Sarcopterygii

Sarcopterygii
Yaşadığı dönem aralığı: 423-0 myö
Pridoli-Günümüz
Korunma durumu
Değerlendirilmedi (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
İnfra şube: Gnathostomata
Üst sınıf: Sarcopterygii
Romer, 1955

Sarkopterigii, kemikli balıkları ve bütün dört uzuvlu kara hayvanlarını kapsayan bir omurgalı hayvan kladıdır. Genelde loblu yüzgeçli balıklar ya da et yüzgeçliler olarak bilinirler.

Loblu yüzgeçli balıklar yüzgeçlerinde apendeküler iskelet tarafından desteklenen uzuv tomurcukları (loblar) bulundururlar.

Sarkopterigii, Silüriyen ve erken Devoniyen çağlarda görüldüğünde tamamen sucul türlerden oluşmakta olsa da günümüzde içerdiği türlerin çoğu Tetrapoda dediğimiz karasal hayvanlardandır. Bu kladın atalarının Sarkoptergiyenlerden evrimleştiği bilinmektedir ve yaşayan en yakın akrabaları akciğerli balıklardır. Loblu yüzgeçler uzuvlara evrimleşmiştir ve akciğer tomurcukları da zamanla akciğerleri oluşturmuştur. Bu değişimler tetrapodaların karasal ekosistemleri keşfetmesi ve sonrasında yerleşmesini mümkün kılmıştır. Tetrapoda türlerini Sarkopterigii'lere katmak yanlış olmasa da "akciğerli balık" terimi normalde tetrapoda olmayan sucul türleri tanımlar.

Loblu yüzgeçli balıkların çoğu türü şu anda nesli tükenmiş durumdadır ancak Karbonifer ve Permiyen dönemlerde bu terapoda olmayan sarkopterigiyenler tatlı suların baskın avcılarıydı. Kladın nüfusu Büyük Ölüm olarak da bilinen Permiyen-Trias yok oluşunda büyük bir azalma yaşamıştır. Tetrapoda nüfusun en az üçte ikisinin bu olayda yok olduğu sanılmaktadır. Loblu yüzgeçli balıklar daha da çok etkilenmişlerdir. Şu an yaşayan tek tetrapoda olmayan sarkopterigiyen türleri iki tür sölekant ve altı tür akciğerli balıktır.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ↑ "Sarcopterygii". paleobiodb.org. 9 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021.
  2. ↑ Cupello, Camila; Hirasawa, Tatsuya; Tatsumi, Norifumi; Yabumoto, Yoshitaka; Gueriau, Pierre; Isogai, Sumio; Matsumoto, Ryoko; Saruwatari, Toshiro; King, Andrew; Hoshino, Masato; Uesugi, Kentaro (26 Temmuz 2022). "Lung evolution in vertebrates and the water-to-land transition". eLife. 11: e77156. doi:10.7554/eLife.77156. ISSN 2050-084X. PMC 9323002 Özgürce erişilebilir. PMID 35880746. 30 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Ağustos 2026.
  3. ↑ Bernardi, Massimo; Petti, Fabio Massimo; Benton, Michael J. (10 Ocak 2018). "Tetrapod distribution and temperature rise during the Permian-Triassic mass extinction". Proceedings. Biological Sciences. 285 (1870): 20172331. doi:10.1098/rspb.2017.2331. ISSN 1471-2954. PMC 5784198 Özgürce erişilebilir. PMID 29321300. 30 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Ağustos 2026.