Samuel Morse

Samuel Morse
Doğum	27 Nisan 1791(1791-04-27) Boston, ABD
Ölüm	2 Nisan 1872 (80 yaşında) New York, ABD
Milliyet	Amerikalı
Tanınma nedeni	Mors alfabesi
Kariyeri
Dalı	Mucit, ressam
İmza

Samuel Finley Breese Morse (27 Nisan 1791, Boston - 2 Nisan 1872, New York), Amerikalı mucit ve ressamdır.

Sanat yaşamına portre ressamı olarak başlamış ve bu alanda önemli bir ün kazanmıştır. Orta yaşlarında bilim ve teknolojiye yönelen Morse, Avrupa'daki telgraf sistemlerinden esinlenerek tek telli telgrafın geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.

1837 yılında, daha sonra kendi adıyla anılacak olan Morse alfabesinin geliştirilmesinde rol oynamış ve bu sistemin yaygınlaşmasına öncülük etmiştir. Morse'un çalışmaları, telgrafın pratik ve ticari bir iletişim aracı haline gelmesinde belirleyici olmuş, böylece uzun mesafeli haberleşmede önemli bir dönüm noktası oluşturmuştur.

İlk yılları ve eğitimi

Samuel Morse, coğrafyacı ve papaz Jedidiah Morse ile Elizabeth Ann Breese Morse'un ilk çocuğu olarak Massachusetts'te doğmuştur. Küçük yaşta Phillips Akademisine, 14 yaşında ise yüksekokula başlamıştır. Yale Üniversitesinde öğrenim görürken Benjamin Silliman ve Jeremiah Day'in elektrik üzerine verdikleri derslere katılmıştır. 1810 yılında henüz 19 yaşındayken Yale Üniversitesinden mezun olmuştur.

Portre çalışmaları

Samuel F. B. Morse; başlangıçta portre ressamı olarak ün kazanmış, daha sonraları ise elektrikli telgraf ve Morse alfabesi üzerine çalışmalarıyla tanınmıştır.

Morse, 1811'de Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk önemli romantik ressamı olarak tanımlanan Washington Allston Avrupa'ya taşınırken kendisine eşlik etmiştir. Avrupa'dan döndükten sonra portre çizimi revaçta olduğu için ağırlığını portreye vermiştir. Eski Millet Meclisi (The Old House of Represantatives), Louvre Galerisi (The Gallery of The Louvre [en]), Herkül'ün Sonu (The Dying Hercules) ünlü tablolarındandır.

Bir taşı ya da mermeri 3 farklı boyutta yontabilen mermer kesme makinesini icat etmiştir. Morse bunun patentini alamamıştır çünkü 1820'de Thomas Blanchard'ın da benzer bir icadı vardır.

1826 senesinde Millî Güzel Sanatlar Akademisinin kurulmasında rol oynamış ve akademinin ilk başkanı olmuştur. 1830'da Roma'da öğrenim görürken Danimarkalı/İzlandalı heykeltıraş Bertel Thorvaldsen'den eğitim almıştır. Bazen bu iki sanatçı Antik Roma yıkıntılarında yürüyüşe çıkmıştır. Morse ayrıca Thorvaldsen'in portresini de yapmıştır. 1832 senesinde New York Üniversitesi Resim ve Heykel Bölümü profesörlüğüne getirilmiştir. Telgraf çalışmalarına başlayınca portre çizimine ara vermiştir.^{[kaynak belirtilmeli]}

Telgraf çalışmaları

Morse, 1832 yılında Avrupa'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne dönerken Sully adlı gemide elektromanyetizma alanındaki gelişmelerle ilgilenmeye başladı. Yolculuk sırasında Bostonlu hekim Charles Thomas Jackson ile yaptığı görüşmeler, elektrik aracılığıyla uzak mesafelere mesaj iletilebileceği düşüncesini geliştirmesinde etkili oldu. Morse, yolculuk sırasında elektrikli telgraf sistemine ilişkin ilk taslaklarını hazırladı. Aynı yıl New York Üniversitesi olarak bilinen New York Şehri Üniversitesinde resim ve heykel profesörlüğüne atandı.

Morse, 1835 sonbaharında elektrik sinyallerini hareketli bir kâğıt şerit üzerine kaydedebilen bir telgraf cihazı geliştirdi. İlk düzenekler yalnızca kısa mesafelerde çalışabiliyordu. Ocak 1836'da çalışmalarını üniversitede görev yapan bilim insanı Leonard Gale'e gösterdi. Gale, fizikçi Joseph Henry'nin elektromıknatıslar ve elektrik devreleri üzerine araştırmalarından yararlanarak sistemin geliştirilmesine katkıda bulundu. Bu çalışmalar sonucunda Kasım 1837'de yaklaşık 16 kilometre uzunluğundaki bir tel üzerinden mesaj iletimi gerçekleştirildi.

Eylül 1837'de Morse'un telgraf gösterimini izleyen Alfred Vail, projeye katıldı. Mekanik tasarım ve üretim alanında deneyimli olan Vail, telgraf cihazının teknik özelliklerini geliştirdi ve çalışmaların finansmanına katkıda bulundu. Morse, Vail ve Gale'in iş birliğiyle geliştirilen sistem, elektrik akımının belirli aralıklarla kesilip yeniden verilmesi yoluyla mesajların iletilmesine dayanıyordu. Alıcı cihaz, elektrik sinyallerini hareketli bir kâğıt şerit üzerine kısa ve uzun işaretler biçiminde kaydediyordu.

Morse başlangıçta kelimelerin sayısal karşılıklarla ifade edildiği bir kod sistemi kullanıyordu. Ocak 1838'de harflerin ayrı ayrı kodlandığı bir sisteme geçildi. Alfred Vail'in de önemli katkılarda bulunduğu bu kodlama sistemi, zamanla Mors alfabesi olarak tanındı. Vail'in geliştirdiği alfabetik kod, önceki sayısal sisteme göre mesajların çözümlenmesini kolaylaştırdı.

Morse, 28 Eylül 1837'de telgraf buluşuna ilişkin patent hakkını korumak amacıyla ABD Patent Ofisine bir ön bildirimde bulundu. 24 Ocak 1838'de cihazını üniversitedeki çalışma odasında, 8 Şubat'ta ise Philadelphia'daki Franklin Enstitüsünde bilimsel bir komiteye tanıttı. Aynı yıl ABD Temsilciler Meclisinin Ticaret Komitesine ve 21 Şubat'ta Başkan Martin Van Buren ile kabine üyelerine telgraf sistemini gösterdi. Mayıs 1838'de Avrupa'ya giderek buluşu için patent hakları elde etmeye çalıştı. Morse, elektrikli telgraf sisteminin ABD patentini 1840 yılında aldı.

Osmanlı Devleti ile ilişkileri

Morse'un geliştirdiği telgraf sisteminin Osmanlı Devleti'nde tanıtılmasına yönelik ilk girişimlerden biri 1839 yılında gerçekleştirildi. Morse'un iş ortaklarından Chamberlain, telgraf cihazını İstanbul'a getirerek sistemin Osmanlı Devleti'nde kabul edilmesini sağlamaya çalıştı. Ancak İstanbul'da Cyrus Hamlin'in evinde gerçekleştirilen denemelerde cihazın teknik yetersizlikleri nedeniyle başarılı sonuç alınamadı. Chamberlain, cihazın iyileştirilmesi amacıyla Viyana'ya gitmek üzere yola çıktı. Tuna Nehri'nde meydana gelen bir gemi kazasında hayatını kaybetmesi üzerine girişim sonuçsuz kaldı.

Osmanlı Devleti'nde elektrikli telgrafın başarılı biçimde tanıtılması 1847 yılında gerçekleşti. Amerikalı jeolog John Lawrence Smith, 9–10 Ağustos 1847'de Beylerbeyi Sarayı'nın bulunduğu yerde Sultan Abdülmecid'in huzurunda telgraf gösterimleri gerçekleştirdi. Sistemin başarılı biçimde çalışmasının ardından Sultan Abdülmecid, Smith'e bir madalya verdi. Ayrıca 22 Ocak 1848'de Morse'a bir telgraf beratı ve madalya gönderdi. Morse, 6 Ocak 1849'da padişaha bir teşekkür mektubu yazdı. Abdülmecid'in Edirne'ye kadar bir telgraf hattı kurulmasına yönelik girişimi ise sonuçlanmadı.

Osmanlı topraklarında elektrikli telgraf hatlarının kurulması, 1853–1856 yılları arasındaki Kırım Savaşı sırasında hız kazandı. Askerî haberleşme ihtiyacının artmasıyla genişletilen telgraf ağı, teknolojinin Osmanlı Devleti'nde yaygınlaşmasında önemli rol oynadı.

Fotoğrafçılık çalışmaları

Morse, elektrikli telgraf çalışmalarının yanı sıra fotoğrafçılığın gelişmesiyle de ilgilendi. 1839 yılında Paris'te Louis Daguerre ile tanışarak Dagerotipi adı verilen erken fotoğraf tekniği hakkında bilgi edindi. Aynı yıl bu yöntemi tanıtan bir yazı yayımladı ve Amerika Birleşik Devletleri'nde dagerotipi tekniğini uygulayan ilk kişilerden biri oldu.

1840 yılında New York'ta John William Draper ile birlikte bir dagerotipi portre stüdyosu açtı. Bu dönemde fotoğrafçılık alanında eğitim verdiği kişiler arasında, daha sonra Amerikan İç Savaşı sırasında çektiği fotoğraflarla tanınan Mathew Brady de bulunuyordu.

Ölümü

Morse, 1872 yılında 80 yaşında New York 5 West 22. Sokak'taki evinde ölmüş ve Brooklyn'de bulunan Green-Wood Mezarlığına gömülmüştür.

Kaynakça

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Samuel Morse ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

• Speech of Morse
• Reminiscence
• Samuel Finley Brown Morse Papers, 1911–19693 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ( Bu madde artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: 
  Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "madde adı gerekli". Encyclopædia Britannica (11. bas.). Cambridge University Press.