Standart Performans Değerlendirme Kurumu (İngilizce: Standard Performance Evaluation Corporation, SPEC), bilgisayarların başarımını ölçen tarafsız ve karşılaştırılabilir sınama programları üreten, kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. 1988'de bir grup iş istasyonu üreticisi tarafından kurulmuştur; bugün 120'den fazla donanım ve yazılım üreticisi, eğitim kurumu ve araştırma kuruluşu üyesidir. Ölçüm sonuçları kurumun kendi sitesinde yayımlanır ve gayriresmî olarak SPECmark diye anılır.
SPEC'in sınama programları yapay iş yükleri değil, gerçek uygulamalardan türetilir. Ölçüm yapacak kuruluş kaynak kodu değiştirmeden derler ve çalıştırır; sonuç, işlemcinin yanında bellek alt sisteminin ve derleyicinin başarımını da yansıtır. Bu düzen üreticileri derleyicilerini iyileştirmeye de yöneltir.
Saat hızı ya da saniye başına buyruk sayısı gibi tek bir sayıya dayanan ölçüler, farklı buyruk kümesi mimarilerinde bir buyruğun yaptığı iş değiştiği için sistemleri karşılaştırmakta yetersiz kalır. Gerçek uygulamalardan türetilmiş sınama programı paketleri bu eksikliği gidermek üzere geliştirilmiştir.
SPEC CPU paketi işlemci ve sistem başarımının değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılır; mimari benzetimliklerinde de iş yükü olarak sıkça tercih edilir.
Sınama programı paketleri
SPEC'in ürünleri kullanım alanlarına göre gruplanır. Kullanımda olan başlıca paketler şunlardır:
Java: SPECjbb2015, SPECjvm 2008, SPECjEnterprise 2018 Web Profile
Güç tüketimi: SPECpower_ssj2008 ve SERT paketi
Depolama: SPECstorage Solution 2020
Sanallaştırma: SPECvirt Datacenter 2021
Bulut: SPEC Cloud IaaS 2018
Grafik ve iş istasyonu: SPECviewperf ve SPECapc dizisi
Gömülü sistemler: CoreMark, CoreMark-Pro, MLMark, ULPMark ve EEMBC kökenli öteki paketler
Eskiyen paketler kullanımdan kaldırılır ve yalnız geçmiş sonuçların arşivi olarak erişilebilir kalır. SPEC CPU2006, SPEC CPU2000, SPECweb2005, SPECjvm98, SPECjbb2005, SPECmail 2001 ve SPEC JMS 2007 bu durumdadır.
SPEC CPU
SPEC CPU, kurumun en çok bilinen paketidir ve otuz yedi yıldır sürdürülmektedir. Paket, sistemin işlemcisini, bellek alt sistemini ve derleyicisini birlikte zorlayan hesaplama yoğun programlardan oluşur.
2006 sürümünün yerini 2017'de SPEC CPU2017 aldı. SPEC CPU 2026 ise 5 Mayıs 2026'da yayımlandı. Paketin hazırlanmasında yetmişten fazla aday uygulama değerlendirilmiş, bunlardan otuz sekizi seçilerek elli iki sınama programı oluşturulmuştur.
Paketler ve ölçütler
SPEC CPU 2026'daki elli iki program dört alt pakete ayrılır: SPECrate 2026 Integer, SPECrate 2026 Floating Point, SPECspeed 2026 Integer ve SPECspeed 2026 Floating Point. SPECrate ölçütleri aynı programın birden çok kopyasını koşut çalıştırarak sistemin işlem hacmini ölçer; SPECspeed ölçütleri ise tek bir işin ne kadar sürede bittiğine bakar. Her ölçütün base ve peak olmak üzere iki biçimi vardır: base bütün programların aynı derleyici seçenekleriyle derlenmesini şart koşarken peak program başına ayrı ayar yapılmasına izin verir.
Sınama programları C18, Fortran-2018 ve C++2017 dil standartlarına göre yazılmıştır. SPECspeed paketindeki yirmi altı programın yirmi ikisinde koşutluk kullanılabilir; bunun on üçünde OpenMP, altısında C++ std::thread, birinde Fortran do concurrent yapısı, iki derleyici programında ise süreç düzeyinde çoklu görev kullanılır.
İçerdiği programlar
Paketteki programlar derleyicilerden bilimsel benzetime, veritabanından yapay öğrenmeye uzanır. Aralarında GCC ve LLVM derleyicileri, SQLite, Python yorumlayıcısı, satranç ve othello oynayan yapay zekâ programları, akışkanlar dinamiği ve iklim benzetimleri, sinir ağı benzetimi ve makine çevirisi bulunur.
Pakette bilgisayar mimarisi alanının kendi araçları da yer alır. Alanın başlıca benzetimliği olan gem5, 735.gem5_r ve 835.gem5_s adlarıyla tam sayı paketlerine alınmıştır; SPEC sürümü RISC-V mimarisini benzetir. Yonga tasarımında kullanılan alan programlanabilir kapı dizisi yerleştirme aracı VPR ile mantık sentezi aracı ABC de paketin programları arasındadır.
Aşağıdaki çizelgeler paketin tamamını gösterir. SPECrate ve SPECspeed sütunlarındaki adlar aynı uygulamanın iki ayrı ayarını belirtir; bir uygulama yalnız birinde yer alabilir. Satır sayısı yorum ve boş satırları da içerir.
SPEC CPU 2026 tam sayı paketleri
SPECrate
SPECspeed
Dil
Bin satır
Uygulama alanı
—
801.xz_s
C++, C
53
Veri sıkıştırma
706.stockfish_r
—
C++
13
Oyun ve yapay zekâ (satranç): alfa-beta ağaç araması ve sinir ağı
707.ntest_r
807.ntest_s
C++
16
Oyun ve yapay zekâ (othello)
708.sqlite_r
—
C
245
SQL derleyicisi, yorumlayıcısı ve veritabanı
710.omnetpp_r
—
C++, C
224
Ayrık olay modelleme: ağ ve kuyruk benzetimleri
714.cpython_r
—
C
747
Python yorumlayıcısı
—
817.flac_s
C++, C
57
Kayıpsız ses sıkıştırma
721.gcc_r
821.gcc_s
C++, C
3.833
C dili için eniyileyici derleyici
723.llvm_r
823.llvm_s
C++, C
3.167
C ve C++ için eniyileyici derleyici
727.cppcheck_r
827.cppcheck_s
C++
287
C ve C++ kodunun durağan çözümlenmesi
729.abc_r
829.abc_s
C++, C
989
Ardışıl mantık sentezi ve biçimsel doğrulama
734.vpr_r
834.vpr_s
C++, C
210
FPGA tasarımında yerleştirme ve bağlantı yolu bulma
Nükleer reaktörlerde nötron taşınımının fizik benzetimi
Lisans
SPEC'in paketleri ücretlidir ve fiyat pakete göre değişir. SPEC CPU 2026 için ücret yeni müşterilerde 3.000 ABD dolarıdır; kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için 750 dolara iner. Akredite eğitim kurumlarına ise ücretsiz akademik lisans verilir, ancak başvurunun kurumdaki bir öğretim üyesi ya da tam zamanlı çalışan tarafından yapılması gerekir.
↑"About SPEC" (İngilizce). Standard Performance Evaluation Corporation. 1 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2026.
↑Patterson, David A.; Hennessy, John L. (2020). Computer Organization and Design RISC-V Edition: The Hardware/Software Interface (2 bas.). Morgan Kaufmann. ISBN978-0-12-820331-6.
12"SPEC Products" (İngilizce). Standard Performance Evaluation Corporation. 26 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2026.
1234"SPEC CPU 2026 Overview" (İngilizce). Standard Performance Evaluation Corporation. 31 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2026.
↑"SPEC CPU 2026" (İngilizce). Standard Performance Evaluation Corporation. 21 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2026.
