahlak filozofu. Tümeller sorununa getirdiği çözüm ve diyalektiği özgün kullanım biçimiyle tanınan Fransız ilahiyatçı ve felsefeci. Ayrıca şiirleri ve Héloise ile yaşadığı aşk macerasıyla da ünlüdür.

Gençlik yılları

Abaelardus'un yaşamı üstüne oldukça geniş bilgi vardır. Bunun başlıca nedeni ünlü Historia Calamitatum (Bir Mutsuzluk Öyküsü, 1988) adlı yapıtında kendi yaşamına oldukça geniş yer vermiş olmasıdır. Abaelardus, Loire'ın güneyinde, Bretanya'da bir şovalyenin oğlu olarak dünyaya geldi. Kendisine kalacak mirası ve askerlik mesleğini seçmesini isteyen ailesinin beklentisi bir yana iterek Fransa'da felsefe, özellikle de mantık eğitimine yöneldi. Felsefede karşıt uçları temsil eden öğretmenleri Compiégneli Roscelin ve Champeauxlu Guillamue ile sert tartışmalara girişti. Roscelin, tümellerin birtakım sözcüklerden ibaret olduğunu öne süren adcı (nominalist) düşünürlerdendi. Guillaume ise Paris'te tümellerin gerçekten var olduğuna inanan bir tür Platoncu gerçekçiliği savunuyordu. Abaelardus kendi mantık yazılarında bağımsız bir dil felsefesini başarıyla geliştirdi. Sözcüklerin anlamlı bir biçimde nasıl kullanılabileceğini gösterirken, bir yandan da fiziğin alanına giren şeylerin (res) doğruluğunu kanıtlamakta dilin tek başına yeterli olmayacağını vurguladı. Héloise ile yaşadığı aşk macerası yüzünden Héloise amcası tarafından hadım edildi. Geri kalan ömrünü bir Manastır'da tamamlamıştır. Özellikle diyalektik konusunda çalışmaları çoktur. Diyalektiği gerçeğe götüren yol olarak görmekteydi.

Père Lachaise Mezarlığına ilk defnedilen kişilerdendir.

Felsefesi

Dil felsefesi ve mantık

"Tümeller Tartışması"nı başlatmış, mantık konusundaki temel çalışması Logica Ingredientibus (Yeni Başlayanlar İçin Mantık / Porphyrios Üstüne Yorumlar) aracılığıyla özgün bir dil felsefesi ve mantık kuramı geliştirmiştir.

Etik

Abelardus, etik konusundaki düşüncelerini ortaya koyduğu Ethica (Etik) diye de bilinen Scito te Ipsum (Kendini Tanı / Bil) ve Dialogus Inter Philosophum, Judaeum et Christianum (Filozof, Yahudi ve Hristiyan Arasında Dİyalog) adlı yapıtlarında insan ilşkilerindeki öznel öğeyi kurgular ve "yönelim"in ya da "niyet"in bir eylemin ahlaki niteliğindeki önemi üzerinde durur.

Tanrıbilim

Abelardus, tanrıbilime ilişkin düşüncelerini ise ortak izleklerini tanrıbilimin temel kavramlarından biri olan "üçleme"nin oluşturduğu Theologia Summi Boni (En Yüce İyinin Tanrıbilimi), Introductio ad Theologiam (Tanrıbilime Giriş) ve Theologia Christiana (Hristiyan Tanrıbilimi) adlı yapıtlarında sunmuştur.

Ayrıca bakınız

Notlar ve kaynaklar

  1. ↑ Weaver, J. Denny (2001), The Nonviolent Atonement, Wm. B. Eerdmans Publishing
  2. ↑ Beilby, James K.; Eddy, Paul R. (2009), The Nature of the Atonement: Four Views, InterVarsity Press
  3. ↑ Okuldan okula dolaşarak verdiği diyalektik ve tanrıbilim dersleriyle "Palatinumlu Gezimci" adını almıştır.
  4. ↑ Hıristiyanlık Tarihi. Yeni Yaşam Yayınları. 2004. s. 290. ISBN 975 8318 86 1.
  5. ↑ Felsefe Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yayınları, sf. 3-4
  6. 1 2 Felsefe Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yayınları, sf. 4